مراسم بدرقه آقای شهید ایران، بیگمان بزرگترین رویداد تاریخی معاصر ایران بود؛ رویدادی که پوشش رسانهای آن، حساسترین عملیات فنی را در تاریخ رسانه ملی رقم زد. معاونت توسعه و فناوری رسانه با اجرای اقدامات بیسابقهای از افزایش ظرفیت خطوط پخش و سیگنالرسانی چندلایه در بیش از ۶0 نقطه کشور تا تصویربرداری هوایی با بالگرد، توانست لحظات این حماسه بزرگ را برای مخاطبان داخلی و خارجی بهصورت زنده و باکیفیت به تصویر بکشد. به همین منظور، گفتوگویی با مهندس محمد رستگار، معاون توسعه و فناوری رسانه، ترتیب دادیم تا جزئیات این عملیات گسترده را از زبان او بشنویم.
به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، محمد رستگار در آغاز سخنان خود با اشاره به اهمیت تاریخی این رویداد، اظهار کرد: دوران کاری هر مجموعه و هر فردی، نقاط عطفی دارد که میتواند مسیر حرفهای را متحول کند. به گمان من، این رویداد بیشک نقطه عطفی برای رسانه ملی بود و اینکه تقدیر الهی چنان رقم بخورد که در چنین مقطع حساسی، اثرگذاری و مسئولیتی خطیر به کسی سپرده شود و بتواند نقشی ایفا کند، خود از الطاف بزرگ خداوند است.
وی افزود: شاید سخت باشد که این نقطهعطف با پوشش مراسم تشییع و تدفین رهبر شهید اتفاق بیفتد؛ تلخی و سختی تحمل این داغ همیشه پایدار خواهد ماند، اما خدا را شاکریم که این توفیق و این مقطع زمانی خاص، نصیب ما و بهویژه همکارانم در معاونت توسعه و فناوری رسانه شد تا بتوانیم نقشی هرچند کوچک در این حماسه بزرگ داشته باشیم؛ نقشی که به لطف خدا و با این قابهای ماندگاری که رقم خورد، قرنها در تاریخ معاصر این سرزمین ماندگار خواهد ماند و بیگمان پوشش این رویداد کمنظیر و شاید بینظیر، افتخاری بزرگ برای مجموعه رسانه ملی به شمار میرود. معاون توسعه و فناوری رسانه سپس، گزارش جامعی از اقدامات فنی انجامشده برای پوشش مراسم تشییع و بدرقه رهبر شهید انقلاب اسلامی ارائه کرد و گفت: بیگمان، پوشش رسانهای این رویداد بزرگ ملی، حاصل تلاش بیوقفه و هماهنگی مثالزدنی میان مجموعههای مختلف رسانه ملی بود. وی افزود: این موفقیت در حوزه فنی مرهون همکاری نزدیک تمام ادارات کل معاونت توسعه و فناوری رسانه با ادارات کل فنی معاونتهای محتوایی است که با تعامل و هماهنگی بینظیر خود، امکان انعکاس لحظهبهلحظه این رویداد تاریخی را برای مخاطبان داخلی و خارجی فراهم آوردند.
سیگنالرسانی چندلایه در نقاط مختلف
معاون توسعه و فناوری رسانه در ادامه به اقدامات انجامشده در حوزه ارتباطات سیگنالی و پهنباند اشاره کرد و گفت: با همکاری شرکت زیرساخت، ظرفیت خطوط بیناستانی در استانهای تهران، قم و مشهد افزایش یافت. همچنین با همکاری شرکت مخابرات، خطوط فیبر تاریک، سرویس FTTH راهاندازی و سرویس خطوط تلفن نیز در تمام نقاط استقرار مسیرها فعال شد. سیگنالرسانی چندلایه در نقاط مختلف با بهرهگیری از خودروهای سیگنالرسان، لینکهای مایکروویو، فیبر نوری و پهنباند برقرار شد. تمام این خدمات در مصلی امام خمینی(ره)، ۳۰ نقطه از محلهای استقرار واحدهای سیار در تهران، ۱۴ نقطه در استان قم و ۲۰ نقطه در مشهد مقدس ارائه شد و بهتمام این نقاط، فرکانس و پهنای باند موردنیاز اختصاص یافت. افزون بر این، ۱۵ نقطه در عراق نیز از تخصیص فرکانس بهرهمند شدند. رستگار با اشاره به تلاش همکاران، تصریح کرد: در تهران و مشهد مقدس، شبکه بیسیم بهمنظور برقراری ارتباطات، توسعه و پایدارسازی شد. همچنین لینکهای ماهوارهای موردنیاز نصب و راهاندازی و تمام تصاویر ارسالی با کیفیت HD به نودال مرکزی منتقل شد. وی در ادامه با اشاره به ابتکار عمل مهندسان این معاونت، گفت: شبکه خبر۲ و شبکه ایرانپرس نیز در این ایام با کیفیت HD راهاندازی شدند
افزایش چشمگیر ظرفیت نودال مرکزی
معاون توسعه و فناوری رسانه در خصوص اقدامات حوزه پخش اظهار کرد: با اجرای اقدامات فنی، زیرساختهای پخش برای پوشش مراسم وداع و تشییع توسعه داده شد و با افزایش چشمگیر ظرفیت نودال مرکزی، راهاندازی سامانههای جدید ضبط و توزیع تصویر و ارتقای کمیت و کیفیت خطوط پخش، امکان انعکاس بیوقفه و باکیفیت این رویداد فراهم آمد.
