نهم اسفندماه و در پی حمله امریکا و رژیم صهیونیستی در جریان جنگ رمضان، روح بلند قائد امت به ملکوت اعلی پیوست و موجی از اندوه در دلهای مردم ایجاد کرد.
به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، با گذشت 40 روز از این شهادت غمبار، ملت ایران در روز پنجشنبه، نوزدهم فروردینماه با برگزاری آیینهایی گسترده و پرشور در جایجای میهن اسلامی، یادوخاطره او را گرامی داشتند و بار دیگر پیوند عاطفی خود را با نام و میراثش به نمایش گذاشتند. بهمناسبت چهلمین روز شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی، ضمن مروری بر اقدامات و عملکرد رسانه ملی در پوشش مراسم بزرگداشت چهلم رهبر شهید، به بازخوانی نقش و اندیشههای ایشان در هدایت رسانه ملی از نگاه چند برنامهساز تلویزیون و رادیو پرداختیم. رهبر شهید انقلاب از مهمترین متفکران حوزه رسانه در جمهوری اسلامیبه شمار میرفتند و همواره با ارائه راهبردها و رهنمودهای دقیق، صداوسیما را به سمت مرجعیت بیشتر رسانهای و ایفای نقش فعالتر در میدان روایت هدایت میکردند. اکنون و در این روزهای سرشار از دلتنگی، رسانه ملی در تلاش است این مسیر روشن را ادامه دهد؛ مسیری که بر پایه خرد، بصیرت، اخلاق و صیانت از حقیقت استوار شده بود. تداوم این مکتب در قاب تصویر، رسالتی است که امروز بر دوش مجموعه رسانهای کشور سنگینی میکند؛ رسالتی برای حفظ میراث فکری او و حرکت در امتداد آرمانهای بلند و ارزشهایی که به آن باور داشت.
روایتهای کمتر شنیدهشده از رهبر شهید
امیرحسین حاتمی، تهیهکننده «روایت خدمت» که یکی از ویژهبرنامههای جنگ رمضان در شبکه خبر است، با بیان اینکه بخشهایی ویژه در شبکه خبر برای این روز تدارک دیده شده، اظهار کرد: یکی از این بخشها تحت عنوان «آقای خبره» طراحی شده است. این بخش بر ویژگیهای مدیریتی و شخصیتی رهبر انقلاب ازجمله توانایی ایشان در گوش دادن به نظرات مختلف، تحلیل کارشناسی و تصمیمگیریهای کلان تمرکز دارد. ما در «آقای خبره» میکوشیم نشان دهیم که ایشان نهتنها در شنیدن، بلکه در تصمیمگیری، آیندهنگری و مدیریت کلان نیز دارای مهارت و نقش بیبدیل بودهاند. وی ادامه داد: برای نمونه، به نقش ایشان در تصمیمگیریهای اقتصادی دهه ۶۰ پرداختهایم. این بخش از نقش مدیریتی شهید آیتالله خامنهای تاکنون بهطور عمومیبازگو نشده بود و اکنون برای نخستین بار در قالب گزارشی مستند ارائه میشود. حاتمی تأکید کرد: در بعد علمی نیز، رهبر شهیدمان نخستین کسی بودند که بحث جنبش نرمافزاری و حرکت بهسمت اقتصاد و تولید دانشبنیان را بهصورت جدی مطرح کردند. در گزارشهای «آقای خبره»، به این میپردازیم که این ایده در چه زمانی مطرح شد، نگاه ایشان به دانشمندان چه بود، چگونه بر تکریم و حمایت از نخبگان علمی تأکید میکردند و چه فرایندی طی شد تا مسئله علم و دانشبنیانی به یکی از