به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، افزایش سهم استانها از آنتن شبکههای سراسری، شکلگیری برنامههایی چون «ایران ما»، رویداد ملی «ایران جان» و واگذاری بخشی از روایت ملی به ظرفیتهای بومی، از مهمترین دستاوردهای این دوره به شمار میآید. در این مسیر، استانها نهتنها در تولید برنامههای ترکیبی و مستند، بلکه در حوزه سریالسازی، موسیقی بومی، رادیو و پوشش بحرانها نقشآفرینی مؤثری داشتهاند. همزمان، ارتقای زیرساختهای فنی، ازجمله HD شدن شبکههای استانی، توسعه همافزایی میان ۳۳ شبکه رادیویی، تقویت تولیدات مردمی و میدان دادن به نخبگان و جوانان، موجب افزایش کیفیت تولیدات و تثبیت و رشد مخاطبان شده است. مجموع این اقدامات، شبکههای استانی را به بازیگری تعیینکننده در تولید و روایت ملی تبدیل کرده است که گزارش پیشرو به بخشی از همین دستاوردهای تحولی پرداخته است.
معاون امور استانها: روایت ایرانِ واقعی از قاب استانها
علیرضا کیخا، معاون امور استانهای صداوسیما معتقد است که نگاه ویژه به استانها بهعنوان یک ایران بزرگ و ایرانی فراتر از تهران، یکی از مهمترین رویکردهای دوره تحول رسانه ملی بوده است. وی بر این نکته تأکید دارد که در دوره تحول این نگاه نهادینه شد که ایران، تهران نیست و حتی تهران هم فقط شمال شهرش نیست. این موضوع زمانی در حد شعار و گفتوگو مطرح میشد، اما در دوره تحولی به یک برنامه عملیاتی تبدیل شد تا بتوانیم عظمت ایران بزرگ و اسلامی را با همه ابعادش به تصویر بکشیم.
کیخا درخصوص تجربیات دوره تحول بیان کرد: اراده تحول در صداوسیما گام بسیار مهمی در روایت ایران عزیز و ایران اسلامیبود. این نگاه را میتوان در همه عرصهها دید؛ از پخش زنده رویدادها گرفته تا روایت حماسهها و حضور مردم در صحنههایی مانند راهپیمایی روز قدس، ۲۲ بهمن و سایر مناسبتها، تا بخشهای خبری و برنامهسازی.
وی افزود: افزایش سهم استانها از آنتن نیز در دوره تحول محقق شد. این اتفاق، یک تحول جدی به شمار میآید. بخشی از جداول پخش شبکههای سراسری در اختیار استانها قرار گرفت. این اقدام که با عنوان «ایران ما» از حدود سه سال پیش آغاز شد، کمک کرد که حدود ۱۰ ساعت از آنتن شبکههای سراسری به استانها اختصاص یابد و استانها با تولیداتشان توانستند خود را در این بازه و در استودیوی «ایران ما» به نمایش بگذارند.
معاون امور استانها عنوان کرد: این گام برای ارزیابی توان استانها و برداشتن گامهای محکمتر بعدی مؤثر واقع شد و در ادامه همین مسیر، طرح «ایران جان» شکل گرفت. ایده «ایران جان» را رئیس سازمان صداوسیما مطرح و به طرح تبدیل کرد و سپس به مرحله اجرا رسید. این رویداد ملی، دستاوردهای بسیار چشمگیری داشته و یکی از اتفاقات شاخص این دوره محسوب میشود.
کیخا با بیان اینکه در دوره تحول سهم استانها در حوزه سریالسازی و تولیدات نمایشی نیز افزایش یافته است، عنوان کرد: این افزایش سهم با دورههای قبل قابل قیاس نیست. در همین ماههای اخیر شاهد پخش همزمان سریالهایی با هویت بومی و استانی از شبکههای سراسری بودهایم. برای مثال، سریال «روزی روزگاری آبادی» از شبکه یک و «بهار شیراز» از شبکه دو بهصورت همزمان روی آنتن رفتند.
وی ادامه داد: همچنین تولید سریال «بادار» در سیستان و بلوچستان بهعنوان اولین تجربه سریالسازی برای استانی که تاکنون سریال نداشته، اتفاقی مبارک بود. در کنار آن، تولید چندین سریال در استانهایی مانند مازندران، همدان، سمنان، قزوین، کهگیلویه و بویراحمد و چهارمحالوبختیاری در حال انجام است. این موارد نشاندهنده اراده سازمان برای روایت ایران، آنگونه که هست و به تصویر کشیدن عظمت واقعی کشور است.
معاونت امور استانها اضافه کرد: توجه ویژه رئیس سازمان صداوسیما به مراکز استانها که در سفرهای استانی وی نیز بهروشنی دیده میشود، باعث شد این رویکرد از حالت فرمایشی خارج شود. امروز میتوان با اطمینان گفت که صداوسیمای استانها در تولیدات ملی، نقشی مؤثر و تعیینکننده دارند.
