فعالیت‌های روزمره نیروی انتظامی‌با نگاهی واقع‌گرایانه در «کلانتری یازده»

«کلانتری یازده» از تولیدات نمایشی متأخر خانه تولیدات جوان مرکز سیمرغ معاونت سیماست که تولید آن از سال ۱۴۰۳ شروع شده است و به فعالیت کلانتری‌های محلات و خدمات پلیس درزمینه تأمین امنیت می‌پردازد و هر قسمت از این سریال به شیوه‌ای روایت‌محور و با چاشنی طنز، بخشی از فعالیت‌های کلانتری‌ها را به تصویر می‌کشد.

به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، قصه‌ سرراست با شخصیت‌های معمولی و باورپذیر و استفاده از لهجه‌های مختلف ازجمله نقاط مثبت این سریال است. «کلانتری یازده» در قالب دو فصل و با بهره‌گیری از سه سال پژوهش و نگارش توسط محسن جهانی و گروه نویسندگان، ساخته شده است. این مجموعه تلویزیونی با تهیه‌کنندگی مجتبی خیاط احسانی و هاشم مسعودی و کارگردانی امین شجاعی و محمد اسفندیاری در ۳۶ قسمت ۴۰ دقیقه‌ای از شبکه دو سیما در حال پخش است.

ترسیم تصویر یک نیروی انتظامی دوست‌داشتنی

هاشم مسعودی، تهیه‌کننده سریال «کلانتری یازده» درباره قصه این سریال بیان کرد: فکر ساخت این سریال بعد از هجمه‌هایی که به‌خصوص بعد از ۱۴۰۱ نسبت به نیروی انتظامی جریان پیدا کرد، در ذهن ما شکل گرفت. به‌واسطه اینکه کلانتری‌های محلات، مکان‌هایی مظلوم و اولین سنگر در دعواهای خانوادگی یا اجتماعی و هر نزاع و برخوردی هستند که بین مردم صورت می‌گیرد. پژوهش‌های میدانی با تمرکز بر ظرفیت‌هایی که برای نیروی انتظامی وجود دارد در تلاقی با هجمه‌ها نسبت به این نهاد ما را به ساخت این مجموعه ترغیب کرد.  وی ادامه داد: متأسفانه مسئولان فرهنگیِ نیروی انتظامی‌به این سرمایه و ظرفیت اجتماعی توجه ندارند که آن را حفظ کنند و سریال‌ها در این باره پر است از فضای پلیسی و بگیر و ببند که در آن‌ها پلیس مقتدر به صورت کلیشه‌ای کسی است که همه را می‌گیرد و کار را تمام می‌کند. این در شرایطی است که در شهرستان‌ها و بخش‌های کوچک کشور فرمانده کلانتری آن منطقه و محل، عالی‌ترین مقام حاکمیت و برای آن مردم مصداق رئیس‌جمهور و استاندار است که هم در عزا و هم عروسی‌شان شرکت می‌کند و جایگاهی مردمی دارد؛ مردم هم از او حساب می‌برند و هم ارتباط نزدیک انسانی و همسایگی با ایشان دارند. 
این تهیه‌کننده یادآور شد: قصه این اثر را محسن جهانی نوشته که از ابتدا تا نسخه نهایی داستان همراه گروه بوده است.
مسعودی با تأکید بر هدف این سریال عنوان کرد: با تولید این قصه از سویی می‌خواستیم به مردم بگوییم که در کلانتری‌ها چه داستان‌هایی پیگیری و حل‌وفصل می‌شوند و از سوی دیگر به خود نیروی انتظامی‌بگوییم که کلانتری شاخص و مأمور تراز این گونه است و قرار نیست همه چیز با بگیر و ببند حل شود و نیاز است که جایگاه پدری ایشان حفظ شود.
این تهیه‌کننده در پاسخ به این سؤال که آیا نهادی متولی تولید «کلانتری یازده» و حمایت‌کننده مالی آن بوده است، گفت: این مجموعه با مساعدت سازمان صداوسیما و مرکز سیمرغ تولید شد. مسعودی در توضیح مشکلات ساخت این سریال بیان کرد: از مهم‌ترین چالش‌های «کلانتری یازده» این بود که قصه‌هایی که قصد روایتشان را داشتیم به دلیل ملاحظات و اقتضائات حفاظتی و امنیتی اجازه مطرح شدن نیافتند. از سوی دیگر تک لوکیشن بودن سریال، بازیگران و عوامل‌ را خسته و این موضوع سنگینی کار متن را گسترده می‌کرد. تعدد بازیگران، چالش دیگری بود که در این کار با آن مواجه بودیم. وی با اشاره به بازخوردهای مردمی تصریح کرد: الحمدلله بازخوردهای خوبی می‌رسد و اگر می‌توانستیم قصه‌های خط قرمزدار بیشتری را مطرح‌کنیم حتماً اقبال بیشتری را شاهد بودیم. مسعودی در پاسخ به این سؤال که چه موضوعاتی اجازه تولید نداشته است، گفت: مثلاً این که بازیگر نقش نیروی انتظامی در تلویزیون نباید مشکلات شخصی و خانوادگی داشته باشد و این کار را محدود می‌کند در صورتی که پرداختن به چنین موضوعی، قصه را ملموس‌تر و مخاطب را بیشتر جذب خواهد کرد.
این تهیه‌کننده تأکید کرد: هدف «کلانتری یازده» برای مخاطب این است که یک نیروی انتظامی‌باحال و دوست‌داشتنی را به تصویر بکشد و به مردم بگوید که پلیس‌ها شبیه مردم و خود مردم‌اند و کسانی نیستند که از کره ماه آمده باشند.