محورهای راهبردی کشور تبدیل شود. این برنامهساز اضافه کرد: درخصوص نسبت رسانه ملی با منویات رهبر شهید درباره رسانه، بهویژه در آخرین حکمیکه برای رئیس سازمان صادر کردند، به چهار تعبیری که ایشان درباره مأموریتهای رسانه ملی به کار بردند اشاره کرد؛ یعنی قرارگاه، آوردگاه، آسایشگاه و دانشگاه. این چهار تعبیر، معیارهای اصلی ارزیابی رسانه ملی است. حاتمیبیان کرد: اگر وضعیت امروز رسانه ملی را با دورهای قبل از این چهار یا پنج سال مقایسه کنیم، میبینیم قبلاً انتقاد این بود که رسانه ملی صرفاً تریبون یکطرفه برای برخی مسئولان و پایتختمحور است، اما اکنون این فضا شکسته شده است. روستاها وارد قاب تلویزیون شدهاند و این تحول، جلوهای از آوردگاه بودن رسانه است. تهیهکننده «روایت خدمت» اظهار کرد: ازمنظر قرارگاه بودن نیز رسانه ملی امروز نقش پیشرو را در جبهه رسانهای کشور ایفا میکند. خط رسانهایای که صداوسیما ترسیم میکند، در بسیاری از موارد به خطوط دیگر رسانهها نیز تسری مییابد. رسانه ملی با پیگیری این مطالبات رهبر شهید و توجه به قوانین روی زمینمانده، به قرارگاهی تبدیل شد که سایر رسانهها نیز در ادامه همین مسیر قرار گرفتند. وی تأکید کرد: بخش قابلتوجهی از آنچه در حکم رهبر شهید انقلاب درباره رسانه ملی مطالبه شده بود، در سالهای اخیر محور عمل قرار گرفته که از نکات طلایی و مهم در نسبت صداوسیما با نگاه و رهنمودهای رهبر شهید است.
ارائه تصویر روشنتر، عمیقتر و شفافتر از رهبر شهید
علی زارعان، تهیهکننده برنامه «من ایرانم» از تولیدات ویژه رسانه ملی در جنگ رمضان، در آستانه چهلم شهادت رهبر شهید گفت: با توجه به فضای عمومی جامعه، به نظر میرسد این ایام فرصت مهمی است تا تلویزیون از داشتهها و سرمایههای موجود خود درباره ایشان بهره بیشتری ببرد. تلویزیون در طول سالها، آرشیو ارزشمندی از دیدارها و گفتوگوهای ایشان با اقشار مختلف جامعه در اختیار دارد. ازجمله دیدار با جوانان، با اهالی برنامه «نیمرخ»، با ورزشکاران و بسیاری گروههای دیگر. هر یک از این دیدارها، چهرهای فرهنگی، اجتماعی، محبوب و مقبول از ایشان را در میان اقشار متنوع جامعه نشان میدهد و ظرفیت فراوانی برای بازخوانی و تحلیل دارد. وی افزود: من هم این سعادت را داشتم که در دیدار مقام معظم رهبری با نوجوانان برنامه «نیمرخ» حضور پیدا کنم. این دیدار در سال ۱۳۷۶ برگزار شد. در آن زمان، گروه «نیمرخ» بهعنوان گروه طراح در این دیدار حضور داشت و حدود 30 نفر از نوجوانان برنامه در یک گفتوگوی سهساعته با ایشان شرکت کردند. این تجربه و دیدار ازجمله داراییهای بسیار ارزشمند سازمان است. اگر سازمان بتواند از این فرصتها و از این آرشیو خاطرات و گفتوگوها به شکل سنجیده و تحلیلی استفاده کند، میتواند ابعاد مختلف شخصیت ایشان را برای نسل امروز و آینده روشنتر و ملموستر کند.
