به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، ایشان در بزنگاههای مختلف و با ارسال پیامها یا بیان رهنمودهای سازنده، نقشه راه و ریلگذاری دقیقی را برای پویایی و اثرگذاری سازمان صداوسیما ترسیم میکردند تا این سازمان بتواند مأموریتهای اصیل خود را هرچه بهتر در چارچوب اهداف انقلاب اسلامی ایران دنبال کند. این رویکرد هدایتگرانه، همواره پشتوانه اصلی تحرک و جهتدهی صحیح به برنامهها و سیاستهای کلان رسانه ملی بوده است.
اعتلای جامعه در سایه سیاستگذاری رهبر فرزانه
نگاه عمیق و اشراف بیبدیل رهبر فقید انقلاب به جایگاه رسانه ملی در نظام حکمرانی، پیشینهای طولانی دارد و در طول نزدیک به چهار دهه رهبری ایشان، همواره در قالب منظومهای فکری به مدیران ادوار مختلف ابلاغ شده است. در این منظومه فکری، نخست بر فلسفه وجودی و هویت صداوسیما تأکید شده است. این تأکید به این معناست که صداوسیما صرفاً یک ابزار سرگرمی نیست، بلکه دانشگاهی همگانی برای آموزش، تربیت، جهتدهی و ساختن انسان مطلوب اسلامی و انقلابی است. برایناساس، رسانه ملی باید ابزار اعتلای جامعه باشد و فراموشی این رسالت، انحراف از مسیر اصلی را در پی خواهد داشت. (انتصاب مجدد شهید لاریجانی به ریاست سازمان صدا و سیما 5/3/۱۳۷۸ و بیانات در دیدار مسئولان سازمان صداوسیما 7/5/1369)
پرورش، گسترش و تفهیم و تبیین فضیلتهای اخلاقی در رسانه ملی
در بیانات رهبر انقلاب، رسانه ملی موظف است در همه برنامههای خود به تقویت ارزشهای انسانی و اخلاقی در جامعه بپردازد و فضایل مهمی چون انضباط اجتماعی، وجدان کاری، ادب اجتماعی، توجه به خانواده، رعایت حق دیگران، کرامت انسان، احساس مسئولیت، اعتمادبهنفس ملی، قناعت، امانت، درستکاری، عفت و احترام به والدین و معلم را ترویج کند. از این منظر، صداوسیما نباید صرفاً از پیام منفی پرهیز کند، بلکه باید مراقب باشد هیچیک از تولیداتش به تضعیف این فضایل، ترویج مصرفزدگی، تجملگرایی، ابتذال، لودگی، شبههزایی دینی یا الگوسازی از چهرههای ناصالح منجر نشود؛ زیرا هرگونه انحراف محتوایی در برنامهها، رسالت رسانه را در هدایت فکر، فرهنگ، اخلاق و رفتار عمومی جامعه مخدوش میکند. بر همین اساس، ایشان بر این نکته تأکید میکنند که همه برنامههای رسانه باید دارای پیام، جهت و اثر تربیتی باشند و در مسیر مصونیتبخشی فکری و اخلاقی جامعه حرکت کنند. (بیانات در دیدار مسئولان سازمان صداوسیما 11/9/1383)حجم تولیدات جایگزین غنای محتوایی نشودرهبر شهید انقلاب در دیدار مسئولان صداوسیما تأکید داشتند که معیار اصلی رسانه ملی، صرفاً افزایش بیننده نیست، بلکه تأثیر برنامه در مخاطب است. از اینرو، حجم تولید و جذب مخاطب زمانی ارزشمند است که به اثرگذاری محتوایی بینجامد، نه اینکه جایگزین غنای محتوایی شود. (بیانات در دیدار مسئولان سازمان صدا و سیما 11/9/1383)حفظ مرزبندی روشن هنر و سرگرمیبا ابتذالازسویدیگر، رهبر فقید انقلاب همواره بر آن بودهاند که هنر، جذابیت و قالبهای هنری باید در خدمت پیام قرار گیرند. استفاده از فرمهای متنوع هنری، طنز و سرگرمی