کیخا متذکر شد: در حوزه مواجهه با بحرانها نیز استانها عملکرد خوبی داشتند، ازجمله در جنگ ۱۲روزه اخیر، ناآرامیها، حوادث امنیتی و اتفاقاتی مانند هک جایگاههای سوخت؛ بنابراین در بزنگاهها شبکههای استانی بهخوبی به کمک شبکههای سراسری آمدند و تولیدات قوی و روایتهای میدانی دقیقی ارائه دادند. این تجربهها نشان داد که شبکههای استانی صرفاً مصرفکننده محتوا نیستند، بلکه میتوانند در عین حفظ هویت استانی، بهعنوان کارخانه تولید محتوا برای شبکههای ملی عمل کنند.
معاون امور استانها درباره موضوع نیروی انسانی و برآوردهای مالی نیز توضیح داد: تفاوتهایی میان استانها و تهران در برآوردها وجود دارد. البته بخشی از این تفاوتها طبیعی است و میزان تولید در تهران و سایر شهرها یکسان نیست، اما نگاه فرصتمحور اقتضا میکند که ارزانی تولید در استانها به محرومیت منجر نشود. برعکس، چون تولید در استانها با هزینه کمتر صورت میگیرد، باید حمایت بیشتری شود تا کیفیت برنامهها ارتقا یابد. با اندکی افزایش در برآوردها، میتوان برنامههایی تولید کرد که هم ازنظر کیفی جهش چشمگیر داشته باشند و هم قابلیت پخش در شبکههای سراسری را پیدا کنند.
وی اضافه کرد: در این دوره، تلاشهای زیادی برای اصلاح این وضعیت شده و روند نسبت به گذشته بسیار بهتر شده است. برای سال ۱۴۰۵ نیز، با پیگیریهای رئیس سازمان صداوسیما و معاونتهای ذیربط و مدیران مراکز، خبرهای خوبی چه در حوزه تولیدات و چه در حمایت از بخشهای خبری در راه است. پیشبینی میشود سهم استانها در آنتن ملی افزایش یابد و استودیوهای «ایران ما» در شبکههای بیشتری ازجمله شبکههایی مانند ورزش و پویا، بهویژه با توجه به توان بالای استانها در تولید محتوای کودک فعال شوند.
در ادامه کیخا اظهار کرد: اگرچه فشار کنداکتور شبکههای سراسری قابلدرک است، اما مسیر طی شده نشان میدهد که آینده حضور استانها در آنتن ملی، پررنگتر و مؤثرتر از گذشته خواهد بود.
مدیرکل سیمای استانها: ارتقای کیفی و کشف استعدادهای بومی
امیر خانمحمدی، مدیرکل سیمای استانها باور دارد که دو اتفاق بزرگ و تحولزا در این سالها رخ داده است. وی در همین زمینه بیان کرد: نخست، طرح «ایران ما» و افزایش سهم شبکههای استانی در آنتن شبکههای سراسری بهصورت اختصاصی است. این اتفاق، یک تحول جدی بود.
وی افزود: امروز استانها برنامههای خود را در شبکههای سراسری پخش میکنند. این روند باعث ارتقای سطح کیفی برنامهها، بهبود الگوی برنامهسازی، افزایش تعاملات، دیدهشدن ظرفیت استانها و شناسایی توانمندی نیروهای استانی شده و آثار مثبت متعددی به همراه داشته است. دوم، رویداد «ایران جان» است. همه بخشهای سازمان در اجرای این رویداد ملی دخیلاند، اما سیمای استانها عملاً بازوی اصلی اجرای آن محسوب میشود. «ایران جان» بهعنوان یکی از نقاط عطف تحولی در سیمای استانها قابل ارزیابی است.
خانمحمدی ادامه داد: نکته تحولی دیگر در سیمای استانها، همسویی و همراهی مراکز با تولیدات مردمی است. در چارچوب نقشی که برای مردم در سیاستهای محتوایی سازمان تعریف شده، تولیدات مردمیبهصورت ویژه موردتوجه قرار گرفتهاند. مردم تولیدات خود را ارسال میکنند و این آثار پس از بررسی، روی آنتن میرود. در این رویکرد، مردم صرفاً مخاطب نیستند، بلکه در رسانه صاحب نقشاند.
مدیرکل سیمای استانها تأکید کرد: در همین خصوص، بهتازگی پایگاهی اینترنتی با عنوان «سیما اواِستی» راهاندازی شده است. در این سامانه، هر فردی از هر نقطه ایران میتواند ویدئوی خود را با طی چند مرحله ساده بارگذاری کند. در همین چند روز ابتدایی راهاندازی، حجم زیادی از ویدئوهای مردمی دریافت شده و بخش زیادی از آنها نیز روی آنتن رفته است. این اتفاق، یکی از دستاوردهای مهم دوران تحول در حوزه مشارکت مردمی محسوب میشود.
مدیرکل سیمای استانها ضمن اشاره به افزایش سهم «ایران ما» در آنتنهای سراسری که به دیده شدن هرچه بیشتر ظرفیتهای استانی کمک کرده است، اظهار کرد: موفقیت «ایران ما» در تلویزیون باعث شد که «ایران ما» در رادیو نیز در حال شکلگیری باشد. تجربه نشان داده است که برخی برنامههای تولیدشده در «ایران ما»، با وجود عمر یکونیمساله، ازنظر میزان مخاطب با برنامههای چندساله شبکههای سراسری برابری میکنند. این بازخورد مثبت، ضرورت افزایش سهم این برنامهها را نشان میدهد.