زارعان ادامه داد: در این زمینه، آیه شریفه «إِنَّا نَحْنُ نُحْیِی الْمَوْتَی وَ نَکْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَآثَارَهُمْ» نیز قابلتأمل است. آیهای که بر ثبت اعمال و آثار انسانها تأکید دارد. در این نگاه، آثار تنها به معنای نوشتهها یا سخنرانیها نیست، بلکه شامل همین گفتوگوها، دیدارها، ارتباطها و معاشرتها با قشرهای مختلف جامعه نیز میشود؛ از ورزشکاران و هنرمندان تا نقاشان، فیلمسازان و... که رهبر شهیدمان همواره میزبان آنها بودند. اگر از این آثار و از این آرشیو بزرگ بهطور شایسته بهرهبرداری شود، در مراسم چهلم و پسازآن میتوان تصویر روشنتر، عمیقتر و شفافتری از رهبر شهید به مردم ارائه کرد و به تصویری رسید که نه صرفاً براساس روایتهای کلی، بلکه بر اساس مستندات عینی و گفتوگوهای واقعی شکل گرفته باشد. این برنامهساز تأکید کرد: در خصوص ارزیابی کلی آنچه تاکنون در معرفی شخصیت فرزانهای چون رهبر شهید انقلاب، انجام شده و اینکه چه کارهایی میبایست انجام میشده و نشده است، تمرکز بر داراییهای موجود، استفاده تحلیلی و خلاقانه از آنها و فراهم کردن امکان شناخت عمیقتر شخصیت و اندیشه رهبر شهید برای مردم، بهویژه نسلهای جدید مهمترین کار است و رسانه ملی در چهلمین روز شهادت ایشان میتواند در این زمینه نقش مؤثری ایفا کند.
نگاه راهبردی رهبرِ شهید، چراغ راه آینده
محمدجواد عابدینی، تهیهکننده «روایت حماسه» از تولیدات رادیو حماسه در جنگ رمضان، درخصوص نحوه روایت شخصیت رهبر شهید انقلاب توسط رسانه ملی در آستانه چهلمین روز شهادت ایشان بیان کرد: باید توجه داشت بسیاری از ابعاد و زوایای این شخصیت و نیز منظومه فکری ایشان، شاید در گذر زمان روشنتر شود. حضرت آقا منظومه فکری بسیار دقیق و عمیقی داشتند که تماماً بر پایه عقاید قرآنی و مبانی دینی ما استوار بود و امروز آثار آن بیشازپیش خود را نشان میدهد.
وی بیان کرد: به گمان من، در زمان حیات ایشان، آنگونه که بایدوشاید، این منظومه فکری درک نشده بود. این سخن تنها درباره یک قشر خاص نیست، بلکه طیفهای مختلف فکری و سنی در جامعه شاید بهطور کامل عمق این اندیشه را لمس نمیکردند. اما اکنون اگر به این منظومه بنگریم، میبینیم که ایشان چه در نکاتی که مطرح کردند، چه در سیاستهایی که ترسیم شد و چه در مواضعی که در برابر دشمن اتخاذ میکردند، بهصورت کاملاً دقیق، نقطهزنی کردهاند.
عابدینی تصریح کرد: امروز، بهویژه در دوره پس از جنگ، لازم است منظومه فکری امامین انقلاب بهعنوان یک واحد درسی جدی موردتوجه قرار گیرد. فرقی نمیکند از امام خمینی (ره) سخن بگوییم یا از رهبر شهیدمان، چراکه نگاه آنان نسبت به دشمن و مقوله مقاومت در اندیشه اسلام ناب محمدی است.
