به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، برای واکاوی دقیق‌تر این تلاش‌ها و شناخت ابعاد مختلف مأموریت، چالش‌ها و دستاوردهای این عرصه، با مهندس محمود حسینی کنگرشاهی، مدیر امور فرستنده‌های متوسط و کم‌ قدرت اداره‌ کل فرستنده‌های رادیویی و تلویزیونی، به گفت‌ وگو نشسته‌ایم. مشروح این گفت‌ وگو در ادامه می‌آید.   در ابتدا مأموریت اصلی و چشم‌انداز امور فرستنده‌های متوسط و کم قدرت اداره کل فرستنده‌های رادیویی و تلویزیونی چیست؟  امور فرستنده‌های متوسط و کم‌ قدرت مسئولیت توسعه، تعمیر، نگهداری و پشتیبانی بیش از هفت ‌هزار ایستگاه تلویزیونی و رادیویی FM در سراسر کشور را بر عهده دارد. این واحد، در کنار ایستگاه‌های پرقدرت، نقش محوری در تکمیل پوشش شبکه‌های تلویزیونی و رادیویی اف¬ام در نقاط مختلف کشور ایفا می‌کند. از جمله وظایف اصلی آن می‌توان به برنامه‌ریزی و اجرای پروژه‌های کلان اداره‌کل، انجام آزمون‌ها و بررسی‌های آزمایشی در آزمایشگاه‌ها با حضور کارشناسان بخش‌های مختلف و همکاری نزدیک با سایر واحدهای فنی برای تضمین سلامت و عملکرد صحیح تجهیزات اشاره کرد. علاوه بر این، پیگیری و رفع مشکلات پوششی که از طریق مراجع بالاتر به معاونت توسعه و فناوری رسانه ارجاع می‌شود نیز در حیطه مسئولیت این امور قرار دارد. چشم‌انداز نهایی این مجموعه، تکمیل پوشش دیجیتال در حوزه ایستگاه‌های مربوطه و حفظ پایداری شبکهٔ انتشار به عنوان بخشی از زیرساخت ملی پخش رسانه‌ای است.   به طور کلی، فرستنده‌های متوسط و کم‌ قدرت چه تعریفی دارند و نقش آن‌ها در شبکه پخش سراسری صدا و سیما چیست؟  در اداره کل فرستنده‌های رادیویی و تلویزیونی، ایستگاه‌ها بر اساس قدرت فرستنده‌های نصب‌شده تیپ‌بندی می‌شوند و به‌طور کلی به سه دسته تقسیم می‌گردند. در این تقسیم‌بندی، مجموعه فرستنده‌های متوسط و کم‌قدرت شامل ایستگاه‌هایی با توان کمتر از ۵۰۰ وات است. به تفکیک، ایستگاه‌هایی با فرستنده‌هایی در بازهٔ ۲۰ تا ۵۰۰ وات به عنوان ایستگاه‌های متوسط و ایستگاه‌هایی با فرستنده‌هایی کمتر از ۲۰ وات به‌عنوان ایستگاه‌های کم‌قدرت شناخته می‌شوند. نقش و کارکرد این ایستگاه‌ها بدین‌ صورت است که ایستگاه‌های متوسط اغلب پوشش شهری، مراکز شهرستان‌ها و در مواردی بخشی از مراکز استان را برعهده دارند و در نقاطی نیز به‌عنوان تکمیل‌کنندهٔ پوشش فرستنده‌های پرقدرت عمل می‌کنند. در مقابل، ایستگاه‌های کم‌ قدرت عمدتاً برای پوشش مناطق روستایی، کم‌جمعیت و صعب‌العبور به‌کار گرفته می‌شوند تا دسترسی عادلانهٔ مردم سراسر کشور به خدمات رادیویی و تلویزیونی تضمین شود.   در حال حاضر، پوشش جغرافیایی این فرستنده‌ها تا چه حد است و چند درصد از جمعیت کشور، به ویژه در مناطق روستایی و مرزی، تحت پوشش این خدمات قرار دارند؟  