واقعیت این است که مخاطبان به دو دلیل برنامههای پزشکی و سلامتمحور را دنبال میکنند، یکی به این دلیل که خود با یک بیماری یا اختلال مواجه هستند و برای درمان آن نیاز به اطلاعات بیشتر دارند و دوم علاقهمندان به حوزه سلامت که لازم میدانند خود و اطرافیانشان را از بیماری دور نگه دارند و برنامههایی را که کارکرد پیشگیرانه دارد، دنبال میکنند.
به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، «دکتر سلام» از قدیمیترین برنامههای شبکه آموزش است که پس از ۱۵ سال بسیاری از خانوادههای ایرانی با صدا و تصویر ساده و صمیمی آن آشنا هستند و پای برنامهای مینشینند که رسالتش چیزی فراتر از آموزش پزشکی خشک و کلاسیک است. «دکتر سلام» شنبه تا پنجشنبه ساعت 13 بهمدت یک ساعت و با یک هدف روشن روی آنتن میرود و نگاهش آگاهیبخشی در حوزه سلامت و درمان، آن هم به زبانی همهفهم است. در فضایی که انبوه اطلاعات درست و غلط پزشکی، گوشهوکنار رسانهها را پر کرده، این برنامه توانسته نقش یک راهنمای قابلاعتماد را برای خانوادهها ایفا کند. راهنمایی که نهتنها به علائم و درمان بیماریها میپردازد، بلکه فرهنگ پیشگیری و سبک زندگی سالم را نیز ترویج میکند.
گفتوگوی علمیپزشکی
فصل نوزدهم این برنامه که از اردیبهشت سال جاری آغاز شده، نشان میدهد که عمر طولانیاش نهتنها به تکرار محتوا نگذشته، بلکه در هر دوره با نیازها و دغدغههای روز جامعه هماهنگ شده و گسترش یافته است. بابک حسنزاده، تهیهکننده این برنامه بر این باور است که مخاطب وقتی پای «دکتر سلام» مینشیند، با واژههایی روبهرو میشود که پیچیدگی علمیشان در قالبی شفاف و ساده بیان شده است. این رویکرد نه از سر آسانگیری، بلکه با هدف تبدیل دانش تخصصی پزشکی به گفتوگوی علمی دوستانه انتخاب شده است.
وی با اشاره به ویژگیهای این فصل از برنامه میگوید: این برنامه مسیر خود را پیدا کرده و در هر فصل قدمیبرای ارتقای کیفی آن برداشته میشود. در این فصل نیز هدف بهبود و ارتقای موضوعات براساس رصد نظرات مخاطبان و ارزیابی کارشناسان و متخصصان پزشکی است. سعی کردیم با نگاه جدید به بیماریها توجه کنیم، باورهای غلط را بیان کرده و سواد سلامت عمومی جامعه را ارتقا بدهیم.
پیشگیری و ارتقای سواد سلامت عمومی
حسنزاده که از سال 1398 در مقام کارشناسمجری برنامههای سلامتمحور در بسیاری از برنامههای شبکههای مختلف حضور داشته و اکنون تهیهکنندگی برنامههای ورزشی و سلامتمحور چند شبکه را بر عهده دارد، درخصوص ساختار برنامه توضیح میدهد: ساختار برنامه، گفتوگومحور است که با حضور یک کارشناسمجری و یک پزشک متخصص درباره یکی از بیماریهای شایع و موضوعات روز مربوط به سلامت در جامعه صحبت میکنیم. در بخش گزارش نیز با حضور در مراکز درمانی مشکلات مردم را بررسی میکنیم. مبنای ما در این برنامه گفتوگوی مخاطب با پزشک و هدایت بحث به موضوع مطرح شده از سوی مخاطب است. این بیننده است که بهواسطه تعامل با برنامه تعیین میکند که سؤال و محور قسمت بعدی برنامه چه باشد. این مداومت درخصوص یک بیماری و همکاری با مخاطب، نقش سازندهای در برنامه دارد.
«دکتر سلام» درواقع یک برنامه علمیپزشکی است که در هر قسمت از آن پزشکان متخصص در حوزههای مختلف سلامت به بیان نکاتی آموزنده میپردازند.
این تهیهکننده در معرفی عوامل این برنامه عنوان میکند: محمد طهماسبی، دندانپزشک اجرای برنامه را بر عهده دارد و بهروز شکیبا و بدریسادات بهرامی، روانشناس؛ کیانا فرحی، پزشک عمومی و نسیم خشنودی، داروساز ازجمله کارشناسان ثابت برنامه هستند. درمجموع مجریان متخصص برنامه همگی سابقه اجرا دارند و در دانشگاههای کشور شناختهشدهاند.
وی اضافه میکند: رسالت اصلی این برنامه، آگاهیدهی و آموزش است و سعی میکنیم اصول اساسی پیشگیری از بیماریها را با سادهترین ادبیات ممکن آموزش دهیم. نگاه ما مبتنیبر افزایش سواد سلامت عموم جامعه است و تمرکزمان بر بیماریها یا مشکلاتی است که دغدغه روز جامعهاند و شمار زیادی از مردم در این خصوص ابهامات یا پرسشهایی در ذهن دارند.