از دغدغه عدالت تا کار کردن زیر بمباران

محمد اسلامی، بازیگر سریال «کلانتری یازده» درباره نقش خودش در این اثر بیان کرد: من نقش یک سرباز تهرانی را در این قصه دارم که بسیار به خانواده‌اش وابسته است. او به اصرار خودش به سربازی آمده است، اما خانواده از محل خدمتش ناراضی و دنبال منتقل کردنش به تهران هستند. این شخصیت که اسمش سینا فرهمند است اهل اینترنت و گیم است و شخصیتی معصوم و شیرین دارد.
 وی با اشاره به چگونگی انتخابش برای بازی در این سریال اظهار کرد: آقای اسفندیاری، کارگردان اول این قصه من را در اجرای یک تئأتر دید و پیشنهاد  داد که به دفترش بروم. آنجا نقش‌هایی را به من پیشنهاد داد، اما من چون می‌خواستم کاری متفاوت با نقش‌های قبلی خودم را بازی کنم، نقش سینا فرهمند را انتخاب کردم.
اسلامی در پاسخ به این سؤال که تفاوت این کار در قیاس با سایر بازی‌هایش چه بوده است، گفت: تفاوت این نقش برای من در ذات شخصیت بود؛ اینکه من سربازی نرفته‌ام، اما نقش یک سرباز را بازسازی کرده‌ام. البته پیش از این در یک فیلم کوتاه نقش یک سرباز را بازی کرده بودم و کارگردان آن کار، مختصات و فضای سربازی را برایم روشن کرد که پیش زمینه‌ای نسبت به نقش داشته باشم.
بازیگر سریال «کلانتری یازده» اضافه کرد: ضبط این کار از آغاز جنگ ۱۲روزه کلید خورد و حتی دو روز هم در آن جنگ، فیلم‌برداری داشتیم ‌که شرایط عجیب و غریبی بود و زیر بمباران کار کردیم. اسلامی‌با تأکید بر اهمیت سریال «کلانتری یازده» اظهار کرد: اهمیت سریال «کلانتری یازده» در رئالیستی بودن آن و موضوعاتی است که بدان پرداخته‌ شده است، موضوعاتی که از پیش شاید حساسیت‌های بسیاری بر سر مطرح کردن آن وجود داشته ، اما «کلانتری یازده» به آن ورود کرده است.
وی تصریح کرد: دغدغه قصه «کلانتری یازده» عدالت است، مثلاً در قسمتی به بحث آقازاده‌ها می‌پردازد. این کار باارزش است، چراکه در جایی باید بسیار جدی به این مسائل پرداخته می‌شد تا مردم متوجه شوند و جلو این مسائل گرفته شود. این بازیگر در پاسخ به این سؤال که مهم‌ترین مشکل وی در این سریال چه بوده است، گفت: مشکل این نقش به سبب سر صحنه بودن آن بود، چرا که فقط یک لوکیشن داشت. تک لوکیشنی بودن برای سریال فرسایشی است، چون خسته‌‌کننده می‌شود و از نظر روحی و روانی دیدن تنوع برای یک بازیگر مهم است. لوکیشن این کار، درست مانند سربازی کاملاً تکراری و یکنواخت بود.