در حال حاضر، پوشش تلویزیون دیجیتال کلیه مناطق شهری کشور را شامل می‌شود و اکثر مناطق روستایی نیز از این خدمات بهره‌ مند هستند. در مجموع، بیش از 98 درصد از جمعیت کشور تحت پوشش خدمات پخش تلویزیون دیجیتال قرار دارند. . از این مقدار سهم فرستنده‌های پرقدرت 65 درصد و حدود 35 درصد سهم فرستنده‌های متوسط و کم قدرت در پوشش می‌باشد. برای مناطق باقیمانده که عمدتاً روستاهای کوچک و پراکنده هستند، برنامه‌ریزی برای نصب و راه‌اندازی فرستنده‌های کم‌قدرت در دست اجراست تا در آینده، به پوشش کامل (صددرصد) در سطح کشور دست یابیم. مهم‌ترین چالش‌های فنی در راه‌اندازی و نگهداری این فرستنده‌ها در مناطق دوردست و با شرایط آب و هوایی سخت چیست؟ یکی از اساسی‌ترین چالش‌ها در مسیر تکمیل و تداوم پوشش دیجیتال سراسری، مربوط به مناطق روستایی، پراکنده و صعب‌العبور است. در این زمینه عموماً با دو دسته موقعیت اصلی مواجه هستیم: دسته نخست: مناطقی که از ایستگاه فرستنده فعال آنالوگ برخوردارند، اما برای ارتقاء به سامانه دیجیتال، نیاز به نوسازی زیرساخت و نصب فرستنده‌های جدید دارند. دسته دوم: که پیچیدگی بیشتری دارد، مناطقی هستند که فاقد هرگونه زیرساخت ایستگاهی می‌باشند و احداث یک ایستگاه کاملاً جدید در آن‌ها ضروری است. این فرآیند، علاوه بر تأمین خود فرستنده و تجهیزات جانبی، مستلزم سرمایه‌گذاری قابل‌توجهی برای آماده‌سازی سایت، از جمله احداث ساختمان، تأمین برق پایدار و سایر ملزومات زیربنایی است. برای فائق آمدن بر این چالش و بهینه‌سازی هزینه‌های اجرایی، در این اداره‌کل، راه‌حل استفاده از فرستنده‌های  Outdoor طراحی و اجرایی شده است. این راهکار با کاهش هزینه‌های جانبی، گامی مؤثر در جهت شتاب‌بخشی به توسعه پوشش دیجیتال محسوب می‌شود. چالش مهم دیگر، موضوع نگهداری و پشتیبانی فنی ایستگاه‌های متوسط و کم‌ قدرت است. این ایستگاه‌ها غالباً در مناطق کوهستانی و صعب‌العبور واقع شده است. دسترسی دشوار، شرایط نامساعد جوی و همچنین محدودیت در توزیع نیروی انسانی متخصص در استان‌ها، باعث شده است حجم قابل‌ توجهی از مسئولیت بر دوش همکاران فنی در مراکز استان و اداره‌کل فرستنده‌های رادیویی و تلویزیونی قرار گیرد.   یکی از مباحث اصلی در زنجیره فنی سازمان، بحث خودکفایی و به دنبال آن، امنیت تجهیزات است. با توجه به نیاز گسترده به این تجهیزات در حوزه انتشار، چند درصد از فرستنده‌های جدید، تولید داخل هستند؟  خوشبختانه در بخش فرستنده‌های متوسط و کم‌قدرت، با بهره‌گیری از تلاش و تخصص متخصصان داخلی و همکاری مؤثر با شرکت‌های دانش‌بنیان، به خودکفایی کامل (صددرصد) در طراحی و تولید دست یافته‌ایم. کلیه فرستنده‌های جدیدی که در این دسته نصب و راه‌اندازی می‌شوند، محصول تولید داخل هستند. این دستاورد، علاوه بر ارتقای شاخص‌های امنیت ملی و پایداری شبکه، وابستگی سازمان به تأمین تجهیزات از خارج از کشور را به میزان چشمگیری کاهش داده است. همچنین در گذشته، در راستای بهینه‌سازی بیشتر و کاهش هزینه‌ها، اداره‌کل فرستنده‌های رادیویی و تلویزیونی با اجرای طرح فرستنده‌های تبدیلی، گام بلندی در جهت استفاده بهینه از سرمایه‌های قبلی برداشته است. در قالب این طرح، با به‌روزرسانی و ارتقای فنی فرستنده‌های فعال آنالوگ، امکان به‌کارگیری مجدد آن‌ها به‌عنوان فرستنده دیجیتال فراهم شد که این اقدام موجب صرفه‌جویی