سالم برای ایجاد شادابی و نشاط اجتماعی امری مطلوب دانسته شده، مشروط بر آنکه این ظرفیتها در مسیر انتقال مفاهیم صحیح و با حفظ مرزبندی روشن با ابتذال به کار گرفته شوند. همچنین پاسداشت زبان فارسی و دقت در خبر و اطلاعرسانی از دیگر محورهای مهم این منظومه فکری است. توجه ویژه به تقویت زبان فارسی بهعنوان ظرفیتی عظیم برای انتقال دانش و معارف، پرهیز از سستگویی و غلطگویی و رعایت نهایت دقت، صحت و سنجیدگی در بخشهای خبری و تفاسیر سیاسی همواره موردانتظار بوده است. ایشان تأکید داشتند که در تهیه گزارش توسط گزارشگر باید تأدب را رعایت کرد. (بیانات در دیدار با شعرا، برنامه سازان رسانه ملی و اعضای گروه اجتماعی صدای جمهوری اسلامی ایران)
رسانه ملی قرارگاه مقدم فعال جنگ نرم
از دیدگاه قائد شهید امت، رسانه ملی قرارگاه مقدم فعال جنگ نرم است و باید چیستی تهاجم فرهنگی دشمنان اسلام ازطریق آنتن رسانه ملی بهخوبی تبیین شود. ایشان باور داشتند که اهالی رسانه ملی سربازان، سرداران و سنگربانان جنگ نرماند و دفاع از ارزشها در این جنگ، دفاع از هویت ملی و سرنوشت کشور است. (بیانات در دیدار رئیس و مدیران سازمان صداوسیما با رهبر انقلاب20/07/1394)شهید آیتالله خامنهای تعریف دقیقی از تهاجم فرهنگی برای اهالی رسانه ملی ارائه داده و فرمودهاند که تهاجم فرهنگی غیر از گرفتن برجستگیها و زبدهگزینی از فرهنگهای دیگر است و به این مهم باید در تولیدات و محتوای مورداستفاده در رسانه ملی توجه شود. برای رسیدن به این اهداف، بهگفته رهبر شهیدمان، هر روزِ صداوسیما، باید بهتر از روز قبل باشد. یعنی اگر امروزِ صداوسیما مثل دیروز بود، پیداست که ما بهسمت کمال حرکت نمیکنیم و بهعبارتدیگر، از ایفای مسئولیتمان دور افتادهایم. (بیانات پس از بازدید از سازمان صداوسیما 28/02/1383)
تقویت امید و اعتماد به جوانان
مخاطبشناسی، انقلابیگری، گفتمانسازی و تولید محتوا پیرامون تاریخ تحلیلی اسلام نیز بخش مهمی از نگاه کلان رهبر شهید به جایگاه صداوسیما را تشکیل میدهد. برایناساس، رسانه ملی باید در ترویج روحیه جهادی، استفاده از ظرفیت جوانان، نخبگان و هنرمندان متعهد گام بردارد. رهبر شهید باور داشتند که صداوسیما باید این پیام را به جامعه منتقل کنند که انقلاب یک ضرورت تاریخی است و پایان نیافته و وظیفه انقلابی همچنان بر دوش همه نسلها قرار دارد. بهگفته قائد شهید امت، رسانه و دستگاههای فرهنگی باید با تقویت امید، اعتماد به جوانان و انتقال پیام زنده بودن راه انقلاب، این حقیقت را برای نسلهای امروز و آینده تبیین کنند که جوان ایرانی سالم، حقپذیر و قادر به ادامه دادن مسیر انقلاب است. (بیانات دیدار رئیس و مدیران سازمان صداوسیما با رهبر انقلاب 20/7/1394 و بیانیه گام دوم انقلاب)
صداوسیما؛ منتقدی علاججو و وحدتبخش
