سال ۱۴۰۴ برای رسانه ملی، بهویژه شبکه نسیم، سالی پرحادثه و سرشار از تجربههای کمسابقه بود؛ از آغاز سال در همزمانی نوروز با شبهای قدر و شهادت امیرالمؤمنین (ع) تا مواجهه با جنگ تحمیلی ۱۲روزه، حمله به ساختمان شیشهای صداوسیما، ناآرامیهای دیماه و وقوع جنگ تحمیلی سوم در ماه پایانی سال که دامنهاش به سال جدید گسترده شد.
به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، شبکه نسیم بهعنوان شبکهای که مأموریت اصلیاش سرگرمی و نشاط است، در چنین دورانی ناچار شد تعریف تازهای از نقش خود در بحرانها ارائه دهد؛ نقشی که در عین حفظ فضای مفرح، بر تقویت انسجام ملی، همدلی اجتماعی و آگاهیبخشی عمومی استوار بود. این گفتوگو با سیدمحمدرضا خوشرو، مدیر شبکه نسیم با هدف مرور تجربههای مدیریتی و رسانهای شبکه در سال ۱۴۰۴ و آشنایی با چگونگی تبدیل این تجربهها به نقشه راه آنتن در سال ۱۴۰۵ صورت گرفته است. خوشرو در این گفتوگو، با تشریح اقدامات شبکه نسیم در روزهای جنگ، پس از آتشبس و در مواجهه با بحرانها، تأکید میکند که تجربههای سال ۱۴۰۴ امروز به سرمایهای راهبردی برای ساختن آنتن قوی، پرنشاط و متناسب با نیازهای جامعه در سال ۱۴۰۵ تبدیل شده است.
مدیر شبکه نسیم درخصوص ویژگیهای برجسته سال ۱۴۰۴ و تجربیات حاصل از حوادث گوناگون در سالی که پشت سر گذاشتیم، گفت: شاخصترین اتفاق در نیمه اول سال ۱۴۰۴ جنگ تحمیلی ۱۲روزه بود که از ۲۳ خرداد آغاز شد. سال ۱۴۰۴ در ماه مبارک رمضان شروع شد و تحویل سال با شبهای شهادت امیرالمؤمنین (ع) همزمان شده بود. در این شرایط شبکه نسیم بهعنوان شبکه سرگرمی و نشاط با این چالش روبهرو شد که چگونه این مقطع حساس را مدیریت کند.
سیدمحمدرضا خوشرو افزود: تدابیری اندیشیده شد و طراحیهایی انجام گرفت تا هم نگاه سرگرمکنندگی شبکه حفظ و هم حرمت و شأن آن ایام رعایت شود، ضمن اینکه معارف علوی را با بازنمایی متفاوتی در ایام نوروز تقدیم مردم کنیم. در همان مقطع، همزمان در حال ضبط، پیشتولید و آمادهسازی برنامههای ماه محرم بودیم که جنگ ۱۲روزه آغاز شد و طبیعتاً رویکرد متفاوتی را به ما تحمیل کرد.
حرکت بهسوی تقویت انسجام ملی در جنگ 12روزه
خوشرو اضافه کرد: نسیم بهعنوان شبکهای که مأموریتش سرگرمی است، خارج از اخبار و اطلاعرسانیهای مرسوم، وظیفه خود دانست که به سمت تقویت انسجام ملی حرکت کند؛ ترویج و تقویت انسجام ملی و ایجاد همدلی در میان آحاد مردم در آن روزها بسیار مهم شد. به همین دلیل، در همان ساعات ابتدایی حمله دشمن، پیامهای مردمی را در شبکه نسیم پخش کردیم؛ پیامهایی که صراحتاً دشمن صهیونیستی را هدف قرار میداد و بر وحدت ملی ایرانیان تأکید میکرد. در ادامه بزرگداشت شهدای دفاع مقدس دوم را در آنتن موردتوجه قرار دادیم و روایت زندگی و معرفی شهدای نظامی و فرماندهان ارشد، دانشمندان هستهای شهید و شهدای غیرنظامی و مردم عادی، بخشی از مأموریت شبکه نسیم شد.
