مجله رادیویی «سایه‌ روشن تاریخ» شنبه ۶ دی‌ماه، از ساعت ۱۸:۰۵، با مروری تحلیلی بر ریشه اصطلاح «خاورمیانه»، جنگ چین و ویتنام، دکترین پوتین، پشت‌پرده دربار پهلوی و جدیدترین تحولات منطقه، شنوندگان رادیو فرهنگ را به سفری فشرده در لایه‌های پنهان تاریخ و سیاست معاصر می‌برد.

به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، در بخش «قراردادها»، برنامه به ریشه اصطلاحات خاورمیانه، خاور نزدیک و خاور دور می‌پردازد. بر اساس پژوهش‌های تاریخی (از جمله دائرةالمعارف بریتانیکا و مقالات تخصصی تاریخ امپراتوری)، این اصطلاحات در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم توسط قدرت‌های غربی (به‌ویژه بریتانیا) برای تقسیم‌بندی شرق از منظر مدیریت امپراتوری وضع شد؛ «خاور نزدیک» عمدتاً به سرزمین‌های امپراتوری عثمانی و بالکان، «خاور میانه» بین خاور نزدیک و هند، و «خاور دور» برای شرق آسیا (چین، ژاپن و ماوراء آن) به‌کار می‌رفت. در برنامه توضیح داده می‌شود که این نام‌گذاری‌ها بیش از آن‌که جغرافیایی باشند، سیاسی و یوروسنتریک(اروپا–محور) هستند. 

در بخش «نقطه‌های پنهان»، جنگ چین و ویتنام در سال ۱۹۷۹ مرور می‌شود؛ جنگی کوتاه اما بسیار خونین که در منابع تاریخی با عنوان «جنگ چین و ویتنام» یا «جنگ مرزی چین–ویتنام» شناخته می‌شود. چین در واکنش به حمله ویتنام به کامبوج و سرنگونی رژیم خمرهای سرخ، حمله‌ای تنبیهی به شمال ویتنام آغاز کرد؛ جنگ تنها چند هفته طول کشید، اما ده‌ها هزار کشته بر جای گذاشت و تا سال‌ها بر مناسبات پکن، هانوی و حتی مسکو تأثیر گذاشت. برنامه به ابعاد کمتر شنیده‌شده این نبرد و پیامدهای ژئوپلیتیکی آن می‌پردازد. 

در بخش «معماری قدرت»، دکترین ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، بررسی می‌شود. بر پایه اسناد سیاست خارجی روسیه و تحلیل‌های اندیشکده‌های بین‌المللی، دکترین پوتین بر چند محور احیای نقش قدرت‌مند روسیه پس از فروپاشی شوروی، مخالفت با نظم تک‌قطبی و تأکید بر جهان چندقطبی، گسترش نفوذ در پیرامون روسیه (از اوکراین تا قفقاز) و حضور فعال در خاورمیانه استوار است، در برنامه توضیح داده می‌شود این دکترین چگونه ترکیبی از ناسیونالیسم روسی، بازتعریف حوزه نفوذ و چالش با ناتو و غرب است. 

بخش «پهلوی به روایت تاریخ» به درگیری‌های درون دربار پهلوی اختصاص دارد؛ از رقابت‌های پشت‌پرده در میان درباریان و خاندان سلطنتی تا شکاف‌های قدرت میان چهره‌های نظامی، سیاسی و اقتصادی. در این بخش بر پایه خاطرات، اسناد تاریخی و پژوهش‌های منتشرشده، نشان داده می‌شود که این اختلافات درونی چگونه بر تصمیم‌های کلان حکومت و سرنوشت سیاسی ایران در دهه‌های پایانی سلطنت پهلوی اثر گذاشت. 

در بخش«پشت پرده اکنون»، محمد ساجدی، کارشناس سیاسی، تازه‌ترین تحولات منطقه با رویکرد تاریخی را تحلیل می‌کند؛ از جنگ‌ها و رقابت‌های ژئوپلیتیک تا جابه‌جایی ائتلاف‌ها در این بخش مورد توجه است. 

در بخش «آقای خبرنگار»، نیز ساجدی از تجربه گفت‌وگو با نخستین زن منتخب به‌عنوان رئیس‌جمهور در قاره آفریقا گفته و به زندگی و کارنامه الن جانسون سیرلیف (Ellen Johnson Sirleaf)، سیاست‌مدار لیبریایی و نخستین زن منتخب به‌عنوان رئیس‌جمهور در قاره آفریقا می‌پردازد. او از ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۸ رئیس‌جمهور لیبریا بود و به دلیل نقش مؤثر در بازسازی کشور پس از جنگ داخلی و دفاع از حقوق زنان، در سال ۲۰۱۱ جایزه صلح نوبل را دریافت کرد. 

در این برنامه پرسشی نیز برای مشارکت مخاطبان طرح می‌شود تا شنوندگان از طریق تلفن و پیامک دیدگاه‌های خود را درباره موضوعات مطرح‌شده در «سایه‌روشن تاریخ» مطرح کنند و در گفت‌وگو با کارشناس و گوینده مشارکت داشته باشند.

مجله رادیویی «سایه‌روشن تاریخ» به تهیه‌کنندگی یلدا احتشامی‌، گویندگی فاطمه اسحاق‌تبار و کارشناسی محمد ساجدی، شنبه‌ها، ساعت ۱۸:۰۵، از گروه تاریخ و اندیشه شبکه رادیویی فرهنگ روی موج اف‌.ام ۱۰۶ مگاهرتز پخش می‌شود.