ایشان تأکید داشتند که رسانه ملی باید در تقویت وحدت ملی و پرهیز از رفتارهای جناحی نقشآفرینی مؤثری داشته باشد و در مسیر مدیریت بهینه فکر و فرهنگ عمومیگام بردارد و میفرمودند که اکنون رسانه ملی در جبههبندیهای جهانی، نقشی حیاتی بر عهده دارد و برای تداوم ایستادگی و مسیر پیشرفت، صداوسیما باید در تقویت وحدت ملی و پرهیز از رفتارهای جناحی نقشآفرینی مؤثری داشته باشد و در مسیر مدیریت بهینه فکر و فرهنگ عمومیگام بردارد. براین اساس، رسانه نه بهعنوان ابزاری برای رقابتهای حزبی، بلکه باید بهعنوان تکیهگاهی برای ترویج روحیه محبت، همگرایی و پیوند میان آحاد مردم عمل کند. تمرکز رسانه ملی باید بر ایجاد فضای همکاری عمومیباشد و از هرگونه اقدامیکه جامعه را بهسمت تفرقه یا یأس سوق میدهد، اجتناب کند. در نقد عملکردها و مدیریتهای اجرایی نیز، رویکرد صداوسیما باید خیرخواهانه، منصفانه و علاججویانه باشد؛ بهگونهای که ضمن بیان نارساییها برای اصلاح امور، از تضعیف ارکان مدیریتی و ایجاد دیدگاه جناحی پرهیز شود. درنهایت، با مدیریت درست فکر و فرهنگ عمومی و جهتدهی به اخلاق جامعه بر محور ارزشهای اصیل، رسانه میتواند حصن مستحکمی در برابر تهاجمات فرهنگی دشمن و ضامن موفقیت در مسیر پیشرفت ملی باشد. (بیانات در دیدار مسئولان سازمان صداوسیما 11/9/1383 و دیدار رئیس و مدیران سازمان صداوسیما با رهبر انقلاب 20/7/1394)
پیام ولایت؛ چراغ راه پیش رو در دوره تحول
پیامها و رهنمودهای رهبر شهید انقلاب اسلامی در طول سالهای گذشته همواره فراتر از توصیههایی کلی و غالباً دربردارنده نکات دقیق، راهکارهای عملی و جهتگیریهای روشن برای اداره امور کشور و نهادهای کلیدی آن بوده است. در میان این پیامها، بخشی از مهمترین انتظارات ایشان از رسانه ملی نیز بهروشنی قابلمشاهده است و گاهی در قالب احکام انتصاب، گاهی در پیام به همایشها و نشستهای تخصصی و گاه در تقدیرها و نقدهای صریح، مسیر حرکت این نهاد اثرگذار را ترسیم کردهاند. پیامهای قائد شهیدمان بهویژه در دورهای که از سال ۱۴۰۰ با آغاز ریاست پیمان جبلی بر سازمان صداوسیما همزمان شد، اهمیتی دوچندان یافت. در این دوره کشور تحولات و حوادث کمسابقه و پرالتهابی را پشتسر گذاشت که به دو جنگ تحمیلی اخیر و شهادت رهبر عزیزمان ختم شد. در چنین شرایطی، رهنمودهای قائدمان نهتنها چارچوبهای کلان مأموریت رسانه ملی را تبیین میکرد و میکند، بلکه بهمثابه نقشه راهی دقیق برای مدیریت شرایط پیچیده رسانهای، مقابله با جنگ روایتها و حفظ امید و انسجام در جامعه عمل میکرد. در این پیامها میتوان نکات شاخصی را مشاهده کرد که دربردارنده تأکید بر ارتقای آگاهی و هدایت فرهنگی جامعه تا تقویت هویت ملی و انقلابی، ترویج سبک زندگی اسلامی ایرانی، افزایش همبستگی ملی و نقشآفرینی فعال در میدان نبرد رسانهای است. مجموعه این پیامها نشان میدهد که نگاه رهبر شهیدمان به صداوسیما نگاهی راهبردی و عمیق بوده و در بزنگاههای حساس با نقدهای مصلحانه، مسیر اصلاح را نشان میدادند و با تقدیر از تلاشهای واقعی اهالی رسانه ملی، به تقویت روحیه مجاهدان عرصه رسانه کمک میکردند. مرور این پیامها در سالهای اخیر همچنین، مبین آن است که بسیاری از مهمترین جهتگیریهای تحولی صداوسیما و نیز عبور موفق رسانه ملی از مقاطع دشوار، در پرتو همان رهنمودهای دقیق و آیندهنگر شکل گرفته است.