مدیر شبکه نسیم اظهار کرد: همزمان، آگاهیبخشی از رخدادهای جنگی برای عموم مردم در دستور کار شبکه قرار گرفت و نحوه رعایت مقررات در مواقع بمباران و ازدحام در برخی مناطق تا اقدامات ضروری هنگام خروج از منزل مثل بستن شیر گاز و کمک به حادثهدیدگان اطراف ازجمله موضوعاتی بود که در شبکه نسیم به آن پرداختیم. کارشناسان مختلف بلافاصله در برنامههای ما حضور پیدا کردند و برنامههای اختصاصی در این حوزه تولید شد.
وی ادامه داد: همزمان با اولویتبخشی به مسئله انسجام ملی در آنتن، برنامههایی با حضور افرادی که کمتر در تلویزیون دیده میشدند، طراحی و پخش شد؛ افرادی که ممکن بود در دورههایی نقدهایی به حاکمیت یا سازمان صداوسیما داشته باشند، اما در هنگام جنگ، اختلافها را کنار گذاشتند و از اتحاد و همبستگی ملی سخن گفتند. حضور چنین چهرههایی پیامهایی بسیار مهم را به مخاطب مخابره میکرد. مثلاینکه وقتی صحبت از حمله دشمن به وطن میشود باید اختلافات را کنار گذاشت و در مقابل یک دشمن واحد ایستادگی کرد.
از برنامههای تازه تا توجه ویژه به موسیقیهای ملی حماسی
خوشرو ادامه داد: به همین منظور برنامهای با عنوان «روشناییهای شهر» بهسرعت تولید شد و حتی قالبهایی مثل دوربین مخفی نیز رنگوبوی متفاوتی در شبکه پیدا کرد. این اتفاقات فقط محدود به حالوهوای تهران نبود و در استانهای دیگر هم جریان داشت.
وی متذکر شد: نقش موسیقیهای ملی و حماسی نیز در شبکه نسیم در ایام جنگ تحمیلی ۱۲ روزه بسیار پررنگ شد و بخش زیادی از جدول پخش شبکه را به خود اختصاص داد. پس از حمله اسرائیل به ساختمان شیشهای در ۲۶ خرداد نیز، با تدبیر رئیس سازمان صداوسیما، برنامهای اختصاصی به نام «ققنوس» در محوطه ساختمان شیشهای با محور وحدت ملی و دشمنستیزی روی آنتن شبکه نسیم رفت که بازتابهای مختلفی از قشرهای گوناگون جامعه را در بر داشت و چهرههای شناخته شدهای بهعنوان مهمان به ساختمان شیشهای آمدند و از حسوحال خود و مواجهه با جنگ، نکاتی را در «ققنوس» بیان کردند.
وی با اشاره به اینکه پس از آتشبس، کمک به بازگشت زندگی مردم به روال عادی ازجمله اهداف شبکه نسیم بود، توضیح داد: در هفته دوم بعد از آتشبس تصمیم گرفتیم برنامههای سرگرمی دوباره به آنتن برگردند تا فشار روانی جامعه کاهش پیدا کند و نشاط عمومی افزایش یابد. برنامه «۱۰۰۱» با اجرای محسن کیایی تقریباً پنج شب در هفته آخر جنگ ۱۲ روزه روی آنتن رفت تا در کنار جذابیت سرگرمی و فضای مفرح، پیامهای مهمی نیز به مخاطبان منتقل شود.
خوشرو ادامه داد: پس از جنگ، برنامههایی با محور شهدای جنگ و روایت ۱۲ روز جنگ نیز به شکل ویژه تولید و پخش شد. مانند برنامه «از سرگذشت» که با اجرای علیاکبر قلیچ روانه آنتن شد و مورد استقبال نیز قرار گرفت. برنامههای خلاقانه کوتاهی همچون «از دل خاکستر» که با نگاه خلاقانه گروههای جوان برنامهسازی تولید و از شبکه نسیم پخش شد. این برنامه از زبان اجسام و اشیای ساختمان شیشهای بعد از حمله دشمن، مضامین مهندسی شدهای را بیان میکرد.