زندگی جریان دارد

امین شجاعی، دیگر کارگردان مجموعه، درباره چگونگی حضورش و مختصات این قصه بیان کرد: این سریال در ۳۶ قسمت نوشته شده است و من از ابتدا در گروه تولید این کار نبودم؛ در حقیقت «کلانتری یازده» حاصل زحمات سه ساله محسن جهانی است که پژوهش و نگارش آن را برعهده داشته است و آقایان مسعودی و احسانی تهیه‌کننده کار بوده‌اند. محمد اسفندیاری، کارگردان اولیه این کار بود که پیش‌تولید مفصلی را هم برای آن انجام داد، ولی چون فیلمی در دست داشت که می‌خواست آن را به جشنواره فجر برساند از من خواست که این کار را کارگردانی کنم، چون سابقه کار با خانه تولیدات جوان را داشتم و کرمانی بودم (زیست بوم «کلانتری یازده» کرمان است) در نتیجه من از قسمت دهم به کار اضافه شدم و تا قسمت ۳۶ در آن حضور داشتم. 
وی یادآور شد: تولید کل کار پنج ماه به طول انجامید که دو ماه اسفندیاری و سه ماه هم من کارگردانی آن را برعهده داشتیم.
شجاعی ادامه داد: مهم‌ترین چالش ساخت «کلانتری یازده» لوکیشن و ثابت بودن آن بود؛ وقتی لوکیشن عوض نشده و در کل قصه ثابت است، بعد از چند قسمت تکرار دکوپاژ یک مشکل بزرگ می‌شود، مثلاً اتاق سرگرد جهانی فضایی بود که بیش از ۱۰۰ سکانس را در آن گرفتیم و این تکرر ضبط دکوپاژ را به تکرار می‌اندازد و مشکلی جدی برای کارگردان است. از سوی دیگر انتخاب بازیگر برای ما چالش‌برانگیز بود، چراکه ۲۰۰ بازیگر کرمانی نیاز داشتیم و این رقم جدای از هنرورانی بود که دیالوگ خاصی نداشتند. برای این کار، ما ۸۰ بازیگر و هنرور کرمانی پیدا کردیم که برخی ساکن تهران بودند و سرصحنه آمدند ،اما پیداکردن باقی این افراد حقیقتاً مشکل بود.
کارگردان «کلانتری یازده» در پاسخ به این سؤال که پیام این سریال چه بوده است، عنوان کرد: در این سریال تلاش شد تا چهره واقعی با ابعاد کامل از یک پلیس ارائه شود. در تولیدات پیشین همیشه تصویر پلیس یک بعد را پوشش داده و اقتدار پلیس گه‌گاه اغراق شده نمایش داده شده است. در سال‌های گذشته به‌ندرت سریالی داشتیم که تصویری غیرکلیشه‌ای از پلیس ارائه دهد، مثلاً «پلیس جوان» از معدود تولیدات در این رده بود که بخش‌هایی از زندگی خانوادگی یک پلیس را به تصویر کشید. در «کلانتری یازده» اما ابعاد مختلف شغلی و اقتدار و حافظ امنیت بودن یک پلیس همراه با جنبه‌های دیگر زندگی اجتماعی، خانوادگی شخصیتی و سیاسی او به تصویر کشیده می‌شود و چنین رویکردی مسبوق به سابقه نیست. 
کارگردان «کلانتری یازده» در پاسخ به این پرسش که عمده نقدها به این سریال چه بوده است عنوان کرد: نقد اصلی به ما این بود که برخی قسمت‌ها ضرباهنگ کندی دارند.
شجاعی در توضیح چرایی انتخاب لهجه کرمانی برای این قصه گفت: کرمانی بودن تصمیم گروه تهیه بود. در ابتدا قرار بود که فضاسازی کلانتری در مشهد تعریف شود، اما کارگردان اولیه کار محمد اسفندیاری بر اساس تجربه قبلی و موفق خود پیشنهاد لهجه کرمانی را داد و شیرینی لهجه موضوعیت پیدا کرد و گروه تولید پذیرفت که محوریت، لهجه کرمانی باشد.