خانمحمدی درخصوص نابرابری برآوردها میان استانها و تهران هم گفت: این مسئله واقعیت دارد و با یک دستور ساده قابلحل نیست. ما با ۳۳ مرکز و تولید سالانه حدود ۷۰ هزار ساعت برنامه مواجهیم. با وجود سطح بالای تولیدات استانی، تفاوت معناداری میان برآوردهای مالی استانها و شبکههای سراسری وجود دارد. این در حالی است که در حوزههایی مانند پویانمایی و مستند مراکز استانها دارای رتبههای ملی و حتی بینالمللی هستند و بخش زیادی از آثار حاضر در جشنوارههای خارجی متعلق به مراکز استانی است. در جشنواره ABU نیز همواره تولیدات استانها افتخارآفرین بودهاند.
وی اضافه کرد: بااینحال، پس از حضور پیمان جبلی و تصمیمات اتخاذشده، این فاصله رو به کاهش است و این یکی از نقاط مثبت و امیدبخش این دوره محسوب میشود. در حوزه سریالسازی در استانها نیز شرایط نسبت به گذشته بهبود یافته، هرچند فاصلهها بهطور کامل درزمینه برآوردها از بین نرفته است. از سوی دیگر همه این اقدامات به پیشرفت روند عدالتمحوری رسانه ملی کمک کرده تا ظرفیت نخبگانی بهتر به کار گرفته شود. جبهه فرهنگی انقلاب یعنی تولیدات مردمی و هر کسی در زیستبوم انقلاب اسلامی ایران کار میکند این امکان را پیدا کرده که تولیداتش را روانه آنتن صداوسیما کند و همه این اقدامات دستاورد تحول است.
مدیرکل سیمای استانها گفت: هماکنون، چندین سریال استانی در مراحل مختلف تولید قرار دارند، ازجمله «سرخهدار» که به پایان رسیده، «امیدواران» که در مراحل نهایی تدوین است و «حزب بلوط» و «خانواده بهبودی» که در مراحل ضبط قرار دارند. «تیم آزادی» را نیز از مرکز سمنان روانه آنتن خواهیم کرد. همچنین حدود ۱۳ طرح آماده در اختیار داریم که در حال اولویتبندی هستند. با توجه به محدودیت بودجه، امکان تولید بیش از سه یا چهار سریال استانی در سال وجود ندارد، اما تعداد و کیفیت طرحها نسبت به گذشته افزایش زیادی داشته است.
خانمحمدی درباره برنامههای پرمخاطب استانی اظهار کرد: نمیتوان بهطور دقیق نام یک برنامه خاص را بهعنوان پرمخاطبترین معرفی کرد، چراکه آمار رسمی از سوی مرکز نظرسنجی اعلام میشود. بااینحال، برنامههای شبانه و خانوادهمحورها در اغلب استانها از مخاطبان بالایی برخوردارند و جزو برنامههای باسابقه و اثرگذار شبکههای استانی محسوب میشوند.
مدیرکل صدای استانها: همافزایی ۳۳ رادیو استانی
مهدی نعلبندی، مدیرکل صدای معاونت امور استانها معتقد است که کاهش فشار آنتن در رادیوهای استانی اصل تحول است. در این دوره، رادیو اولویت را بر برنامههای کوتاه گذاشت و از برنامههای متورم که گاه به محتوا نیز لطمه میزد، پرهیز شد. همچنین تلاش شد بهجای افزایش بیهدف زمان آنتن، محتوایی مؤثر طراحی شود و همافزایی میان شبکهها شکل بگیرد.
نعلبندی در همین باره توضیح داد: ۳۳ شبکه رادیویی استانی توانستند در مقاطعی کار ملی مشترک انجام دهند. برای تحقق این هدف، عملیات مختلفی در زمانهای گوناگون طراحی و اجرا شد و رادیوهای استانی با همدیگر همافزا شدند و عملاً یک شبکه ملی با رنگارنگی ظرفیتهای استانی ایجاد کردند. این تجربه در مقاطع مختلفی مانند ایام جنگ ۱۲روزه، مناسبتهای ملی، دهه فجر و انتخابات تکرار شد.
مدیرکل صدای معاونت امور استانها تصریح کرد: محور تحولی دیگر، توجه به اسناد زیستی و اسناد اقدام بود. تلاش شد رادیوهای استانی در عین انجام کارهای ملی مشترک، به جنبههای منطقهای خود نیز توجه داشته باشند و در جهت سند تحول و با توجه به بندهای دوازدهگانه آن، نقش بومی و محلیشان را تقویت کنند. به همین منظور، کارگروههای دوازدهگانه تحولی تشکیل شد، مراکز میان این کارگروهها تقسیم شدند و هر مرکز در یک یا چند کارگروه حضور فعال داشت.
وی اضافه کرد: در دوره تحول برنامههای روستایی همواره جزو پرمخاطبترین برنامههای ما بودهاند. در این زمینه، جشنواره تولیدات رادیویی «دهآباد» طراحی و اجرا شد.
نعلبندی با اشاره به شناسایی استعدادها در دوره تحول گفت: تلاش شد برنامهسازان توانمند و مستعد در استانها که آثارشان کمتر دیده شده بود، شناسایی و بهکار گرفته شوند. در حوزه صدا، این اتفاق با جدیت دنبال شد و نخبگان، جوانان علاقهمند و توانمند در تولید محتوای رادیویی ازطریق فراخوانها جذب شدند.