مدیر شبکه نسیم یادآوری کرد: در ادامه، با توجه به احتمال حملات مجدد دشمن، آمادگی پدافندی چه در حوزه فنی و ساختاری و چه در حوزه محتوایی افزایش یافت. تجربههای ارزشمندی در این مقطع ثبت شد و کمک کرد برای شرایط احتمالی آینده، آمادهتر از گذشته باشیم. نیمه دوم سال ۱۴۰۴ با وجود همه فرازوفرودها، به پاییزی نسبتاً معمولی رسید و از شب یلدا به بعد، شبکه نسیم با قدرت به چرخه برنامههای جذاب و سرگرمکننده بازگشت و «برمودا» و «۱۰۰۱» ویژهبرنامههای جالبی را تدارک دیدند تا در زمستان روی آنتن باشند.
در ادامه خوشرو با اشاره به ناآرامیهای دی سال ۱۴۰۴ نیز گفت: فتنه شبه کودتای ماه دی نیز چالش بزرگی در مسیر شبکه نسیم بود. برخی برنامههایی که قرار بود به آنتن برسند دچار تأخیر در ضبط شدند و با تغییر برخی رویکردها، برنامههایی دیگر ضبط شد تا اوضاع روز کشور را تبیین کند و به سمت آرامش و آگاهی سوق بدهد. دشمنان امریکایی - صهیونیستیِ ایران همه تلاششان را کردند تا خساراتی به کشور وارد کنند و متأسفانه تعدادی از هموطنان را در همان ایام از دست دادیم.
بازگشت چند چهره به قاب تلویزیون
وی اظهار کرد: عمده تدارکی که برای آخرین فصل سال ۱۴۰۴ دیده بودیم به زمستان و درنهایت ماه رمضان رسید. برنامههایی مانند «پریزاد» با اجرای محمدرضا شهیدیفر که بعد از سالها به تلویزیون برگشته است و به موضوع تولید و زندگی میپرداخت، ازجمله این تولیدات بود. همچنین برنامه طنز «بیحاشیه» را روی آنتن بردیم که میزبان روحانیان و مبلغان طناز کشور بود. «نفیس» با اجرای محمدرضا حسینیان هم در ایام ماه مبارک رمضان پخش شد که بهواسطه این برنامه نیز حسینیان بعد از سالها به رسانه ملی بازگشت. برنامه «بیانتها» با اجرای فاطمه افشاریان نیز پیش از افطار از شبکه نسیم مهمان خانه مردم شد. برنامههای «کودکشو» با اجرای الیکا عبدالرزاقی و «بگو بخند» نیز در جدول پخش قرار گرفتند.
خوشرو در خصوص عواملی که موجب همکاری مجدد برخی چهرهها با رسانه ملی میشود نیز عنوان کرد: چهرههای رسانهای بههرحال سرمایههای رسانه ملی هستند و بسیاری از آنها تمایل دارند دوباره از قاب تلویزیون با مردم ارتباط برقرار کنند و در صداوسیما برنامهسازی داشته باشند. مسئله اصلی در این بازگشتها، بیش از آنکه پیشنهادهای مالی باشد، گفتوگو، اقناع و باور به این نکته است که تلویزیون همچنان پیشتازترین رسانه برای ارتباط با توده مردم محسوب میشود. ما سالهاست روی این مسئله سرمایهگذاری کردهایم و هنرمندان همواره تمایل داشتهاند که با تلویزیون همکاری کنند.