قابل‌توجهی در هزینه‌های اجرایی گردید. افزون بر این، متخصصان این اداره‌ کل، نقش مشاور و پشتیبان فنی را برای شرکت‌های تولیدکننده داخلی ایفا می‌کنند. به‌ گونه‌ای که در فرآیند طراحی و اجرای پروژه‌ها، الزامات فنی به نحوی تنظیم می‌شود که با قابلیت‌ها و محصولات تولید داخل هم‌خوانی کامل داشته باشد. همچنین، از طریق ارائه مشاوره‌های تخصصی و انجام تست‌های دقیق در آزمایشگاه‌های پیشرفته این مجموعه، به ارتقای کیفیت محصولات این شرکت‌ها و انطباق آن‌ها با استانداردهای فنی سازمان کمک شایانی می‌شود. البته علیرغم این موفقیت‌های چشمگیر، باید به این نکته نیز اشاره کرد که تأمین برخی از قطعات الکترونیکی خاص، به دلیل محدودیت‌های ناشی از تحریم‌های بین‌المللی، کماکان با چالش‌هایی همراه است. با این وجود، با تکیه بر ظرفیت‌های داخلی و خلاقیت متخصصان بومی، روند تولید و پشتیبانی فنی بدون وقفه و با قدرت ادامه دارد.   در حال حاضر در ایستگاه‌های این حوزه، چه شبکه‌های تلویزیونی و رادیویی دریافت می‌شوند و چند بسته فعال است؟ آیا می‌توان در آینده نزدیک انتظار فعال‌شدن بسته‌های دیگر (بسته‌های سه و چهار) را داشت؟ و آیا برنامه‌ای برای پخش شبکه‌های HD (سراسری و استانی) از این ایستگاه‌ها دارید؟  در تمامی ایستگاه‌های دیجیتال‌شده، دو بسته اصلی TS1 و TS2  به‌ طور کامل فعال بوده و حاوی کلیه شبکه‌های تلویزیونی و رادیویی ملی و استانی می‌باشند. لازم به توضیح است که بسته‌های TS3 و TS4 هم‌اکنون در شماری از ایستگاه‌های متوسط‌قدرت که پوشش‌دهنده مراکز مهم شهری هستند، و نیز در کلیه مراکز استان‌ها، راه‌اندازی شده‌اند. با این وجود، توسعه این بسته‌ها در سایر ایستگاه‌ها، به دلیل محدودیت در تخصیص بودجه، در اولویت‌های بعدی برنامه‌ریزی قرار گرفته است. بر اساس سیاست‌های کلان سازمان و با تأکید بر تحقق «عدالت رسانه‌ای»، تمرکز اصلی در مرحله حاضر، بر تکمیل پوشش دیجیتال پایه در سراسر کشور، به‌ویژه در مناطق کم‌برخوردار و محروم از خدمات است. در ارتباط با پخش شبکه‌های با کیفیت HD  نیز خوشحالیم که اعلام نماییم پوشش شبکه‌های استانی با این کیفیت، در بخش عمده‌ای از ایستگاه‌های متوسط و کم‌قدرت محقق شده و پروژه تکمیل آن برای ایستگاه‌های باقیمانده نیز در دست اجراست تا در آینده‌ای نزدیک، تمامی ایستگاه‌های دیجیتال در کشور قابلیت پخش این محتوای باکیفیت را دارا باشند.   به نظر شما، حضور فرستنده‌های کم‌قدرت چه تأثیر مستقیمی‌بر زندگی مردم در مناطق محروم داشته است؟  به جرأت می‌توان گفت که حضور فرستنده‌های کم‌قدرت، تحولی مستقیم و مثبت در زندگی روزمره ساکنان مناطق محروم و روستایی ایجاد کرده است. این مناطق به دلیل محرومیت از بسیاری از امکانات آموزشی، فرهنگی و ...  همواره با شکاف اطلاعاتی مواجه بوده‌اند. در این بستر، رسانه‌ ملی به عنوان پل ارتباطی حیاتی عمل می‌کنند. فرستنده‌های کم‌قدرت با تأمین پوشش پایدار و باکیفیت شبکه‌های رادیو و تلویزیون، این شکاف را به‌طور محسوسی کاهش داده‌اند. تأثیرات این امر را می‌توان در ابعاد مختلف همچون عدالت رسانه ای، آگاهی بخشی، ارتقای دانش و مهارت و غنی سازی اوقات فراغت مشاهده نمود. در مجموع، این فرستنده‌ها تنها یک ابزار فنی نیستند، بلکه رگ‌های حیاتی برای تزریق آگاهی، آموزش و امید به مناطق دوردست کشور است.   