وی به بخش تولیدات مردمی هم تأکید کرد و گفت: درزمینه تولیدات مردمیبهویژه در دوره جنگ ۱۲روزه، توجه ویژهای به این حوزه شد. مسیرهایی برای مخاطبان تعریف کردیم تا بتوانند تولیدات خود را به رادیو ارسال کنند و این آثار در دل برنامهها مورد استفاده قرار گرفت. همواره بخشی از برنامهها به آیتمهایی اختصاص یافت که مخاطبان تولید و ارسال کرده بودند. البته هنوز تا نقطه مطلوب فاصله وجود دارد، اما این مسیر آغاز شده و بهصورت جدی در حال پیگیری است.
به گفته نعلبندی، در رویداد «ایران جان»، مبنای اصلی حرکت در حوزه استانها شکل گرفت. وی اظهار کرد: زمانی که رادیوهای سراسری به مراکز استانی میروند، این مراکز هستند که تولیدات خود را در اختیار شبکههای سراسری قرار میدهند. در کنار آن، شبکههای سراسری نیز در مراکز استانی حضور پیدا میکنند. درنتیجه، یک ظرفیت بزرگ رسانهای در حوزه رادیوهای استانی شکل میگیرد که در کنار هم، یک ساختار منسجم رسانهای را ایجاد میکنند. تقریباً هیچ شبکه رادیویی سراسری وجود ندارد که «ایران جان» در آن حضور نداشته باشد.
مدیرکل صدای معاونت امور استانها با بیان اینکه توقف ریزش مخاطب دستاورد دوره تحول بود، عنوان کرد: مخاطب در این دوره تثبیت شد و در دو سال اخیر، در برخی نقاط شاهد رشد پنج تا ۱۰ درصدی مخاطب بودهایم. درمجموع، روند کلی مخاطبان رادیوهای استانی رو به رشد است، هرچند هنوز به نقطه مطلوب نرسیدهایم. همچنین تعامل با شبکههای سراسری نیز بهصورت دوسویه بوده است.
وی تأکید کرد: در دوره تحول حدود هفت دوره آموزشی برای برنامهسازان و علاقهمندان تولید محتوا اجرا شده است. توجه ویژهای به رادیونما بهعنوان یک رسانه موفق صورت گرفت و برای آن طراحی محتوایی و همایش آموزشی اختصاصی برگزار شد. در حوزه تولیدات مشترک ملی هم اقداماتی داشتیم و نمونه شاخص آن تولید ۳۰ قسمت نمایش رادیویی درباره شهید رئیسی با عنوان «شهید جمهور» بود.
نعلبندی ادامه داد: در حوزه گسترش زبان فارسی، برنامه «پارسینوش» در مرکز فارس با محور درستنویسی و استفاده از واژگان فارسی تولید شد. همچنین توجه به مفاخر ادبی با تولید مجموعه «دمیبا حافظ» در حدود ۱۰۰ قسمت و در قالبی نوآورانه، در حوزه جوانی جمعیت، برنامه «پیوند»، در حوزه توسعه دریامحور، برنامه «دریا تا دریا» با مشارکت ۹ رادیو، در حوزه زنان برنامه «ماهبانو» و برای کودکان نیز برنامه «قصههای خاله مهتاب» طراحی و اجرا شد.
مدیرکل صدای معاونت امور استانها اضافه کرد: برنامه «شبهای ایران» در حوزه فرهنگ و هویت ایرانی و قومی نیز یکی از برنامههای موفق است که در ساعات شبانه مخاطبان چشمگیری را جذب کرده است.
نعلبندی یادآوری کرد: آخرین اقدام بزرگ تحولی ما، راهاندازی استودیو «سیمرغ» است که بهزودی آغاز به کار خواهد کرد. این استودیو روزانه حدود ۱۰ ساعت از آنتن رادیوهای سراسری را به تولیدات استانی اختصاص میدهد و درواقع نسخه رادیویی «ایران ما» محسوب میشود.
مدیرکل طرح و برنامه استانها: تعیین نقشه راه تولید رسانهای با سند زیستبوم
بهنام حیدری، مدیرکل طرح و برنامه معاونت امور استانها پیرامون اقدامات تحولی صورتگرفته در این دوره بیان کرد: در معاونت استانها، مهمترین مسئلهای که با آن مواجه بودیم و همچنان نیز با آن مواجهیم، سند بالادستی سازمان، یعنی سند تحول است. این سند مأموریت اصلی سازمان در دوره تحول را مشخص کرده و بهطور ویژه بر استانها تکیه دارد. محورهای اصلی این سند، عدالتگستری، هویتمحوری و شتابگیری پیشرفت است که هر سه محور، ارتباط مستقیمیبا نقش و مأموریت شبکههای استانی دارند.
وی تصریح کرد: یکی از اقدامات اساسی در این دوره، توانمندسازی شبکههای استانی بود. در سالهای گذشته، تا حدی اعتمادبهنفس شبکههای استانی و برنامهسازان استانی تضعیف شده بود و خود را در ردههای پایینتر سازمان میدیدند. این نگاه باید تغییر میکرد. لازم بود شبکههای استانی خود را در خط مقدم مأموریت رسانهای ببینند و به ظرفیتهای خود باور پیدا کنند. در همین زمینه، در دوره تحول و ریاست پیمان جبلی، بخشی از ظرفیت آنتن شبکههای سراسری به تولیدات استانی اختصاص داده شد.