انتصاب پیمان جبلی و تعیین اولویتهای نوین
یکی از مهمترین پیامهای رهبر انقلاب به صداوسیما در سالهای اخیر، پیام و حکمیبود که در آغاز دوره ریاست جدید سازمان صادر شد. با پایان یافتن دوره مسئولیت عبدالعلی علیعسکری، شهید آیتالله خامنهای در حکمیپیمان جبلی را به ریاست سازمان منصوب کرده و بر مواردی همچون ارتقای سطح آگاهی و معرفت عمومی، هدایت فرهنگی، تقویت روحیه و احساس هویت ملی و انقلابی، پراکندن امید و نشاط و ترویج سبک زندگی اسلامی ایرانی بهعنوان اولویتهای کاری رسانه ملی تأکید فرمودند. در پیام قائد شهید امت به رئیس صداوسیما آمده بود:
جناب آقای دکتر پیمان جبلّی دامتوفیقه
با پایان یافتن دوره مسئولیت پرتلاش جناب آقای دکتر علیعسکری که کوشش خستگیناپذیر و دلسوزانه آن مدیر مؤمن و بااخلاص را بههمراه داشت، جنابعالی را که از صلاحیت دینی و انقلابی و تخصص و تجربه طولانی در مدیریتهای سازمان صداوسیما و آگاهی از ماهیت و عملکرد و وظایف رسانه ملی برخوردارید، برای یک دوره پنجساله به ریاست آن سازمان منصوب میکنم. رسانه ملی، دانشگاهی برای ارتقای سطح آگاهی و معرفت عمومی و آوردگاهی برای مقابله با امواج خصمانه تحریف و تفتین و آسایشگاهی برای بهرهمندی چشم و دل همگان از جلوههای زیبایی و هنر و قرارگاهی برای پراکندن امید و نشاط در فضای عمومیکشور است.هدایت فرهنگی، تقویت روحیه و احساس هویت ملی و انقلابی، ترویج سبک زندگی اسلامی ایرانی و افزایش همبستگی ملی، در شمار اولویتهایی است که باید با ارتقای سرمایه انسانی و رشد کیفی برنامهها و بهرهگیری از ابتکار و با تلاش شبانهروزی به آن دست یابید، انشاءالله. سیدعلی خامنهای، ۷ مهر سال ۱۴۰۰.
ابلاغ پیام شگفتانه در افق ششم
در پی این انتصاب و برای عملیاتیسازی فرمانهای رهبری، ریاست جدید سازمان صداوسیما محوریت اقدامات خود را بر محور تحول استوار ساخت و سند تحول رسانه ملی تدوین شد. در این مسیر تحولی، رهبر شهید انقلاب اسلامی ایران با رهنمودهای سازنده خود مسیر را روشن میکردند. یکی از مهمترین پیامهای راهگشای ایشان در این دوران، پیامیبود که بهمناسبت ششمین نشست افق تحول رسانه ملی در دهم دی سال 1403 صادر شد. مجاهد شهید، آیتالله خامنهای، در این پیام خطاب به رئیس و مدیران سازمان، بر نقش بیبدیل رسانهها در پیکارهای کنونی جهان تأکید کرده و فرمودند: «شما و این حضرات نقش بیبدیل رسانه و تبلیغ را در پیکارهای کنونی جهان - که بیش از همیشه است - میدانید. امروز پیروزی یک طرف را توانایی او در گرفتن و رساندنِ پیام و روایت او از واقعیت رقم میزند؛ بسیار پیش و بیش از آنکه ابزارهای نظامی وارد میدان شوند و در آن اثر بگذارند. ما در این عرصه مهم باید دقت و تلاش و ابتکار خود را مضاعف کنیم. این پیام من به این همایش است.»
رضایت رهبر شهید از پوشش انتخابات؛ مدال افتخار صداوسیما
همچنین پوشش حرفهای و شبانهروزی انتخابات زودهنگام ریاستجمهوری سال ۱۴۰۳ در شرایط حساس و پساز شهادت جانگداز رئیسجمهور دولت سیزدهم، شهید آیتالله سیدابراهیم رئیسی، برگ زرین دیگری از عملکرد رسانه ملی بود. دبیر ستاد انتخابات سازمان صداوسیما در آن زمان اعلام کرد که پساز برگزاری این انتخابات پیچیده، رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیداری خصوصی با حضور پیمان جبلی و معاونان سازمان، از صداوسیما تقدیر به عمل آورده و فعالیتهای رسانه ملی در این دوره را نسبت به تمام دورههای گذشته برتر ارزیابی کردند که این امر، مدال افتخاری بر سینه سازمان صداوسیما در مسیر تحول شد. ایشان در دیدار اعضای هیئت دولت سیزدهم که هفدهم تیر سال 1403 انجام شد نیز فرمودند: «یک بار دیگر از مردم بهخاطر انتخابات تشکر میکنم. از مسئولان دولتی و وزارت کشور و صداوسیما و نیروهای انتظامی و مراقبت امنیتی بهخاطر برگزاری خوب این انتخابات، بنده صمیمانه متشکرم.»