مدیر شبکه نسیم افزود: در سالهای اخیر هم دیدهایم که افراد صاحبنامی مانند ایرج طهماسب، آریا عظیمینژاد، فرزاد حسنی، داریوش کاردان، کامران نجفزاده، محمد بحرانی و شخصیت جناب خان و… بعد از یک وقفه بار دیگر به قاب رسانه ملی آمدهاند و صداوسیما نیز از حضور چنین سرمایههای مردمی ارزشمندی استقبال میکند. این همکاریها ظرفیت بزرگ شبکه نسیم را نشان میدهد که چگونه میتواند چهرههای محبوب مردمی را به کار بگیرد تا مخاطبان از حضور آنها در رسانه ملی استفاده کنند.
وی در خصوص اصلیترین مأموریتهای تعیینشده برای شبکه نسیم در سال ۱۴۰۵ نیز بیان کرد: با توجه به فشارهای معیشتی، اقتصادی، روانی و سیاسی که به جامعه وارد میشود، تمرکز اصلی ما بر افزایش نشاط و امید است. هرچه فشار روانی بیشتر میشود، نیاز جامعه به نشاط و امید نیز افزایش پیدا میکند. برنامههای پرمخاطب، رئالیتیشوها، مسابقات جذاب، فصل جدید برنامه «۱۰۰۱»، مسابقه «پرسون» و قالبهای گفتوگومحور متنوعتر در دستور کار قرار گرفتهاند.
به گفته وی، حتماً در سال ۱۴۰۵ دنبال ویژندسازی در شبکه نسیم هستیم و اکثر تولیداتی که روانه آنتن میکنیم در اذهان مخاطبان باقی میماند و میتواند به فصول متعددی برسد.
وی در پاسخ به پرسشی درباره همپوشانی محورها و قالبهای برنامهسازی در شبکه نسیم مانند شباهت حس و حال و قالب کلی برنامههای «برمودا» و «چهلتیکه» و علت این موازیکاری بیان کرد: قطعاً این اشکال وارد است. قالبهای گفتوگومحور را به هر صورت که طراحی کنیم باز هم شباهتهایی با هم پیدا میکنند. از همین زاویه دید، حتی برنامه «خردل» شبکه نسیم با اجرای علی میرمیرانی نیز به «برمودا»، «چهلتیکه» و… شبیه است.
در ادامه مدیر شبکه نسیم گفت: هرکدام از گفتوگوکنندگان صاحب سبک هستند و ما تلاش میکنیم پخش این برنامهها با فاصله زمانی باشد.
وی درباره اقدام پدافندی برای افزایش تابآوری مردم و حفظ نشاط جامعه در بحرانها نیز افزود: سندی راهبردی برای مواقع بحران اعم از جنگ یا سایر گرفتاریهای جمعی با هدف افزایش نشاط اجتماعی تدوین کردهایم که بهعنوان سند بالادستی ما را راهنمایی میکند و جداول پخش مختلفی را در خود جا داده است.
ویژههای جنگ؛ از «من ایرانم» تا «نبض وطن»
مدیر شبکه نسیم درباره اقدامات صورت گرفته در جنگ رمضان هم توضیح داد: در شرایطی که گروههای برنامهساز شبکه نسیم، بهعنوان متولی حوزه سرگرمی و نشاط، برای ماه رمضان و عید نوروز ۱۴۰۴ برنامهریزی میکردند، جنگ تحمیلی سوم آغاز و مدیریت شبکه ناچار شد بلافاصله تغییرات جدی و ماهوی در برخی برنامهها ایجاد کند. ازجمله برنامه «پریزاد» با اجرای محمدرضا شهیدیفر و پیرو اتفاقاتی که رخ داد -بهویژه شهادت رهبر معظم انقلاب- ما با سرعت قالب و ساختار برنامه را تغییر دادیم و آن را با عنوان «من ایرانم» ادامه دادیم.
وی تصریح کرد: «من ایرانم» به بازنمایی رویدادهای مرتبط با جنگ، رویدادهای مرتبط با امام شهید و همچنین بازنمایی دستاوردها، استقرار، اقتدار و پیروزیهای نظام جمهوری اسلامی در برابر جنگ گسترده تحمیلی که تقریباً همه ابرقدرتهای دنیا با همراهی برخی کشورهای منطقه علیه ملت ایران صفآرایی کرده بودند، میپردازد.