وی گفت: به اعتقاد من، در دوران پس از جنگ و پس از پیروزی رزمندگان در این جنگ تحمیلی، آنچه باید رخ دهد کار عمیق بر زیرساختهای فکری نوجوانان و نونهالان ما در افقی بلندمدت است. ما باید از مهدکودک آغاز کنیم. امروز، کودکان خردسال ما که پیشتر شرایط جنگ را درک نکرده بودند، واقعیت جنگ، جنایت و کشتار بیرحمانه دشمن را دیدهاند. تهیهکننده «روایت حماسه» تأکید کرد: باید لشکر سایبری تشکیل دهیم. ما کم نداریم افرادی را که عمیقاً معتقد و پای کار هستند و امروز میبینیم با چه همدلی و یکدلی در این میدان فعالیت میکنند. میتوان از توان همین نیروهای مؤمن برای تولید محتوای مناسب در فضای مجازی بهره گرفت. این، همان نگاه واقعبینانه و راهبردی رهبر شهید انقلاب است که امروز و برای آینده ما، نقش چراغی روشن را دارد. عابدینی اضافه کرد: همین صداقت میتواند به جهانیان نشان دهد که ما رهبری داشتیم واقعنگر و درعینحال مقتدر که نهتنها راه را برای ملت خود ترسیم کرد، بلکه مسیر سعادت و کمال را به بشریت نیز نشان داد. وی عنوان کرد: رهبری صراحتاً اشاره داشتند که ما نباید جلوی هنرمندی را که در این کشور با ذوق خاص خود کار میکند، بگیریم و مانع بروز خلاقیت او شویم. البته درعینحال باید خطوط قرمزی وجود داشته باشد که از آن فراتر نرویم. این یعنی ما باید ذهن مخاطب را مهندسی کنیم؛ به این معنا که مخاطبی که در لحظه با رسانه ملی همراه است، لزوماً نباید مورد ارشاد دستوری قرار گیرد، بلکه باید به تفکر و تأمل واداشته شود. عابدینی بیان کرد: بنابراین اگر الگوی ما رهبر شهیدمان است باید نسبت به موضوع مهم مهندسی پیام توجه جدی داشته باشیم و در مقاطع و برنامههای مختلف، مهندسی صحیح پیام را مدنظر قرار دهیم و قضاوت نهایی را به عهده مردم بگذاریم.
سربازان فرهنگیِ رهبر شهید راهش را ادامه میدهند
سیدهادی موسوینژاد، تهیهکننده برنامه «وحدت ملی» که از رادیو فرهنگ در جریان جنگ رمضان روانه آنتن شده، معتقد است: ریلگذاری صداوسیما بهعنوان یک نهاد فرهنگی متأثر از دیدگاه و منویات رهبر شهید انقلاب است و این راه ادامه خواهد یافت.
وی در همین باره در چهلمین روز شهادت رهبر انقلاب بیان کرد: رهبری نهتنها در عرصه فرهنگ، بلکه در همه عرصههای کشور راهنمایی و نقشه راهی داشتند که پیروزی و اقتدار امروز ایران ناشی از همان نگاه است. اگر ما چنین رهبری نداشتیم، نمیتوانستیم به چنین جایگاهی در دنیا برسیم.
موسوینژاد افزود: ما داغدار شهادت رهبر هستیم و قلبمان تکهتکه است، اما امیدواریم همانطور که راهبردهای کلان رهبر شهید در همه عرصه در حال اجراست، در صداوسیما نیز بتوانیم بهعنوان سربازان فرهنگی نظام، منویات ایشان را ادامه دهیم و ارزشهای انقلاب اسلامی را زنده نگه داریم. در جنگ رمضان دیدیم که دهه نودیها هم به میدان آمده بودند و امیدواریم حقیقت انقلاب را به نسلهای بعدی نیز منتقل کنیم. موسوینژاد با تأکید بر اینکه ایران از جنگ رمضان سربلند بیرون میآید، گفت: از این مقطع زمانی به بعد دنیا ما را یک قدرت جهانی میشناسد. ما این جایگاه را میشناختیم و ایران را حرم میدانیم، اما حقیقت اقتدار و قدرت ایران اسلامیبر جهانیان ثابت خواهد شد و باید در پساجنگ، اصول فرهنگی انقلاب اسلامی و ارزشهایمان را تبیین کنیم و گسترش دهیم تا جهانیان به حقانیت دعوت شوند و ما هم بتوانیم ایرانی سرافراز داشته باشیم.
وی با اشاره به اینکه مکتب رهبر شهید، مکتب سیدالشهداست، اظهار کرد: اهداف انقلاب اسلامی محقق نمیشود مگر با عمل به منویات و راهبردهای رهبر شهید و برنامهریزی فرهنگی دقیق که نیاز به کار و تلاش مضاعف دارد. شاید با این حرکت تنها بتوانیم بخشی کوچک از دینی را که رهبر شهید به گردن همه ما دارند، ادا کنیم.
این برنامهساز اضافه کرد: ما در ایام چهلم رهبر شهید که همزمان با شهادت دانشآموزان مینابی هم هست، تدارک ویژهای دیدهایم و در برنامه «وحدت ملی» به این موضوع میپردازیم.