محمد البلبیسی، خبرنگار العالم در غزه، پرده از سیاست «تخریب گسترده» پس از هفتم اکتبر برمیدارد و توضیح میدهد که چرا دوربین او تبدیل به تهدیدی برای روایت رسمیشده است؛ روایتی که از زیر آوار، انسانیت را فریاد میزند.
به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، در گفتوگویی اختصاصی با محمد عابد البلبیسی، خبرنگار شبکه العالم در نوار غزه و از پشت لنز دوربین او میتوان ابعاد فاجعه انسانی این منطقه را دید؛ لحظات تکاندهندهای که در آن وظیفه حرفهای و مسئولیت اخلاقی در هم میآمیزند تا از دلیل اصلی هدف قرارگرفتن خبرنگاران پرده بردارند. البلبیسی تأکید میکند که ثبت این حقایق، امروز نه یک انتخاب حرفهای، بلکه یک مسئولیت مشترک انسانی است.
محمد البلبیسی حرفه روزنامهنگاری خود را با اعتقاد به قدرت کلمات و تصاویر برای انتقال حقیقت، بهویژه در اوضاع چالشبرانگیز فلسطین آغاز کرده است. او سالها مسائل میدانی و بشردوستانه را پوشش داده و تمرکز اصلیاش بر مستندسازی رنج و درد غیرنظامیان تحت اشغال و جنگهای مکرر غزه بوده است. به گفته البلبیسی، همکاری با شبکه العالم ناشی از همسویی دیدگاه حرفهایاش با مأموریت این رسانه برای انتقال روایت فلسطین با عمق انسانی و حرفهای به عموم مردم جهان بوده است.
رویکرد العالم در پوشش تحولات فلسطین
البلبیسی درباره رویکرد شبکه العالم در پوشش تحولات فلسطین توضیح میدهد که در طول مدت همکاریاش با این شبکه، همواره مردم فلسطین در اولویت بودهاند؛ قربانیان، ثابتقدمان و صاحبان حقیقی سرزمینشان. او تأکید میکند که تمرکز اصلی بر روایتهای دستاول و تصاویر فیلترنشده بوده و از روایتهای از پیش آماده یا موازنههای نادرست پرهیز شده است. به گفته این خبرنگار، آنچه این رویکرد را از سایر رسانهها متمایز میکند، اجتناب از سادهسازی وقایع یا تقلیلدادن آنها به اعداد صرف و پرداختن به ریشهها و زمینههای سیاسی و انسانی ماجراست.
او با اشاره به تحولات پس از هفت اکتبر و آغاز عملیات طوفانالاقصی، از تغییرات بیسابقه اوضاع در غزه سخن میگوید. یکی از سختترین صحنههایی که با آن مواجه شده، پوشش بمباران خانههای مسکونی و بیرونکشیدن کودکان از زیر آوار بوده است؛ لحظاتی که در آن وظیفه حرفهای و بشردوستانه درهمتنیده شدهاند. این تجربهها تأثیر عمیقی بر نگاه شخصی و حرفهای او گذاشتهاند، اما به گفته خودش، این باور را در او تقویت کردهاند که عقبنشینی یک گزینه نیست و انتقال حقیقت پیش از آنکه یک مسئولیت حرفهای باشد، به یک مسئولیت اخلاقی تبدیل شده است.
خبرنگار العالم درباره تفاوت حملات پس از هفتم اکتبر ۲۰۲۳ میگوید که شاهد افزایش بیسابقه شدت و ماهیت بمبارانها بوده است؛ حملاتی که بهطور مستقیم محلههای مسکونی و زیرساختهای غیرنظامی را هدف قرار دادهاند. او عنصر جدید این مرحله را «سیاست آشکار تخریب گسترده» میداند و تأکید میکند که مستندسازی دقیق صوتی و تصویری برای نشاندادن ابعاد این جنایت حیاتی بوده است.