حسنزاده به دیگر ویژگیهای این فصل اشاره کرده و بیان میکند: توجه به سلامت دانشآموزان، بهداشت مدارس و سلامت والدین هم در دستور کار ماست که مورد استقبال مخاطبان قرار گرفته است.
رویکرد علمیبهدوراز شبهعلم
به گفته این تهیهکننده یکی از نقاط قوت «دکتر سلام» توانایی آن در زدودن باورهای غلط پزشکی است. بسیاری از مردم هنوز به توصیههای دهانبهدهان، نسخههای خانگی بیاساس یا شایعات اینترنتی اعتماد میکنند. این برنامه با رویکرد علمی، مستند و برپایه تحقیقات معتبر، سراغ همین باورها میرود و با شواهد و توضیحات دقیق، اشتباه بودن آنها را نشان میدهد. بهاینترتیب، این برنامه نهتنها نقش آموزشی دارد، بلکه به اصلاح فرهنگ سلامت جامعه نیز یاری رسانده است.
وی درخصوص مهمانان برنامه یادآوری میکند: این مهمانان استادان برجسته دانشگاهها در رشتههای متنوع پزشکیاند که توسط شورای سلامت سازمان تأیید شدند و گستره تخصص آنان پاسخگوی سؤالات و نیازهای مخاطبان است.
حسنزاده میافزاید: آموزش، پیشگیری و خودمراقبتی مأموریت اصلی ماست و ما سراغ درمان نمیرویم و مبتنیبر همین مأموریت به مخاطب توصیه میکنیم که باید درمان را به پزشک متخصص بسپارد. ما تجویزی برای بیماریها نمیکنیم و درصورت لزوم توصیه میکنیم که حتماً به پزشک متخصص مراجعه کنند.
این تهیهکننده انتخاب موضوعات را نیز مبتنیبر راهبردهای شورای سیاستگذاری سلامت سازمان دانسته و میگوید: این راهبردها میتواند فصلی یا مقطعی باشد. همچنین راهبردهای مشخصی درباره بیماریهای شایع داریم که لازم است در این برنامه در مسیر آگاهیبخشی مخاطب به آنها بپردازیم.
افزایش 35 درصدی مخاطبان
قابلانکار نیست که مردم بهطور عمده اطلاعات سلامت خود را از رسانه ملی میگیرند و سبک زندگی مردم در حوزه سلامت بهطور قابلتوجهی متأثر از رسانه است. وی دراینباره متذکر میشود: دکتر سلام با اختلاف یکی از پرمخاطبترین برنامههای شبکه آموزش با 23 هزار پیامک روزانه است. آنچه این برنامه را متفاوت میکند، ارتباط نزدیکش با طیف گستردهای از مخاطبان است؛ از دانشآموزان و جوانان تا سالمندان و خانهداران، همه میتوانند بخشهایی از آن را به کار ببندند. صمیمیت زبان، نمونههای عملی، استفاده از تصاویر و داستانهای واقعی بیماران و حضور مهمانان متخصص، ترکیبی ساخته که جذابیت تلویزیونی و اعتماد علمی را توأمان دارد.
حسنزاده با اشاره به افزایش هفتبرابری پیامکها و 35 درصد افزایش دنبالکننده در فضای مجازی میگوید: حجم زیاد پیامکها محور برنامه را تعیین میکند و ما از میزان دغدغه مخاطب سراغ موضوع هفته بعد میرویم و بهنوعی این مخاطبان هستند که مسیر برنامه را تعیین میکنند.
ادامه برنامه در فضای مجازی
از نکات مثبتی که این برنامه را از سایر برنامههای پزشکی تلویزیون متمایز کرده و باعث شده که مورد مقبولیت عامه مردم قرار بگیرد، این است که پزشک خود بهتنهایی و بهطور مستقیم با مخاطب سخن میگوید و مخاطب اطمینان دارد که در کوتاهترین زمان ممکن در هر قسمت از این برنامه به سؤالش پاسخ داده میشود. حضور در فضای مجازی پس از اتمام برنامه از مصادیق این توجه است. این تهیهکننده به این ویژگی اشاره کرده میگوید: چند ماهی است که به دلیل حجم بالای پرسشهای مخاطبان، برنامه پس از تیتراژ پایانی، تمام نمیشود و آن را در فضای مجازی ادامه میدهیم و پاسخگوی سؤالات پاسخ داده نشده مخاطبان هستیم. همین تعامل منجر به افزایش مخاطبان برنامه شده است.
وی اضافه میکند: اقبال عمومیکه «دکتر سلام» طی 15سال به دست آورده، نشان از کارآمدی رویکردش دارد. این برنامه ثابت کرده که رسانه ملی میتواند در حوزه سلامت، آموزش و پیشگیری، نقش ملموس و مؤثری داشته باشد، بهشرط آنکه محتوای علمی را با زبان انسانمحور و نیاز واقعی مردم پیوند بزند.
این تهیهکننده در ادامه اظهار میکند: امروز که چالشهای بهداشتی و سرعت انتشار شایعات درمانی بیشتر شده، حضور یک برنامه سلامتمحور ثابت با اعتبار آزموده، بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد. «دکتر سلام» با فصلهای پیدرپی و ارتقای محتوا، دریچهای مطمئن به فرهنگ خودمراقبتی و زندگی سالم گشوده و سالهاست که بر این مسیر روشن پایدار مانده است.