همزمان با فرارسیدن ماه مبارک رمضان، معاونت صدا با راهاندازی «رادیو نیایش» گامی تازه در مسیر تقویت سرمایه معنوی جامعه برداشته است؛ شبکهای که از سوم اسفند آغاز به کار کرده و با تمرکز بر دعا، مناجات و تفسیر ادعیه، میکوشد پیوندی عمیقتر میان مخاطب امروز و مفاهیم والای توحیدی برقرار کند.
به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، در گفتوگویی تفصیلی با احمد پهلوانیان، معاون صدا، از اهداف، رویکردها و ساختار این شبکه نوپا پرسیدهایم.
- ایده راهاندازی «رادیو نیایش» چگونه شکل گرفت و چه ضرورتی پشت آن بود؟
ماه مبارک رمضان در فرهنگ دینی و ملی ما جایگاه والایی دارد. در این ماه درهای رحمت الهی به روی بندگان باز است و ازاینحیث فرصت بینظیری برای نیایش و ارتباط با خداوند متعال محسوب میشود. به همین دلیل این ماه برای رسانه ملی صرفاً یک مناسبت تقویمی نیست، بلکه یک فرصت راهبردی فرهنگی است. از طرفی در سالهای اخیر شاهد افزایش عطش معنوی در میان مخاطبان خسته از گردوغبار زندگی مادی بودهایم؛ مخاطبانی که در کنار برنامههای عمومیبه محتوای تخصصیتر در حوزه دعا و نیایش نیاز دارند. ازاینرو راهاندازی این رادیو درواقع لبیک به این خواسته و نیاز مردمیبوده است. از همین منظر ایده راهاندازی «رادیو نیایش» شکل گرفت تا شبکهای متمرکز و هدفمند برای پاسخگویی به این نیاز فراهم شود.
- مأموریت اصلی این شبکه را در یک جمله چگونه تعریف میکنید؟
تعمیق ارتباط مخاطب با خداوند از مسیر فهم و انس با دعا را بهعنوان مهمترین مأموریت «رادیو نیایش» در نظر گرفتهایم. درواقع ما به دنبال آن هستیم که فرهنگ نیایش را از سطح شنیدن به سطح درک و زیستن ارتقا دهیم، چون دعا منظومهای معرفتی است که میتواند سبک زندگی را متحول کند؛ بنابراین رادیو نیایش این منظومه را هم از بُعد احساسی و هم از بُعد معرفتی پوشش میدهد.
- چه ویژگیای «رادیو نیایش» را از دیگر شبکههای رادیویی متمایز میکند؟
«رادیو نیایش» بهطور کامل و منسجم بر حوزه ادعیه متمرکز است. به عبارتی در این رادیو، هم از حیث زمان پرداخت و هم از حیث کیفی و تخصصی، تمرکز بر موضوع دعا و مناجات است، درحالیکه دیگر شبکهها ممکن است در ایام رمضان بخشهایی را به دعا اختصاص دهند. ساختار جدول پخش، انتخاب کارشناسان، زمانبندی برنامهها و حتی لحن و هویت صوتی شبکه، همگی با محوریت نیایش طراحی شدهاند. ما در این شبکه صرفاً به پخش ادعیه بسنده نمیکنیم، بلکه شرح، تفسیر و تبیین مفاهیم نیز در دستور کار قرار دارد تا مخاطب بتواند به لایههای عمیقتر مفاهیم توحیدی، اخلاقی و اجتماعی دست یابد.
- به بهرهگیری از ظرفیت علما و کارشناسان اشاره کردید. این همکاری چگونه شکل گرفته است؟
باتوجهبه حساسیت و اهمیتی که موضوعات دینی و مذهبی ازجمله مبحث دعا دارند، محتوای آنها باید مستند، دقیق و مبتنیبر منابع معتبر باشد. به همین دلیل از استادان حوزه و دانشگاه دعوت کردهایم تا در فرایند تولید محتوا مشارکت کنند. این همکاری در قالب برنامههای کارشناسی، تفسیر ادعیه و گفتوگوهای تحلیلی نمود پیدا کرده است. از طرفی همکاران رادیو معارف که خود از خبرگان حوزه دین و رسانه به شمار میروند، عهدهدار راهاندازی این رادیو هستند و دقت لازم در این زمینه صورت میپذیرد.