حیدری افزود: این اقدام، دستاورد بسیار مهمیبود. امروز بهطور متوسط، حدود ۱۰ ساعت از آنتن شبکههای اصلی معاونت سیما در اختیار تولیدات استانها قرار دارد. علاوهبر این، در بسیاری از مناسبتها و رویدادهای مهم، حتی خارج از جداول پخش مشخصشده، تولیدات شاخص و مهم تلویزیونی توسط برنامهسازان استانی صورت میگیرد. مصداق این موضوع را میتوان در سریالها و آثار نمایشی تولیدشده در استانها مشاهده کرد؛ از مجموعههایی مانند «سنجرخان» گرفته تا «سوجان» و دیگر آثاری که در دست تولید قرار دارند. همچنین در حوزه مستند، بخشی از تولیدات فاخر شبکههای سراسری برعهده استانها بوده است و این مسیر همچنان ادامه دارد.
مدیرکل طرح و برنامه معاونت امور استانهای رسانه ملی متذکر شد: در سند تحول، تأکید شده بود که باید از نگاه صرفاً ابلاغی و استانداردسازی یکسان عبور کنیم و به سمت بهرهگیری از ظرفیتهای اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و تاریخی هر استان حرکت کنیم. بر همین اساس، برای همه استانها سند زیستبوم تدوین شد. این اسناد، تقریباً تمام محورهای اصلی سند تحول را در سطح استانها پوشش میدهند.
حیدری با تأکید بر اینکه یکی از کارکردهای مهم اسناد تحول و زیستبوم، ایجاد اشراف مدیریتی بر تولیدات رسانهای استانهاست، توضیح داد: به این معنا که مشخص میشود چه میزان اثر رسانهای در جهت موضوعات اولویتدار تولید شده، چه میزان باید تولید شود و چه ظرفیتهایی تاکنون مغفول مانده است.
وی اضافه کرد: پس از تدوین سند زیستبوم، به سراغ رفع موانع تولید در معاونت استانها رفتیم. برخی از محدودیتها و موانع ساختاری در داخل سازمان صداوسیما وجود داشت که تلاش شد بخشی از آنها برطرف شود. همچنین برخی مشوقها و امتیازها برای برنامهسازان استانی در نظر گرفته شد تا انگیزه تولید آثار بهتر و باکیفیتتر افزایش یابد. مجموع این اقدامات، زمینه را برای اجرای عملیات بزرگتر فراهم کرد که یکی از مهمترین آنها رویداد ملی «ایران جان» است.
مدیرکل طرح و برنامه معاونت امور استانها تأکید کرد: ازنظر کمی و کیفی، این رویکرد تأثیر مستقیمیبر مخاطبان شبکههای استانی داشته است. آمارها نشان میدهد که حتی بخشی از مخاطبان شبکههای سراسری نیز به تماشای شبکههای استانی علاقهمند شدهاند. امروز شاهد رشد همزمان کمی و کیفی مخاطبان در شبکههای استانی هستیم.
حیدری تصریح کرد: مخاطب اصلی تلویزیون در بسیاری از مناطق کشور، بهویژه شهرها و مناطق خارج از مرکز، همان مخاطب شبکههای استانی است. اگر این مخاطب، خود را در قالب تولیدات حرفهای، هنرمندانه و باکیفیت ببیند، طبیعتاً اقبال بیشتری نشان میدهد.
وی عنوان کرد: در مسیر تحول، یکی از مشکلات اصلی، نگاه مرکزگراست؛ نگاهی که تمرکز اختیارات و امکانات را در مرکز میبیند و به استانها اعتماد کافی ندارد. تا زمانی که این نگاه اصلاح نشود، بخشی از ظرفیتهای واقعی استانها فعلیت نخواهد یافت.
حیدری درباره چشمانداز آینده تحول رسانه ملی برای هر استان گفت: برای آینده، چشماندازهای مشخصی طراحی شده است. مجموعهای از راهبردها و راهکارها برای صداوسیمای هر استان تعیین شده که بهصورت کمی نیز قابل ارزیابی است. این چشماندازها سهساله و متناسب با ویژگیهای هر استان طراحی شدهاند و امیدواریم در سال آینده، آثار میدانیتری از تحقق آنها در استانها مشاهده کنیم.
مدیرکل فنی و فناوری اطلاعات استانها: از HD شدن شبکههای استانی تا ارتقای واحدهای سیار
داود عربیون، مدیرکل فنی و فناوری اطلاعات معاونت امور استانها درباره دستاوردهای دوره تحول توضیح داد: از ابتدای دوره تحول، که با همت رئیس سازمان در حوزه استانها آغاز شد، اولین اقدام این بود که تمام مراکز استانی صدای خود را از حالت مونو به استریو تغییر دادند. در گام بعدی، برای آنکه بتوانیم واکنشهای سریع عملیاتی را پوشش دهیم، نیاز بود تجهیزات سیار خود را ارتقا دهیم. به همین دلیل، در همه استانها اقدام به خرید تجهیزات ارسال اینترنتی و دوربینهای پرتابل با کیفیت HD شد. هماکنون، تمام استانهای ما هم به تعداد مناسبی دوربینهای سیار HD مجهز هستند و هم تجهیزات ارسال سریع اینترنتی برای پوشش پخش زنده را در اختیار دارند. در مرحله بعد، موضوع HD سازی همه شبکههای استانی در دستور کار قرار گرفت و ظرف کمتر از یک سال، تمام شبکههای استانی HD شدند.