آیا تجربه حضور در مناطق محروم برای نصب فرستنده کم‌قدرت داشته‌اید؟  بله. خوشبختانه بخش عمده‌ای از فعالیت‌های حرفه‌ای اینجانب در طول سالیان گذشته، به همکاری و ارائه خدمات سیگنال‌رسانی به مناطق محروم اختصاص یافته است. از جمله برجسته‌ترین این تجربیات، حضور در منطقه بشاگرد استان هرمزگان در سال ۱۴۰۰ بود که طی آن با اجرای پروژه دیجیتال‌سازی، موفق به راه‌اندازی ۸۴ ایستگاه با پوشش کامل در این منطقه شدیم. در این مأموریت، تمامی همکاران اداره‌کل با تعهد و تلاش شبانه‌روزی، سهم بسزایی در تحقق این هدف ایفا نمودند. این تجربه، علاوه بر جنبه‌های فنی، به عنوان خاطره‌ای بسیار ارزشمند و افتخارآمیز در کارنامه حرفه‌ای همه اعضای تیم فنی ثبت شده است.   بزرگ‌ترین دغدغه و چالش پیش روی شما در توسعه و تداوم فعالیت این فرستنده‌ها چیست؟  در حوزه‌های اجرایی، مسائل متعددی به‌عنوان چالش وجود دارند. با این حال، محدودیت‌های فنی عمدتاً با تکیه بر دانش و تجربه همکاران فنی اداره کل مدیریت و برطرف می‌شوند. در مقابل، محدودیت منابع انسانی و بودجه به‌عنوان گره اصلی پیش روی ما باقی می‌ماند. از آنجا که زنجیره فنی سازمان کاملاً تجهیزات‌محور است و توسعه و نگهداری آن نیازمند تأمین پایدار منابع مالی می‌باشد، هرگونه محدودیت در این بخش، مشکلات قابل توجهی را برای برنامه‌های توسعه و پایداری ایستگاه‌ها و شبکه انتشار ایجاد می‌کند. در دوره تحولی سازمان، چند ایستگاه کم‌قدرت راه‌اندازی شده یا به‌روزرسانی و از آنالوگ به دیجیتال تبدیل شده‌اند؟ این تغییرات عمدتاً در کدام استان‌ها رخ داده است؟  از سال ۱۴۰۰ تاکنون، بیش از ۱۶۰۰ ایستگاه کم‌قدرت به فرستنده تلویزیونی دیجیتال مجهز شده‌اند. این ایستگاه‌ها عمدتاً در مناطق روستایی صعب‌العبور واقع شده و شامل دو دسته می‌شوند: بخشی از طریق ارتقای فرستنده‌های آنالوگ قبلی، و بخشی دیگر با ایجاد ایستگاه‌های کاملاً جدید در مناطقی که فاقد هرگونه پوشش بودند. در این زمینه، استان‌های سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی و هرمزگان که پیش‌تر کم‌برخوردارترین استان‌ها از نظر پوشش دیجیتال محسوب می‌شدند، بیشترین سهم را از این توسعه داشته‌اند. علاوه بر این، در ۸۲ ایستگاه متوسط و کم‌قدرت، فرستنده‌های رادیویی FM نیز با هدف پوشش جمعیتی و جاده‌ای نصب و راه‌اندازی شده است. در پایان، بر خود لازم می‌دانم از تمامی همکاران فنی در اداره کل فرستنده‌های رادیویی و تلویزیونی و به‌ ویژه واحد امور فرستنده‌های مراکز استان‌ها، صمیمانه سپاسگزاری نمایم که با تعهد و تلاش بی‌وقفه در آزمایشگاه‌ها و ایستگاه‌ها، نقش بی‌بدیلی در تحقق اهداف سازمان ایفا می‌کنند. امیدوارم با تداوم و تقویت حمایت‌ها از بخش فنی، بستر لازم برای انگیزه‌بخشی بیشتر به این عزیزان و ارتقای کیفیت خدمات فراهم آید.