به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، دکتر سیدعلی موسوی مدیر کل اداره سنجش مخاطب با اشاره به تلاش‌های مجدانه گروه علوم شناختی و اثرسنجی در حوزه اثرسنجی، خروجی حاصل از آن را منحصر به فرد دانستند و اظهار کرد: در مرکز تحقیقات اثرسنجی از سریال ها و برنامه‌های شاخص از 3 سال قبل شروع شده است و مرکز در این زمینه پیشرو می‌باشد. نتایج اثرسنجی سریال «نون خ 5» میزان تأثیر بالاتری نسبت به کلیه اثرسنجی‌های انجام شده داشته است. وی همچنین عنوان کردکه این کار در کنار سنجش سریال، با در نظر گرفتن ویژگی‌های تولید و ارزیابی آن از طریق کارنامه - یک ارزیابی 360 درجه ای هنر، زیباشناختی - می تواند مکمل و راهگشای دست اندرکاران در روند سریال سازی باشد. در ادامه، دکتر آزاده سالمی، مدیر گروه علوم شناختی و اثرسنجی مرکز تحقیقات، تصریح کرد: سریال «نون خ 5» که در فروردین و اردیبهشت سال 1403 از شبکه یک پخش شد، به دلایل مختلفی از جمله میزان بیننده و جذابیت­های هنری، از تولیدات شاخص سیمافیلم است. در عین حال آنچه بررسی این سریال را از منظر «اثرسنجی» پراهمیت می­سازد، پیام­هایی است که متناسب با راهبردهای محتوایی سند تحول رسانه ملی در آن گنجانده شده و با بهره­گیری از جاذبه طنز و به شکل غیرمستقیم، می­تواند بر نگرش، شناخت و رفتار مخاطبان اثرگذار باشد. برای بررسی این موضوع، گروه علوم شناختی و اثرسنجی اداره کل سنجش مخاطب دو پژوهش «اثرسنجی سریال «نون خ 5»» و «کارنامه ارزیابی جامع سریال «نون خ 5»» را بلافاصله پس از پخش آخرین قسمت سریال به اجرا درآورده که به اهم نتایج آنها اشاره می­شود. اولین گزارش، «اثرسنجی سریال «نون خ 5» از منظر چالش­ها و ظرفیت­های اقوام و استان­ها برای پیشرفت کشور» است که با بهره­ گیری از روش پیمایش و بر مبنای مقایسه نمرات بینندگان و غیربینندگان صورت گرفته است. داده ­های پیمایش از میان افراد 15 سال و بالاتر ساکن در تهران و 30 استان کشور، به صورت تلفنی از تاریخ 18 تا 23 اردیبهشت ماه گردآوری شده‌اند و طراحی پرسشنامه محقق ­ساخته، بر مبنای اهداف سریال (اعلام شده از سوی مرکز سیمافیلم) و محتوای کلیه قسمت­های آن صورت گرفته و دربرگیرنده سه شاخص نگرشی (9 عبارت ناظر به تصویر پیشرفت کشور با بهره ­گیری از ظرفیت­های اقوام)؛ شناختی (19 عبارت ناظر به چالش­ها و توانمندی­های اقوام و استان­ها برای پیشرفت کشور)؛ و رفتاری (8 عبارت ناظر به استقبال از ظرفیت­های فرهنگی و گردشگری اقوام) بوده است. دکتر سالمی‌با اذعان به ملاحظات و چالش­های انواع شیوه­های اثرسنجی که برای مطالعه و بررسی روابط علّی و معلولی بین متغیرها به کار می ­روند، تاکید کرد در این پژوهش، مقایسه میانگین نمرات بینندگان و غیربینندگان به مثابه معیار سنجش اثر سریال در نظر گرفته شده؛ هر چند که عوامل مختلف دیگری، علاوه بر تماشای سریال، می ­توانند بر تغییر نگرش، آگاهی و رفتار اعضای جامعه در خصوص «چالش ­ها و ظرفیت های اقوام و استان­ها برای پیشرفت کشور»، تاثیرگذار باشند و بررسی و تعیین سهم کلیه عوامل تاثیرگذار، در یک کار پژوهشی امکان­پذیر نیست. وی در بیان اهم نتایج پژوهش گفت: میزان