دلیل اصلی هدف قراردادن عمدی روزنامهنگاران
به باور البلبیسی، دلیل اصلی هدف قراردادن عمدی روزنامهنگاران این است که دوربین به سلاحی تبدیل شده که جنایات را افشا میکند. او میافزاید: مستندسازی حقیقت، روایت رسمی از اشغال را برملا میکند و آن را در سطح بینالمللی پاسخگو میسازد و به همین دلیل، روزنامهنگاران بهعنوان تهدیدی مستقیم دیده میشوند.
او از محدودیتهای شدید کاری در غزه نیز سخن میگوید؛ از دشواری دسترسی به مناطق هدف گرفته تا قطع برق و ارتباطات، کمبود تجهیزات و تهدید مداوم امنیت شخصی. به گفته او، کارکردن زیر بمباران، هر مأموریت میدانی را به تجربهای بسیار خطرناک تبدیل میکند.
البلبیسی به حمله رژیم به منزل پدریاش اشاره میکند و میگوید که هدف قراردادن خانه پدریاش تجربهای سخت و دردناک بوده، اما تنها عزم او را برای ادامه کار تقویت کرده است. او درد شخصیاش را انگیزهای مضاعف برای گزارش حقیقت میداند و با وجود تأثیر روانی قابلتوجه، تأکید میکند که روحیه روزنامهنگاران در غزه همچنان بالاست، زیرا به عدالت کار خود اعتقاد دارند.
وی درباره ثبت و مستندسازی این دوره از جنگ میگوید که در تلویزیون العالم تلاش میشود محتوای فیلمبرداری شده و مستند با بالاترین دقت ممکن، ازجمله تاریخها و مکانهای مشخص، حفظ شوند تا استفاده آینده آنها توسط مورخان و مؤسسات حقوقی تضمین شود. به گفته البلبیسی، آنچه امروز مستند میشود، ممکن است فردا بهعنوان مدرک در دادگاهها مورد استفاده قرار گیرد.
این خبرنگار از جامعه بینالمللی و سازمانهای حقوق بشری انتظار برداشتن گامهای ملموس و نه صرفاً بیانیههای محکومیت برای محافظت از روزنامهنگاران و پاسخگو کردن مسئولان و هدف قراردادن آنها را دارد.
البلبیسی تأکید میکند که ارائه سازوکارهای حفاظتی مؤثر و فشار قانونی واقعی، حداقل اقدام لازم است.
او در توضیح نحوه انتخاب موضوعات برای شبکه العالم میگوید که موضوعات براساس اهمیت بشردوستانه و میدانی انتخاب میشوند و در کنار آن، اخبار فوری و دقت روزنامهنگاری نیز مدنظر قرار دارد. به گفته البلبیسی، در زمان جنگ اولویت با داستانهایی است که مستقیماً بر زندگی مردم تأثیر میگذارند و حقیقت آنچه را در محل رخ میدهد آشکار میکنند.
پیام حمله به ساختمان شیشهای صداوسیما
البلبیسی در واکنش به هدف قرارگرفتن ساختمان شیشهای صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، در جنگ تحمیلی ۱۲ روزه اسرائیل علیه ایران میگوید: این حمله پیام خطرناکی برای همه روزنامهنگاران داشت و این باور را تقویت کرد که اشغالگری نهتنها جغرافیا، بلکه حقیقت را نیز هدف قرار میدهد. او تأکید میکند که پاسخ آنها همبستگی کامل با همکارانشان و تأکید بر این اصل بوده که صدای آزاد را نمیتوان با بمباران خاموش کرد.
پیام البلبیسی به مردم جهان و بهویژه مردم ایران این است که آنچه در غزه اتفاق میافتد، فقط اعداد یا تیترهای زودگذر نیست، بلکه یک فاجعه انسانی واقعی است که در برابر چشمان جهانیان در حال وقوع است. به گفته او، روزنامهنگاران در غزه طرفهای جنگ نیستند، بلکه شاهدان حقیقتاند و حفاظت از حقیقت، یک مسئولیت مشترک انسانی است.