به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، محمدمهدی مومنیها، کارشناس رسانه و علوم ارتباطات، در گفتوگو با رادیو فرهنگ در تبیین عوامل مؤثر بر درک صحیح رویدادهای اجتماعی و سیاسی، بیان کرد: بسیاری از موضوعات مهم به دلیل ضعف در اطلاعرسانی، تبیین ناقص یا روایتسازی نادرست، نهتنها بازخورد مطلوبی در جامعه پیدا نمیکنند، بلکه با وجود صرف هزینههای فراوان، به نتایج مورد انتظار نیز نمیرسند.
وی با اشاره به اینکه هیچ رویداد اجتماعی یا سیاسی در خلأ شکل نمیگیرد، افزود: برای فهم درست یک رویداد باید زمینههای تاریخی آن، از جمله تنشها، توافقات، برخوردهای مشابه گذشته و امتداد یا گسست آن از وقایع پیشین بهدقت بررسی شود. همچنین ساختارهای اجتماعی نظیر مسائل طبقاتی، قومی، قوانین حاکم و شرایط منطقهای نقش تعیینکنندهای در تحلیل درست رویدادها دارند.
این کارشناس رسانه، شناسایی بازیگران و ذینفعان آشکار و پنهان را از مهمترین الزامات تحلیل رویدادها دانست و تصریح کرد: هر رویداد دارای کنشگران متعدد با منافع متفاوت است. بیتوجهی به بازیگران غیرمستقیم و ذینفعان پنهان، باعث میشود تحلیلها ناقص و گمراهکننده باشد. همچنین باید مشخص شود پیامها و تفسیرها برای کدام قشر از جامعه طراحی و ارسال میشوند.
مومنیها با اشاره به لایههای آشکار و پنهان رویدادها گفت: پس از هر رویداد، روایتهای رسمی و غیررسمی در جامعه شکل میگیرد. لایههای آشکار شامل زمان، مکان و شواهد عینی است، اما لایههای پنهان به برداشتها، احساسات و محرکهای ذهنی جامعه مربوط میشود. تحلیل رویدادها باید در بازههای کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت انجام شود تا پیام بهدرستی به جامعه هدف منتقل شود.
وی با اشاره به نمونهای عینی، جنایت بمباران مدرسه میناب توسط آمریکا و رژیم صهیونیستی را مثال زد و گفت: استفاده نمادین نمایندگان کشورمان از کولهپشتی کودکان میناب در مجامع بینالمللی و بازتاب رسانهای مناسب آن، توانست مظلومیت این جنایت را به شکلی مؤثر به افکار عمومی جهان منتقل کند.
این کارشناس ارتباطات در ادامه تأکید کرد: جنگ امروز بیش از آنکه جنگ نظامی باشد، جنگ روایتهاست؛ جنگی برای شکلدهی به ادراک عمومی، مشروعیتبخشی به اقدامات خودی و نامشروع جلوه دادن کنشهای طرف مقابل. رسانهها، دیپلماسی عمومی، شبکههای اجتماعی و حتی اسناد حقوقی، ابزارهای اصلی این نبرد هستند.
مومنیها افزود: در جنگهای اخیر علیه کشورمان، تلاش گستردهای برای تحریف واقعیت و تغییر روایتها به نفع آمریکا و رژیم صهیونیستی صورت گرفت. با وجود شناختهشدن ماهیت جنایتکارانه این رژیم در افکار عمومی جهان، آنها تلاش کردند با دستکاری اذهان، خود را در جایگاه حق جلوه دهند؛ تلاشی که به دلیل تناقض با واقعیتهای میدانی و دروغپردازیهای مکرر، با شکست مواجه شد.
وی با اشاره به ناکامی آمریکا در اقناع افکار عمومی جهانی گفت: در جنگ روایتها، دروغگوییهای آشکار، مانند آنچه از سوی ترامپ شاهد بودیم، دیر یا زود منجر به سلب اعتماد جهانی میشود. همین مسئله موجب توقف روند عادیسازی روابط برخی کشورهای منطقه با رژیم صهیونیستی پس از جنایات غزه شد.
این کارشناس رسانه در پایان تأکید کرد: مهمترین وظیفه ما در این شرایط، ارائه اطلاعات دقیق، صحیح و بهموقع به مردم و جلوگیری از ایجاد ابهام و شبهه است. خوشبختانه در این مدت، رسانههای داخلی و صداوسیما در مسیر «جهاد تبیین» عملکرد موفقی داشتند و حضور آگاهانه مردم حتی در دوران آتشبس و صحنه سکوت نبرد نشان داد که جامعه، روایت درست را تشخیص داده و خود را پیروز میدان میداند.