- در جدول پخش این شبکه چه بخشهایی پیشبینی شده است؟
تنوع برنامهها از سیاستهای اصلی ما بوده است. در جدول پخش، دعاهای ویژه ماه رمضان از جمله دعای شریف ابوحمزه ثمالی، صحیفهخوانی و ادعیه خمسهعشر جایگاه ویژهای دارند. شرح این ادعیه نیز از ارکان اصلی شبکه محسوب میشود. علاوهبر این، تلاوت قرآن کریم در سه نوبت شبانهروز پیشبینی شده و مناجاتخوانی سحرگاهان از حرم مطهر رضوی بهصورت ویژه پخش میشود تا حالوهوایی معنوی به سحرهای مخاطبان سراسر کشور بدهد.
- رویکرد شما در تلفیق بُعد احساسی و معرفتی دعاها چیست؟
دعا از یک سو سرشار از عاطفه و سوزونیاز است و ازسویدیگر حامل عمیقترین آموزههای معرفتی است. اگر فقط بر جنبه احساسی تمرکز کنیم، مخاطب ممکن است تأثر لحظهای پیدا کند، اما به فهم پایدار نرسد؛ و اگر صرفاً رویکرد تحلیلی داشته باشیم، ممکن است لطافت معنوی فضا کمرنگ شود. به همین دلیل در «رادیو نیایش» تلاش کردهایم این دو بُعد را در کنار هم بنشانیم؛ یعنی هم فضای صوتی و اجرای برنامهها آرامشبخش و روحنواز باشد و هم توضیحات کارشناسی، به درک عمیقتر مفاهیم کمک کند.
- این شبکه از چه تاریخی آغاز به کار کرده و تا چه زمانی ادامه خواهد داشت؟
«رادیو نیایش» از ساعت 20:00 روز یکشنبه، سوم اسفند فعالیت رسمی خود را آغاز کرده و تا پایان ماه مبارک رمضان همراه مخاطبان خواهد بود. طبیعتاً پس از این دوره، ارزیابی دقیقی از بازخوردها انجام خواهیم داد تا درباره تداوم یا توسعه آن تصمیمگیری شود.
- مخاطبان چگونه میتوانند این شبکه را دریافت کنند؟
این شبکه بر روی موج افام ردیف ۹۵.۵ در سراسر کشور قابلدریافت است. همچنین ازطریق رادیونما در تلویزیون و برنامه کاربردی «ایرانصدا» نیز امکان دسترسی به محتوای آن فراهم شده است. تلاش کردهایم بسترهای متنوعی در اختیار مخاطب قرار دهیم تا هیچ علاقهمندی از این محتوا محروم نماند.
- نقش رادیو نیایش را برای جامعه چگونه ارزیابی میکنید؟
رسانه ملی مسئولیت دارد در کنار اطلاعرسانی و سرگرمی، به تقویت بنیانهای معنوی جامعه نیز کمک کند. در شرایطی که انسان معاصر با فشارهای متعددی مواجه است، ایجاد فضایی آرام، الهامبخش و معرفتافزا یک ضرورت فرهنگی است. رادیو نیایش میتواند پناهگاهی صوتی برای دلهای خسته باشد؛ جایی که مخاطب لحظاتی از هیاهوی روزمره فاصله بگیرد و با خداوند خلوت کند. اگر بتوانیم حتی بخشی از این آرامش را به خانههای مردم ببریم، به مأموریت خود نزدیک شدهایم.
- آیا برای نسل جوان نیز برنامهریزی خاصی در نظر گرفته شده است؟
بله، یکی از دغدغههای جدی ما همین موضوع است. ساختار برنامهها بهگونهای طراحی شده که فهم مفاهیم برای نسل جوان تسهیل شود. در کنار پخش ادعیه، بخشهای توضیحی و کارشناسی با زبان روز و بیانی قابلفهم برای مخاطب امروز ارائه میشود. با توجه به اشتیاق جوانان به موضوعات معنوی و حضور پرشور و حداکثری آنان در مراسم اعتکاف و شبهای قدر، ما باور داریم اگر مفاهیم بلند دعا بهدرستی تبیین شود، نسل جوان نیز ارتباط عمیقی با آن برقرار خواهد کرد. امیدوارم «رادیو نیایش» بتواند در شبها و سحرهای ماه مبارک رمضان، همراهی مؤثر و ماندگار برای مردم باشد و زمینه انس بیشتر با قرآن و ادعیه را فراهم سازد. از همه همکاران پرتلاش معاونت صدا و دستاندرکاران این شبکه تشکر میکنم و از مخاطبان نیز میخواهم با پیشنهادها و نقدهای خود ما را در ارتقای کیفیت یاری کنند. رمضان ماه بازگشت به خویشتن است؛ اگر رادیو نیایش بتواند این بازگشت را اندکی آسانتر و آگاهانهتر کند، رسالت خود را به انجام رسانده است.