بیننده سریال، 8/45 درصد و تفاوت معنادار بین میانگین نمره بینندگان و غیربینندگان در شاخص کل (بر مبنای کلیه عبارت­های پرسشنامه)، 1/7 درصد است. تفاوت میانگین نمره بینندگان و غیربینندگان در شاخص شناختی (7/8 درصد)، بیشتر از شاخص­های رفتاری (3/5 درصد) و نگرشی (6/4 درصد) است. در شاخص نگرشی، «تصویر پیشرفت کشور با بهره­گیری از ظرفیت­های اقوام» با استفاده از سه زیرشاخص مورد مطالعه قرار گرفته و نتایج نشان داده است تفاوت میانگین نمره بینندگان و غیربینندگان در زیرشاخص‌های «ظرفیت­های بومی‌برای پیشرفت کشور و حل مشکلات» و «اتحاد و همدلی اقوام زیر پرچم ایران» معنادار است؛ اما در زیرشاخص «تصویر قوم بلوچ»، تفاوت معنادار بین نمرات بینندگان و غیربینندگان ملاحظه نمی ­شود. در حوزه شناختی، «شناخت چالش­ها و توانمندی­های اقوام و استان­ها برای پیشرفت کشور» در چهار زیرشاخص «کاربردهای صلح­ آمیز انرژی هسته­ ای»، «قاچاق حیوانات کمیاب»، «بازشناسی کولبری» و «جاذبه ­های گردشگری و فرهنگی بلوچستان» بررسی شده است. تفاوت میانگین نمرات بینندگان و غیربینندگان در خصوص کلیه زیرشاخص­های پیش ­گفته معنادار است و افرادی که تعداد قسمت­های بیشتری از سریال را تماشا کرده­ اند، نمرات بالاتری در شاخص شناختی به دست آورده ­اند. شاخص رفتاری، ناظر به «استقبال از ظرفیت­های فرهنگی و گردشگری اقوام» است. نتایج نشان می ­دهد تفاوت معنادار آماری بین میانگین نمره بینندگان و غیربینندگان در 5 عبارت از 8 عبارتی که این شاخص را می­ سنجند، وجود دارد و بالاترین نمرات مربوط به عبارت­هایی است که به تلاش برای دیدن جاذبه ­های گردشگری چابهار و کردستان و آشنایی با فرهنگ و آداب و رسوم بلوچستان مربوط‌اند. در تبیین نتایج، می­ توان گفت که سریال «نون خ 5» با نوآوری در انتخاب مضامین آگاهی ­بخش ناظر به کاربردهای صلح ­آمیز انرژی هسته­ ای؛ کولبری؛ قاچاق حیوانات کمیاب و جاذبه­های گردشگری و فرهنگی بلوچستان، توانسته است در حوزه شناختی، موفق­ تر از ساحت ­های نگرشی و رفتاری عمل کند. از سوی دیگر، کمترین توفیق در حوزه نگرشی و به‌ویژه «تصویر قوم بلوچ» در نزد جامعه حاصل شده است. مدیر گروه علوم شناختی و اثرسنجی مرکز تحقیقات، در بخش دیگری از سخنان خود به تشریح نتایج گزارش کارنامه ارزیابی جامع سریال­های «نون خ 5» و «نون خ 4» پرداخت. وی توضیح داد: «کارنامه ارزیابی جامع سریال­ ها»، ناظر به رویکرد مورد تاکید در سند تحول رسانه ملی مبنی بر اولویت محتوا بر جذابیت و کمّیّت است و تلاش می ­کند در کنار میزان بیننده، عوامل گوناگون دیگری از جمله ملاحظات تولید و پخش و همچنین ارزیابی خبرگان در حوزه­های زیبایی ­شناختی و محتوایی (پرداخت هنرمندانه به راهبردهای سند تحول) را در ارزیابی جامع­ نگر سریال­ها لحاظ کند. بر اساس نتایج حاصل از ارزیابی خبرگان، در شاخص جاذبه­ های زیبایی­ شناختی، فصل چهارم سریال «نون خ» (با امتیاز 5/53 درصد) در سطح «متوسط» و فصل پنجم (با امتیاز 5/65 درصد) در سطح «قوی» ارزیابی شده است. بالاترین امتیازهای زیبایی­ شناختی سریال «نون خ 5» به ترتیب مربوط به حوزه ­های فنی و کارگردانی؛ دیالوگ؛ بازیگری؛ و