مدیر گروه ادب و هنر شبکه چهار گفت: دانشمندان تراز اول علوم تجربی برای نخستینبار در برنامه «گرانش» درباره توحید و خداشناسی سخن میگویند و میکوشند نسبت میان یافتههای علمی و مفاهیم دینی را از منظر تجربه و مشاهده علمی تبیین کنند.
به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، در سالهای اخیر، نسبت میان علوم تجربی و مفاهیم توحیدی به یکی از جدیترین و درعینحال چالشبرانگیزترین مباحث فکری در فضای دانشگاهی و رسانهای کشور بدل شده است. اکنون برنامه «گرانش» شبکه چهار سیما با رویکردی متفاوت میکوشد این گفتوگو را از سطح مباحث نظری صرف فراتر برده و آن را به زبان دانشمندان علوم پایه وارد قاب تلویزیون کند؛ رویکردی که به گفته مسئولان برنامه، تلاشی است برای بازنمایی ظرفیت نخبگانی کشور و ایجاد پیوندی معنادار میان آزمایشگاه و الهیات.
رضا صالحی، مدیر گروه ادب و هنر شبکه چهار در گفتوگو با خبرنگار ما درباره ایده اولیه برنامه «گرانش» و خلائی را که در فضای رسانهای پر میکند توضیح داد: به نظر من، این موضوع از دو منظر قابلبررسی است. نخست اینکه جمهوری اسلامی ایران دارای یک عقبه نخبگانی و فکری قوی است، اما متأسفانه این ظرفیت در رسانه ملی آنگونه که باید بازنمایی نشده است. اساتید برجسته و استادتمامهای متعددی در دانشگاههای کشور حضور دارند که علاوه بر جایگاه علمی ممتاز، دارای دغدغههای معرفتی و معنوی نیز هستند، اما کمتر فرصت حضور رسانهای یافتهاند.
صالحی ادامه داد: هدف نخست برنامه «گرانش» ایجاد بستری برای حضور این دانشگاهیان در رسانه است. هدف دوم، طرح مباحث معرفتی و خداشناسانه از زبان دانشمندان علوم پایه است. در این برنامه، برای نخستینبار شاهد آن هستیم که دانشمندان تراز اول علوم پایه درباره توحید، خداشناسی و نسبت میان دستاوردهای علمی و مفاهیم دینی سخن میگویند و تلاش میکنند میان علوم تجربی و مفاهیم معرفتی پیوند برقرار کنند.
وی در پاسخ به این سؤال که به نظر شما بیان مباحث خداشناسی از زبان یک دانشمند علوم پایه چه تأثیری دارد، گفت: وقتی یک استاد برجسته که سالها در آزمایشگاههای تخصصی فعالیت کرده و با شگفتیهای آفرینش از نزدیک مواجه بوده است، درباره نشانههای نظم و خالقیت در جهان سخن میگوید، تأثیرگذاری این سخنان دوچندان میشود.
مدیر گروه ادب و هنر شبکه چهار افزود: بیان این مفاهیم از زبان کسی که با مشاهده، آزمایش و تجربه علمی سروکار دارد، برای مخاطب باورپذیرتر و عمیقتر است. بسیاری از این اساتید معتقدند شگفتیهای آفرینش بهگونهای است که نمیتوان آن را صرفاً بهتصادف نسبت داد و از خلال مطالعات علمی خود به وجود ناظم و خالقی حکیم اشاره میکنند.
وی در ادامه با اشاره به معیارهای انتخاب مهمانان برنامه «گرانش» اظهار کرد: یکی از معیارهای اصلی ما این است که مهمانان حتماً دارای مرتبه علمیبالا، ترجیحاً در سطح استادتمام دانشگاه باشند. علاوه بر جایگاه علمی، لازم است این اساتید با مباحث معرفتی و دینی نیز آشنایی و علاقه شخصی داشته باشند. برخی اساتید در حوزه تخصصی خود برجستهاند، اما لزوماً در مباحث فلسفی و عرفانی ورود نکردهاند. ما از کسانی دعوت میکنیم که هم در رشته تخصصی خود، مانند فیزیک، ریاضی، شیمی، کوانتوم یا ژنتیک، چهرهای شاخص باشند و هم نسبت به مباحث دینی و معرفتی اشراف و علاقه داشته باشند.
صالحی خاطرنشان کرد: نکته مهم دیگر این است که مهمانان ما همگی از حوزه علوم پایه و تجربی هستند و از حوزه علومانسانی یا فلسفه دعوت نشدهاند. تمایز اصلی «گرانش» با بسیاری از برنامههای دینی دیگر نیز در همین نکته است؛ در اینجا دانشمندان علوم طبیعی درباره خداشناسی سخن میگویند.
وی با بیان اینکه مخاطبان اصلی ما دانشجویان و اساتید دانشگاه، بهویژه در حوزه علوم پایه هستند، گفت: البته، فارغالتحصیلان و افرادی که در محیطهای آزمایشگاهی یا فنی فعالیت میکنند نیز در دایره مخاطبان ما قرار میگیرند. همچنین تلاش شده مباحث بهگونهای مطرح شود که برای عموم مردم نیز قابلفهم باشد؛ نه بهصورت تخصصی و پیچیده، بلکه در سطحی روشن و قابلدرک.
مدیر گروه ادب و هنر شبکه چهار در پایان تأکید کرد: «گرانش» تلاشی است برای ایجاد گفتوگویی جدی میان علوم تجربی و مفاهیم توحیدی؛ گفتوگویی که میتواند برای دانشگاهیان الهامبخش و تأملبرانگیز باشد.
گفتنی است، برنامه «گرانش» با اجرای اسماعیل آذر در ماه مبارک رمضان، هر روز یک ساعت قبل از افطار از شبکه چهار سیما پخش میشود.