وی گفت: اقدام مهم دیگر در استانها، ارتقای امنیت بود. در این خصوص، فیبر نوری همه استانها از دو مسیر مجزا برقرار شد. همچنین در همه استانها، بخش پخش و تولید از یکدیگر تفکیک شدند و با تجهیز مراکز به امکاناتی مانند تجهیزات MCR، استودیوهای پخش به استودیوهای تولید نیز تبدیل شدند. اینها همگی از اقدامات تحولی و طرحهای مهمیبود که اجرا شد.
عربیون ادامه داد: همچنین برنامههایی برای ارتقای واحدهای سیار در سراسر استانها در دستور کار قرار گرفت، بهویژه برای پوشش برنامههای ورزشی. پوشش مسابقات ورزشی و فوتبالها از تمام ورزشگاههایی که تیمهای فعالی در لیگ دارند، با کیفیت HD در حال ارتقا است. همچنین همه ورزشگاههایی که در آنها مسابقات ورزشی برگزار میشود، ازطریق فیبر نوری به مرکز استان متصل شدهاند. این کار باعث شد نیاز ما به استفاده از SNG کاهش و کیفیت تصویر ارتقا پیدا کند و هزینههای پوشش زنده برنامهها کاهش یابد.
مدیرکل فنی و فناوری اطلاعات معاونت امور استانها درباره تأثیر این اقدامات بر مخاطب نیز بیان کرد: حرکت از SD به HD باعث شد رنگها، وضوح و شفافیت تصویر به شکل چشمگیری افزایش پیدا کند. درنتیجه، جذابیتهای بصری بیشتر شده و مخاطب زمان بیشتری را پای تلویزیون میماند. همچنین اقداماتی که در حوزه امنیت برق، امنیت سیگنال و زیرساختهای فنی انجام گرفته، نقش مهمی در پایداری پخش و اعتماد مخاطب ایفا کرده است.
عربیون با تأکید بر اینکه در حوزه نیروی انسانی، یکی از مشکلات جدی موضوع بازنشستگی نیروهای متخصص است، گفت: با بررسیهایی که صورت گرفت، مشخص شد که تا سال ۱۴۰۵ بیش از ۸۰ درصد نیروهای رسمی سازمان بازنشسته خواهند شد و این موضوع خلأ جدی تخصصی، بهویژه در حوزه فنی ایجاد میکند.
وی متذکر شد: با تلاشها و پیگیریهای فراوان و با حمایت رئیس و قائممقام سازمان صداوسیما، آزمونهایی برگزار و نیروهایی جذب شد، اما فرایند جذب نیرو بهقدری زمانبر است که در عمل، هر میزان جذب نیرو تقریباً همزمان با خروج نیروهای باتجربه اتفاق میافتد. درنتیجه، امکان انتقال تجربه بهصورت مطلوب فراهم نمیشود و نیروهای جدید فرصت کافی برای کارآموزی در کنار نیروهای باسابقه را پیدا نمیکنند.
مدیرکل فنی و فناوری اطلاعات معاونت امور استانها درخصوص جایگاه منطقهای رسانه ملی پس از اقدامات تحولی صورت گرفته نیز تصریح کرد: یکی از اقدامات تحولی مهم، اجرای پویش «ایران جان» در حوزه استانهاست. این پویش درواقع بزرگترین رزمایش رسانهای و پدافندی استانها محسوب میشود. برای پوشش رسانهای شبکههای تلویزیونی و رادیوهای ملی در هر استانی که میزبان این پویش است، نیاز به ارتقای زیرساخت آن استان وجود دارد. به همین دلیل، از ظرفیت استانهای همجوار استفاده میشود.
عربیون ادامه داد: این همکاری باعث افزایش همدلی و اتحاد میان استانها، اشتراک تجهیزات، همافزایی در حوزه سیگنال و خدمات فنی و آشنایی بیشتر مراکز مختلف با توانمندیهای یکدیگر میشود. درنهایت، این روند به توسعه ساختار فنی رسانه در سطح کشور کمک میکند. پویش «ایران جان» همچنین موجب افزایش چسبندگی مخاطب و نمایش مؤثر ظرفیتهای هر استان میشود و توانسته است این ظرفیتها را بهخوبی در سطح ملی معرفی کند.
مدیر هماهنگی موسیقی استانها: عبور از نگاه موزهای به نواهای اقوام
مهدی گروسی، مدیر هماهنگی موسیقی استانهای رسانه ملی درباره حوزه موسیقی و اقدامات تحولی صورت گرفته گفت: دوران تحول با شعار عدالت همراه بود و طبیعتاً در استانها توجه بیشتری به موسیقی و هویت بومیشد. پیشازاین، بسیاری از تولیداتی که عنوان میشد مربوط به استانها بود، عملاً به دست هنرمندان تهرانی تولید میشد، اما در این دوره، تمام آثار توسط حوزه استانها تولید شد. همه این اتفاقات با راهبری مرکز و اسناد بالادستی مانند سند تحول رسانه ملی و منویات شورای تبیین و… رخ داد، اما تولید بهطور کامل در خود استانها و توسط هنرمندان همان استانها انجام شد.
