مخاطبان شبکه دو سیما این شبها تماشاگر سریال «بهار شیراز» هستند؛ اولین تجربه کارگردانی حسن وارسته که پیشتر او را بهعنوان یک فیلمنامهنویس موفق میشناختیم.
به گزارش روابط عمومی رسانه ملی به نقل از روزنامه جمله، این سریال که از حضور بازیگرانی مانند قربان نجفی، سودابه بیضایی، مجتبی فلاحی، نسرین نکیسا، مازیار مهرگان، سارا رشیدی، ناهید استواری، آیسا عاشوریان، واله داودنژاد، سام نوری و میثاق جمشیدی بهره میبرد، قصه خود را در اتمسفر شهر شیراز و حول محور زندگی یک زوج معلم بازنشسته به نامهای «نادر معدل» و «پوران نظافت» و فرزندانشان روایت میکند و اتفاقات ساده و روزمرگیهای معمولی زندگی، اساس داستانهای این مجموعه نمایشی را تشکیل میدهد.
پیش از بررسی کیفی و محتوایی «بهار شیراز» باید به یک اتفاق ویژه و مبارک در این سریال اشاره کرد که میتواند بهعنوان یک الگو و راهبرد برای همه مجموعههای نمایشی تلویزیون و بهویژه آثار طنز مطرح شود. کارگردان «بهار شیراز» در قالب یک ریسکپذیری و تجربهگرایی حرفهای، نقشهای اصلی سریال خود را بهعنوان یک اثر نمایشی ساخته شده در ژانر کمدی، به دو بازیگری سپرده است که تقریباً هیچ سابقه قابل ذکری در این ژانر ندارند. قربان نجفی و سودابه بیضایی در مقام دو بازیگر اصلی «بهار شیراز» اولین نقشآفرینی خود را در عرصه طنز در این سریال تجربه کردهاند و پیش از این مجموعه نمایشی، هیچ سبقه قابل طرحی در حوزه بازی در آثار نمایشی طنز نداشتهاند. این اتفاق قبل از هر چیز به ریسکپذیری حسن وارسته در جایگاه کارگردان و البته اعتماد به نفس و تواناییهای نجفی و بیضایی بهعنوان بازیگران حرفهای و خودباور به قابلیتهای خویش باز میگردد.
این موضوع از این منظر قابل تقدیر و ارزشگذاری است که معمولاً سازندگان آثار کمدی ترجیح میدهند از بازیگران شناخته شده و چهرههای تثبیت شده در این عرصه بهره ببرند و ریسک احتمالی عدم برقراری رابطه مخاطب با هنرپیشههای تازهکار و نوپا را پایین بیاورند. سریال «بهار شیراز» به لحاظ محتوایی هم یک اتفاق ویژه در تلویزیون به شمار میرود. این مجموعه نمایشی اگرچه در ژانر کمدی ساخته شده است؛ اما قراری با خود ندارد که به هر قیمت مخاطب را به خنده بیندازد. اصولاً آثار ساخته شده در ژانر کمدی را میتوان به رستههای مختلف مثل کمدی بزنوبکوب، خانوادگی، جوانپسند، سنگین و تامل برانگیز و حتی فاخر تقسیمبندی کرد. سریال «بهار شیراز» در مقام یک اثر نمایشی ساخته شده در ژانر کمدی که بیشتر موقعیتهایش بر طنز کلامی استوار است، تلاش داشته تا در ورای خلق لحظات مفرح برای مخاطبش و نشاندن لبخند بر گوشه لبانش، تلنگری طنازانه هم به او وارد کند و به تعمق و تفکر تشویقش کند.
همانگونه که گفته شد بیشتر موقعیتهای کمدی این سریال بر طنز کلامیبنا نهاده شده و بیننده شاهد رفتوآمدهای کلامی جذاب اما محترمانه میان کاراکترهاست. از همین رو در تعاملات محاورهای، نشانهای از کلمات سبک و واژگان سخیف دیده نمیشود و همه امور حول محور احترام متقابل و حفظ شئون انسانی دور میزند. به نظر میرسد سازندگان «بهار شیراز» و به طور مشخص حسن وارسته در مقام نویسنده و کارگردان درنظر داشتهاند که علاوه بر تولید یک سریال در ژانر کمدی، نگاهی جدی به فرهنگسازی و تبیین سبک زندگی ایرانیاسلامیبرای مخاطبان خود داشته باشند. برای نمونه، حفظ احترام میان همسران بهعنوان یک اصل همیشگی و خللناپذیر مورد توجه قرار گرفته است.
پوران نظافت حتی در اوج عصبانیت و دلخوری از نادر معدل و آنجا که تاریخ سهل انگاریهای بعضاً منجر به فاجعه شوهرش را در مراسمهای مختلف مرور میکند، باز هم ادبیات و رفتارش محترمانه است.مثال دیگر، نادر معدل هم در مواجهه با پوران نظافت نهایت لطافت و مهربانی را در پیش میگیرد و بهعنوان یک شیرازی اصیل، به هنگام دلخوری و کدورت، با دیالوگهای عاشقانه آمیخته به شعر و مثل و حکمت، دل همسرش را به دست میآورد و کدورتها را رفع میکند.
بهتصویرکشیدن عاشقانههای نادر معدل و پوران نظافت از این زاویه قابل ارزشگذاری است که هر دو در میانسالی قرار دارند و عموماً کنشهای عاشقانه در میان چنین زوجهایی کمتر به چشم میخورد یا دستکم بازتاب داده میشود.مثالهایی که آورده شد و البته نمونههای دیگری را که در «بهار شیراز» بهوفور قابل رویت است میتوان در راستای فرهنگسازی و تلنگر اخلاقی به مخاطب ارزیابی کرد.
بیشک هر سریال تلویزیونی در پس سرگرمسازی و فراهمآوردن لحظات مفرح برای اوقات فراغت مخاطبانش، نوعی فرهنگسازی را نیز در دستور کار خود دارد که این مهم درباره آثار کمدی، هم صدق میکند و هم فرآیندی دشوارتر و پیچیدهتر به نظر میرسد. چالشی که به نظر میرسد سازندگان سریال «بهار شیراز» از پس آن برآمدهاند و این مجموعه
نمایشی با پرهیز از این رویکرد که مخاطب را به هر قیمتی بخنداند سعی در فرهنگسازی هم دارد.