سرگرد جهانی، پلیسی از جنس مردم

تینو صالحی که نقش اصلی سریال «کلانتری یازده» یعنی سرگرد جهانی را ایفا می‌کند درباره نقش خود در این داستان و مختصات محوری قصه گفت: من نقش سرگرد جهانی را در این قصه دارم که وارد شهری می‌شود که باندهایی مافیایی آن را اداره می‌کنند و محوریت اصلی مسئله آب و خشکسالی، سدها و چاه‌های غیرمجاز است. این سرگرد، کرمانی است و ۱۵ سالی در شهر خودش نبوده و حالا بازگشته، درحالی‌که خیلی چیزها تغییر کرده است.
وی ادامه داد: قصه این سریال ساده و سرراست است و مسائل را بیهوده پیچیده نمی‌کند، مثلاً به ساده‌ترین شکایت‌های یک کلانتری مثل بی اجازه وارد زمین دیگران شدن یا آب برداشتن توجه می‌‌کند. این سادگی جذاب است، چراکه موضوعات آن را برای همه قابل فهم و دریافت می‌کند. بر همین اساس نقش من یعنی سرگرد جهانی، آدمی از جنس مردم و سرهنگی از همان اقلیم است که ساده و واقعی زیست می‌کند. 
صالحی در پاسخ به این سؤال که پیام «کلانتری یازده» برای مخاطبان چیست، گفت: پیام این قصه بحث محیط زیستی است و این مهم که ما به‌عنوان کسانی که در جامعه زندگی می‌کنیم شاید برخی مسائل محیط زیستی و کمبود آب و موارد دیگری را که با قانون حل می‌شوند، نمی‌دانیم.
این بازیگر با اشاره به چالش‌های این نقش اظهار کرد: درآوردن لهجه کرمانی چالشی بود که برایش تمرین کردم. این شخصیت بدون لهجه است و صرفاً با خانواده‌اش کرمانی صحبت می‌کند و این موضوع ریسک داشت؛ بر این اساس که آیا مخاطب آن را می‌پذیرد یا خیر. برای کرمانی صحبت کردن با بچه‌های کرمانی تمرین کردیم و مشاور لهجه داشتیم. امروز که سریال پخش می‌شود خوشبختانه دوستان کرمانی از بازخورد خوب و باورپذیری این شخصیت و قصه از سوی مردم و به‌خصوص کرمانی‌ها خبر می‌دهند‌.
صالحی با تأکید بر خوش‌ساخت بودن سریال «کلانتری یازده» در قیاس با سایر مجموعه‌های تلویزیونی به‌خصوص کارهای شبکه دو  تصریح کرد: قصه درگیرکننده‌، بازی‌های ساده و روان، فیلم‌برداری و نورپردازی با استانداردهای بالا ازجمله نکات مثبت و حائز اهمیت این سریال است. من نه به‌عنوان کسی که در این قصه بازی کرده است، بلکه به‌عنوان یک بیننده که سایر آثار شبکه دو را هم  دیده‌ام «کلانتری یازده» را تلاشی باکیفیت که ارزش دیده شدن دارد، می‌دانم.