وی افزود: سامانههای سوئیچینگ و پلیاوت نودال مرکزی و برخی رژیها بهروزرسانی شدند و ۲۸ خط جدید علاوه بر ظرفیت قبلی، برای افزایش ظرفیت دریافت سیگنال راهاندازی شد. همچنین سرویس اینجست خطوط منتخب راهاندازی و ظرفیت ضبط و آرشیو خطوط برنامه با هماهنگی اداره کل آرشیو افزایش یافت.
رستگار در خصوص اقدامات نودال مرکزی تصریح کرد: سه رک جدید برای توزیع سیگنال نصب و ظرفیت مالتیایمیجها، اینترکام و سوئیچ ماتریس افزایش یافت، بهگونهای که با مدیریت منابع، ظرفیت دریافت ۲۵ خط ماهواره و ۳۰ خط اینترنتی فراهم شد. وی افزود: در پخش جامجم، رژیهای MCR پس از بازگشت شبکههای مختلف تجهیز و در شبکه خبر، سامانههای جدید ضبط و ترجمه همزمان نصب و راهاندازی شد. همچنین در پخش برونمرزی، خطوط اکسترنال برخی شبکهها افزایش و خطوط خبرگزاری ایرانپرس به کیفیت HD ارتقا یافت. معاون توسعه و فناوری رسانه در خصوص ارتباطات همزمان با واحدهای سیار، گفت: با توجه به نیاز اعلامشده از سوی معاونت سیما مبنی بر برقراری ارتباط همزمان با تمام واحدهای سیار مستقر در مسیر، طراحی، نصب و راهاندازی بیش از 30 ست اینترکام مبتنی بر APN در استانهای تهران، قم و مشهد مقدس پیادهسازی شد
راهاندازی واحد سیار فرستندههای تلویزیونی و رادیویی در مصلی
رستگار از پخش صدای مراسم وداع در مصلی امام خمینی (ره) از رادیو روی فرکانس ۸۸٫۷ موج FM خبر داد و گفت: بهمنظور پوشش رادیویی مراسم، یک دستگاه فرستنده FM با تخصیص یک فرکانس در محوطه مصلی تهران نصب شد. سیگنال ارسالی ضمن پوشش محدوده مصلی و مسیرهای تردد، از طریق بلندگوهای از پیشنصبشده در اطراف این مجموعه نیز پخش شد. معاون توسعه و فناوری رسانه به راهاندازی واحد سیار فرستندههای تلویزیونی و رادیویی در مصلی تهران اشاره کرد و افزود: با هدف پوشش گسترده مراسم بدرقه، یک واحد سیار شامل فرستنده تلویزیونی دیجیتال متوسطقدرت و سیستم آنتنهای ارسال و دریافت با تخصیص فرکانسی مشخص در محل مصلی تهران راهاندازی شد. وی افزود: این اقدام با هدف انتقال تصویر صحن اصلی به محیطهای پیرامونی انجام شده است تا شهروندانی که به صحن اصلی دسترسی ندارند، بتوانند از این مراسم بهرهمند شوند
پخش مستقیم و زنده تصاویر هوایی از بالگرد
معاون توسعه و فناوری رسانه درباره پخش مستقیم و زنده تصاویر هوایی از بالگرد گفت: با توجه به اینکه در جنگ رمضان، زیرساخت دریافت فرستنده از بالگرد مورد آسیب قرار گرفته بود، مجدداً پس از بررسیهای کارشناسی، با نصب فرستنده بر روی یک فروند بالگرد، تصاویر هوایی بهصورت زنده به نودال پخش ارسال شد. در این اقدام، فرستنده UHF روی بالگرد نصب و برای تأمین برق موردنیاز آن نیز یک دستگاه UPS تعبیه شد. همچنین یک فرستنده بر روی بالگرد حامل پیکر مطهر و یک فرستنده نیز بر روی خودروهای حامل پیکر مطهر رهبر شهید در عراق نصب شد تا تصاویر بهصورت زنده ارسال شود. وی افزود: در مراسم بدرقه در مصلی امام خمینی (ره) و تشییع در تهران، قم و مشهد، بیش از ۴۰ سورتی پرواز با دو بالگرد انجام شد. همچنین تصاویر هوایی با استفاده از ریزپرندهها از بیش از ۲۰ نقطه در مسیر تشییع در شهرهای تهران، قم و مشهد مقدس برداشت شد. رستگار با اشاره به درخواست ستاد بدرقه آقای شهید ایران برای راهاندازی فرستنده سیار تلویزیونی در نجف و کربلا، اعلام کرد: با هماهنگی رگولاتوری عراق، مجوزهای فرکانسی و انتشار صادر شد. وی هدف از این اقدام را تأمین زیرساختهای فنی، تدوین طرح انتشار مناسب و پشتیبانی از پوشش رسانهای مطلوب مراسم تشییع در این دو شهر برشمرد و گفت: معاونت توسعه و فناوری رسانه با همکاری اتحادیه رادیو و تلویزیونی کشورهای اسلامیکه پوششدهنده این مراسم بود، نسبت به جانمایی واحدهای سیار و سیگنالرسان و همچنین استقرار فرستنده رادیویی و تلویزیونی سیار در این مراسم همکاری داشت.