وی افزود: ما در مرکز، فقط یک مدیر موسیقی داریم و هیچ گروه تولیدی متمرکزی و زیرمجموعهای وجود ندارد. این یکی از ویژگیهای مهم رویکرد ماست؛ به این معنا که هیچ کارمند سازمانی تولیدکننده این آثار نیست و درواقع هنرمندان مردمی و بومی، این آثار را تولید میکنند. در این دوره، سراغ نواهای محلی و بومی رفتیم. بسیاری از این موسیقیهای محلی که ریشه در روستاها داشتند و بعضاً فراموش شده بودند، دوباره احیا شدند. همچنین از استادان موسیقی مناطق مختلف که سالها از رسانه دور بودند، استفاده شد.
مدیر هماهنگی موسیقی استانهای رسانه ملی تأکید کرد: یکی از اقدامات مهم سند تحول، رویداد ملی «ایران جان» بود. وظیفه «ایران جان» این بود که ظرفیتهای استانها را به تصویر بکشد. یکی از محورهای ویژه این رویداد، حوزه موسیقی بود. نواهایی مانند لالاییها، شاهنامهخوانیها، نقالیها و آیینهای موسیقایی که پیشازاین کمتر در شبکههای سراسری دیده میشدند، در این دوره موردتوجه قرار گرفتند.
وی گفت: یکی از مشکلات جدی در حوزه موسیقی محلی، بحث مالی است. متأسفانه ما نتوانستیم آنطور که بایدوشاید، بهویژه در استانها، به این موضوع بپردازیم. طبیعی است که در چنین شرایطی کیفیت آثار کاهش پیدا کند. بااینحال، هنرمندان نهایت تلاش خود را میکنند، اما این مسئله یکی از مشکلات بزرگ ما در حوزه موسیقی استانهاست، بهویژه وقتی قرار است از شاعر خوب یا نوازندگان حرفهای استفاده شود.
گروسی با اشاره به اینکه در دوره تحول، تلاش شد نگاه موزهای به موسیقی بومی و موسیقی اقوام کنار گذاشته شود، اضافه کرد: پیشازاین، گاهی این نوع موسیقیها بیشتر بهعنوان یک موضوع حاشیهای یا تزئینی دیده میشدند، نه بهعنوان یک مسئله اصلی، اما اکنون این نگاه تغییر کرده است. دلیل این تغییر، مطالبه مخاطبان است.
وی درباره نسل جوان و نوجوان و رابطه آنها با موسیقی اقوام با بیان اینکه این ممکن است موسیقی محلی برای آنها قابلدرک نباشد یا با ذائقهشان فاصله داشته باشد، عنوان کرد: در اتاقهای فکر به این موضوع پرداخته شد که موسیقی محلی هنگام بازسازی و احیا، بهگونهای ارائه شود که سلیقه نسل جوان را نیز دربر بگیرد. بدین منظور، بسیاری از موسیقیهای محلی با تنظیمهای جدید و استفاده از سازهای جدید بازآفرینی شدند. یکی از نتایج این رویکرد، شکلگیری قالبی با عنوان «پاپ محلی» بود؛ قالبی که کمک میکند موسیقی محلی بهتر ارائه شود و نسل جوان آن را بپذیرد. درعینحال، هسته اصلی موسیقی بومی و هویتی، حفظ و بر آن تأکید جدی میشود.
گروسی یادآوری کرد: در حوزه موسیقیهای وطنی و میهنی نیز، با توجه به شرایطی که تجربه کردیم، تمرکز بیشتری صورت گرفت. در مقاطع خاص، تولید آثاری با مضامین میهندوستی در دستور کار قرار گرفت و از شاعران و کارشناسان این حوزه برای تولید محتوا دعوت شد. در حوزه برونمرزی نیز تلاش شد موسیقی اقوام معرفی شود. برای نمونه، آثاری به زبانهای کردی، بلوچی و ترکی تولید شد و در اختیار شبکههای برونمرزی قرار گرفت. این آثار در شبکههای مختلف پخش شدند و تعاملات فرهنگی خوبی را رقم زدند.
وی گفت: بخشی از موسیقی اقوام ما، درواقع جزئی از فرهنگ مشترک منطقه است؛ مانند موسیقی بلوچی، عربی یا ترکی که میان کشورهای همسایه نیز اشتراکات فرهنگی دارد. در این زمینه، تعاملات فرهنگی با مناطق مختلف، ازجمله خراسان، آذربایجان و حتی برنامهریزی برای همکاری با گروههای سرود در شهرهایی مانند بصره، در دستور کار قرار گرفت. مدیرکل صداوسیمای مرکز ایلام: «ایران جان»؛ میوه شیرین سند تحول
ناصر بهرام، مدیرکل صداوسیمای مرکز ایلام درخصوص دوره تحول و چگونگی حرکت در این مسیر گفت: براساس سند تحول و با چهار راهبردی که مقام معظم رهبری برای دوره جدید تعیین کرده بودند، یعنی نگاه دانشگاهی، آسایشگاهی، آوردگاهی و قرارگاهی، همچنین دو رویکرد بسیار مهم هویتمحوری و عدالتگستری، صداوسیمای استان ایلام نیز متأثر از این سند، حرکت خود را آغاز کرد. پسازآن، سند زیستبوم و سپس سند اقدام تدوین شد و اقدامات اجرایی بر مبنای همین اسناد شکل گرفت.