شخصیت ­پردازی است که همگی در سطح «قوی» ارزیابی شده ­اند. این در حالی است که امتیاز خبرگان به زیرشاخص روایت ­پردازی فیلمنامه، در سطح متوسط بوده و در ارزیابی فصل چهارم، تنها زیرشاخص­ های فنی و کارگردانی؛ و بازیگری در سطح قوی ارزیابی شده بودند. از منظر محتوایی (ناظر به راهبردهای سند تحول (برداشت تیرماه 1402))، نمره شاخص کل 8/57 درصد (متوسط اما در مرز نزدیک به محدوده قوی) ارزیابی شده و عدالت­محوری (5/72 درصد)؛ و خانواده و سبک زندگی (3/64 درصد) بالاترین امتیازهای محتوایی را کسب کرده­اند. در عین حال در سریال به راهبردهای محتوایی پیشرفت کشور، تاریخ اسلام و ایران، ایثار و مقاومت و نهادهای انقلاب اسلامی نیز پرداخته شده است. دکتر سالمی‌با اشاره به این که هر دو پژوهش اثرسنجی و کارنامه ارزیابی جامع سریال­ها نتیجه کار گروهی و همکاری واحدهای مختلف مرکز تحقیقات و سایر بخش­های سازمان به‌ویژه مرکز سیمافیلم، مرکز طرح، برنامه و ارزیابی سیما و مرکز نظارت و ارزیابی است، از کلیه متخصصان و واحدهایی که در این پژوهش­ها مشارکت داشته­اند، تشکر و قدردانی کرد. خانم دکتر علی محمدی، پژوهشگر اداره کل سنجش مخاطب به بیان نتایج نظرسنجی محتوایی این سریال پرداخت و اظهار کرد: میزان بیننده این سریال 8/45 درصد است که نسبت به فصل قبل روند افزایشی داشته است. همچنین در تمامی زمینه‌های مورد بررسی با توجه به سند تحول رسانه ملی، از نظر پاسخگویان این سریال موفق ارزیابی شده است. چنان که نتایج نشان داده است پاسخگویان اظهار داشته اند که بعد از دیدن این سریال نگرششان نسبت به قومیت‌های کرد و بلوچ بهتر شده است. در ادامه مهندس جعفری جلوه برداشتن گام‌های موثر در راه اثرسنجی سریال و برنامه را از سوی مرکز تحقیقات بسیار ارزشمند شمرد.  وی به ژانرها و گونه‌های مختلف آن در سریال «نون خ 5» اشاره کرد و آن را به جسارت کارگردان و تهیه کننده مرتبط دانست. همچنین معرفی قوم بلوچ را از سوی عوامل این سریال منحصر به فرد ارزیابی کرد و آن را مقدمه ای مناسب برای هموار کردن مسیر شناخت اقوام مختلف از طریق سریال سازی دانست. مهدی فرجی نیز ضمن تشکر از زحمات اداره کل سنجش مخاطب و ارج نهادن به تلاش های علمی‌بویژه اثرسنجی و کارنامه ارزیابی جامع سریال «نون خ5» به مشکلات پیش روی عوامل برای تهیه و ساخت سریال اشاره کردند. وی نتایج اثرسنجی این سریال را در فصل قبلی بسیار موثر در موفقیت آن در نسخه جدید دانست . مسعود کریمی ضمن تشکر از فعالیت های منحصر به فرد اداره کل سنجش مخاطب در زمینه اثرسنجی، نظرسنجی و کارنامه ارزیابی جامع پیشنهاداتی در جهت جامع نگرتر شدن این بررسی‌ها ارائه داد. وی به مواردی چون توجه به جزئیات بیشتر و نکات مطرح شده در سریال و قرار گرفتن آن در چارچوب سوالات اثرسنجی و نگاه به سریال از زاویه دید اقوام بلوچ و کرد اشاره کرد. در ادامه پس از ارائه دو مجموعه از پژوهش‌های کمی و کیفی مرکز تحقیقات درخصوص سریال «نون خ 5» و همچنین اجماع آرا و پرسش‌های شرکت کنندگان در نشست، تهیه کننده سریال، ناظر کیفی سریال و مدیر گروه تولیدات طنز سیما فیلم، نکاتی را برای رفع ابهام و پاسخ به پرسش‌ها مطرح کردند.