همراهی دلسوزانه؛ از نقد مصلحانه تا تقدیر شایستگان
رهبر شهید انقلاب اسلامی را میتوان یکی از همراهترین مخاطبان رسانه ملی دانست که دلسوزانه به نقد عملکردها پرداخته و در صورت نیاز، صریح و بیتعارف، نکات اصلاحی را مطرح میکردند. همانطور که هرگاه تلاشهای ارزشمندی ازسوی رسانه ملی صورت میگرفت، از تشویق و تقدیر اهالی رسانه دریغ نمیکردند. نمونهای از این تقدیرها در دومین پیام تلویزیونی ایشان در جریان جنگ ۱۲روزه و پساز هجمه دشمنان صهیونیستی به ساختمان شیشهای صداوسیما مشاهده شد. شاید هیچکس بهاندازه قائد شهید امت نمیتوانست با نگاه دقیق خستگی را از تن مجاهدان عرصه رسانه به در کند. ایشان ایستادگی و شجاعت خانم سحر امامی، مجری شبکه خبر، در لحظات بمباران استودیو را موردتمجید قرار دادند و در بخشی از پیام خود بهتاریخ 28 خرداد سال 1404 فرمودند: «من لازم میدانم همینجا اشاره کنم به حرکت زیبا و پُرمعنایی که آن بانوی مجری تلویزیون در مقابل حمله دشمن انجام داد: تکبیر گفتن و درواقع، نشانه قدرت ملت را به همه دنیا ارائه کردن؛ این حادثه تاریخیای بود، حادثه بسیار باارزشی است.»
سرافرازی شبکه قرآن سیما با تقدیر رهبری
رهبر شهید انقلاب در سالهای اخیر نسبت به برنامه تلاوت روزانه یک جزء از قرآن کریم توسط قاریان نوجوان که با حضور بیش از ۲۰۰ دانشآموز از مدارس متوسطه اول شهر مقدس قم در حرم مطهر حضرت معصومه(س) ضبط شده بود و هر روز از شبکه قرآن سیما پخش میشد عنایت داشتند و پیام قدردانی مقام معظمشان در نشریه شماره ۴۴۱ خط حزبالله منتشر شد. ایشان ضمن تقدیر از برگزارکننده این جلسه قرآنی، آستان مقدس حضرت معصومه(س) و شبکه قرآن سیما و با تحسین تلاوتهای تجویدی و کامل این نوجوانان فرمودند: «مکررا این برنامه را از رسانه ملی دیدهام. برگزاری آن، اقدامی عالی است. من جداً از این جلسه قرآنی لذت میبرم و خیلی اوقات دلم نمیآید که برخیزم و بروم.»
ولایتمداری رسانه ملی همگام با سومین رهبر
نگاه جامع رهبری به صداوسیما نشان میدهد که این رسانه نهتنها پیشران فرهنگی، بلکه سنگر نخست مقابله با جنگ نرم دشمن است. امروز و در شرایطی که پرچم هدایت و زعامت امت اسلامی در دستان رهبر صالح انقلاب اسلامی، حضرت آیتالله سیدمجتبی خامنهای قرار دارد، ضرورت دارد اهالی رسانه ملی باتکیهبر میراث ارزشمند فکری رهبر شهید و با همتی مضاعف، گوش به فرمان ولیفقیه سپرده و تمام ظرفیتهای هنری، رسانهای و انسانی خود را برای زنده نگه داشتن آرمانهای اصیل امامین انقلاب و حرکت در مسیر ترسیمشده توسط رهبر معظم انقلاب به کار ببندند.
گزارش از رضوانه بلمیری