وی تصریح کرد: طی یک سال گذشته، درزمینههای مختلف، صداوسیمای استان ایلام تحولات بسیار خوبی را تجربه کرد. بهعنوان نمونه، در حوزه زیرساخت، اچدی شدن صداوسیمای ایلام که یکی از مطالبات عمومی مردم استان بود، با حمایت رئیس رسانه ملی و پیگیریهای انجامشده محقق شد. این اقدام فنی مهم باعث شد مردم استان مرزی و ولایتمدار ایلام بتوانند تصاویر را با کیفیتی کاملاً متفاوت و بهتر از گذشته مشاهده کنند.
در ادامه بهرام افزود: نکته بعدی، تأکید جدی بر رویکرد عدالتگستری در سند تحول بود. رویداد ملی «ایران جان» که ایلام بهعنوان دومین استان میزبانی آن را بر عهده گرفت، با همین نگاه طراحی و اجرا شد. در قالب این رویداد، سهم شهرها، بخشها و روستاهایی که فاصله بیشتری از مرکز استان داشتند، نسبت به گذشته بسیار پررنگتر شد.
وی متذکر شد: من از این رویداد بهعنوان میوه شیرین سند تحول یاد میکنم. پس از رویداد ملی «ایران جان»، نسخه استانی آن نیز با همین رویکرد در استان ایلام اجرا شد و خوشبختانه از شهرستانهای کمتر برخوردار استان این طرح را آغاز کردیم. در حال حاضر، شهرستانهایی مانند هلیلان، دهلران، آبدانان و… جزو شهرستانهایی هستند که رویداد استانی «ایران جان» در آنها در حال برگزاری است.
به گفته بهرام، این اقدامات براساس سند زیستبوم و با تأکید بر نگاه هویتمحور و توجه به خردهفرهنگها انجام گرفت. وی در همین زمینه توضیح داد: استان ایلام با وجود وسعت جغرافیایی محدود، از تنوع قومیبالایی برخوردار است؛ اقوام کرد، لر، لک و عرب در این استان حضور دارند و بهواسطه رویداد ملی «ایران جان» و نسخه استانی آن، سهم این اقوام از آنتن رسانه ملی نسبت به گذشته بهطور محسوسی افزایش یافت.
وی تأکید کرد: در حوزه آسایشگاهی و نگاه به شرایط اجتماعی نیز باید اشاره کنم که در این یک سال، ما با شرایط خاصی مانند جنگ ترکیبی ۱۲روزه مواجه بودیم. در این شرایط، رسانه ملی تلاش کرد از حالت محافظهکاری خارج و بهصورت فعال وارد میدان شود و در روایتگری بهموقع و روشنگری مؤثر، نقشآفرینی جدی داشته باشد.
وی اضافه کرد: یکی دیگر از اقدامات مثبت این دوره، باز شدن درهای صداوسیما به روی مردم بود. بسیاری از برنامهها از استودیو خارج شدند و در میادین، خیابانها، مساجد، مدارس، شهرها و روستاهای مختلف استان تولید شدند. از سوی دیگر، درِ سازمان به روی نخبگان، بهویژه جوانان استان ایلام، باز شد. در حال حاضر، تعدادی از برنامههای ما توسط گروههای برنامهسازی بیرونی تولید و پخش میشود. بهعنوان مثال، برنامه «تراز» که توسط جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی و با مشارکت جوانان هنرمند تولید میشود، بهصورت هفتگی روی آنتن میرود و سهم نخبگان استان از آنتن افزایش یافته است.
بهرام درخصوص بازنمایی واقعبینانهتر استانهای مرزی روی آنتن رسانه ملی در دوره تحول نیز بیان کرد: استانهای مرزی ازنظر امنیتی و فرهنگی جایگاه ویژهای دارند و استان ایلام نیز بهواسطه اربعین حسینی، جایگاه خاصی در طول سال دارد. رویداد ملی «ایران جان» که پیش از اربعین برگزار شد، موجب افزایش تعاملات و تبادلات رسانهای، بهویژه با کشور عراق، شد.
وی درباره کیفیت آثار شبکههای استانی در دوره تحول تصریح کرد: در این دوره، هم ازنظر کمّی و هم ازنظر کیفی شاهد رشد مخاطب و ارتقای تولیدات بودیم و بسیاری از مستندها و برنامههای تولیدی استان ایلام، قابلیت پخش در شبکههای سراسری را دارند.
مدیرکل مرکز صداوسیمای ایلام در پایان گفت: تعامل میان هنرمندان و شرکتهای تولیدی استانی با شبکههای ملی تقویت شده و امروز برنامههایی مانند «تراز» ازنظر محتوایی و فنی این ظرفیت را دارند که بهراحتی در آنتن سراسری پخش شوند.