مدیر شبکه نسیم اضافه کرد: با جنگ رمضان برنامه نوروزی ما نیز با انعطاف پیش رفت و بخشهایی به برخی برنامهها ازجمله «برمودا» اضافه شد. برنامه سالتحویل نیز با همین نگاه ترکیبی و با بهرهگیری از ظرفیتهای «هزار داستان»، «پریزاد» و «من ایرانم» طراحی و روی آنتن رفت. برنامه «شاهد باش» را نیز با استفاده از چهرههای مختلف فرهنگی و هنری و رسانهای طراحی کردیم. این برنامه در محلهای اصابت و مناطق بمبارانشده کشور حضور پیدا میکرد و چهرهها نکات ارزشمندی را بیان میکردند. برخی از این راویان از ایرانیان خارج از کشور بودند که خود را برای کمک به هموطنانشان به داخل کشور رسانده بودند و تلاش میکردند همبستگی ملی را نشان دهند.
خوشرو ادامه داد: برنامه «بزنگاه» را با محوریت رویدادهایی طراحی کردیم که بهنوعی طنزِ شرایط جنگی محسوب میشدند. در این برنامه محصولات سرگرمکننده یا طنزآمیزی که مردم، چه در داخل و چه خارج از کشور، درباره جنگ تحمیلی سوم و همچنین درباره دو سرکرده جریانهای تروریستی یعنی ترامپ و نتانیاهو تولید میکردند. این محتواها با یک پیرنگ و روایت خاص در برنامه کنار هم قرار میگرفت و همچنان نیز روی آنتن است.
وی متذکر شد: برنامه «نبض وطن» را هم طراحی کردیم. این برنامه روایتی زنانه از شرایط جنگی کشور ارائه میکند و آزیتا ترکاشوند روایتگری آن را برعهده دارد. این برنامه نیز همچنان روی آنتن است و لطافت و تضاد میان نگاه زنانه و شرایط سخت جنگی، روایت جذابی را شکل داده است. برنامه «مامِ میهن» را هم از یکی از مراکز استانی بهصورت روزانه روی آنتن بردیم. این برنامه ترکیبی هم به ابعاد مختلف جنگ میپرداخت.
خوشرو با بیان اینکه گروه دوربین مخفی «نسیما» نیز بلافاصله وارد کار شد، گفت: تعدادی دوربین مخفی در موضوعات مختلف تولید کرد که برای مخاطبان جذاب و دیدنی بود. برنامه «درنگ» با اجرای امیر عضد نیز بلافاصله قالب و ساختار خودش را تغییر داد و از حالت استودیویی به شرایط میدانی رفت و تولید و پخش آن ادامه یافت. «نسیمآوا» نیز به موسیقیهای تولیدشده در ایام جنگ تحمیلی سوم میپرداخت. معرفی این آثار موسیقایی که متعدد و متنوع بودند، ضرورت داشت و این برنامه همچنان روی آنتن است.
وی یادآوری کرد: در کنار اینها، تعدادی از برنامههای سرگرمکننده شبکه نسیم که از قبل وجود داشتند نیز با شیبی متناسب روی آنتن ماندند ازجمله «برمودا»، «ماندنیها»، «تهمتن»، «نفوذی» و دیگر برنامههایی که قالب مسابقه و سرگرمی داشتند، اما تلاش شد با شرایط کشور نیز متناسب باشند یعنی هم دارای وجه سرگرمکنندگی هم قابلیت استفاده برای مخاطب داشته باشند.
خوشرو عنوان کرد: رویکرد آگاهیبخشی و اقناع در کنار سرگرمکنندگی و ایجاد نشاط اجتماعی و حماسی در طول جنگ رمضان، مأموریت شبکه نسیم بوده است. ما بر اساس این مأموریت برای به تصویر کشیدن انسجام، وحدت و یکپارچگی ملت در برابر دشمن در زمان جنگ تلاش کردیم.