تأمین برق پایدار در مصلی و مسیرهای تشییع
وی در ادامه موضوع برق پایدار برای تجهیزات رسانهای در مصلی را موردتوجه قرار داد و گفت: بهمنظور تأمین برق موردنیاز تجهیزات و عوامل رسانهای حاضر در مصلی تهران و مسیرهای تشییع در هر سه شهر تهران، قم و مشهد مقدس، عملیات برقرسانی پایدار با همکاری وزارت نیرو اجرا شد. در این خصوص، همکاران این معاونت با نصب تابلوهای برق مجزا و اجرای بیش از سه کیلومتر کابلکشی، زیرساخت پایدار و ایمن را برای واحدهای فنی معاونتهای سیاسی، سیما، صدا، برونمرزی، توسعه و فناوری و سایر بخشها فراهم کردند
ساخت و نصب 3 استودیوی شیشهای ماژولار
رستگار در ادامه از ساخت و نصب سه استودیوی شیشهای ماژولار برای پوشش تصویری مراسم بدرقه خبر داد و عنوان کرد: این معاونت با همکاری معاونت منابع مالی و سرمایهانسانی، موفق به طراحی و ساخت سه استودیوی شیشهای ماژولار در بازه زمانی تنها سه روز شدند که با هدف پوشش زنده و مستندسازی مراسم با بالاترین کیفیت و کمترین هزینه ممکن ساخته شدند. رستگار در ادامه از راهاندازی اتاق وضعیت سایبری برای پایش و مدیریت تهدیدات خبر داد و یادآور شد: با توجه به حساسیت روزهای برگزاری مراسم تشییع در شهرهای تهران، قم و مشهد و احتمال افزایش تهدیدات سایبری، «اتاق وضعیت سایبری» با هدف رصد لحظهای، تحلیل و مدیریت رخدادهای امنیتی فعال شد. معاون توسعه و فناوری رسانه در ادامه به بزرگترین چالشهای این رویداد اشاره کرد و گفت: بزرگترین و درعینحال سختترین چالش این رویداد، نبود قطعیت در برنامههای مختلف این مراسم بود. بهدلیل پیچیدگی برگزاری مراسم، تا لحظه آخر نقاط مسیر، محلهای استقرار و نحوه پوشش برای ما مبهم و پر از سؤال بود. این مسئله برای حوزه فنی که باید پیش از آغاز مراسم، زیرساختها را فراهم، تست و از نتیجهبخشی برنامهریزیها اطمینان حاصل کند، چالشی بسیار جدی بود. وی افزود: پوشش این مراسم فقط یک اقدام سازمانی نبود؛ هماهنگیهای بیندستگاهی گستردهای را میطلبید. از وزارت ارتباطات، شرکت مخابرات ایران، وزارت نیرو، توانیر و شهرداری تهران گرفته تا استانداریهای قم و خراسان رضوی، ارگانهای بسیار زیادی در این رویداد دخیل بودند. هماهنگ کردن این مجموعههای پیچیده و بعضاً ناهمگون با درخواستهای متضاد، یکی از دشوارترین بخشهای کار بود. معاون توسعه و فناوری رسانه در پایان، با تقدیر از همراهی معاونتهای فنی در صداوسیمای استانها، تأکید کرد: بیگمان، آنچه پوشش این رویداد عظیم را ممکن ساخت، هماهنگی مثالزدنی میان مراکز استانها بود. همکاران ما در صداوسیمای مراکز با اعزام خودروهای سیگنالرسان، واحدهای سیار و تجهیزات پیشرفته صدا و تصویر و نیز با حضور میدانی نیروهای متخصص خود، عملاً بازوان توانمند معاونت توسعه و فناوری رسانه در این عملیات پیچیده در شهرهای تهران، قم و مشهد بودند. این همدلی، حتی تا عراق نیز گسترش یافت. جا دارد صمیمانه از همه این عزیزان که با تمام وجود پایکار ایستادند، تشکر و قدردانی کنم.
اقدامات نوآورانه فنی برای پوشش آیین بدرقه
معاون توسعه و فناوری رسانه در ادامه به اقدامات خلاقانه و نوآورانه حوزه فنی اشاره کرد و گفت: در این مراسم، اقداماتی انجام شد که برای نخستین بار با همکاری حوزه فنی رقم خورد و طرحهای خلاقانهای پیگیری و اجرا شد. ازجمله این اقدامات، نصب فرستنده سیار روی خودروی حامل پیکر مطهر بود. همچنین سرویس اینترکام راهاندازی شد؛ گرچه خود اینترکام پدیده جدیدی نبود، اما مدل نیازمندی و پیادهسازی آن مبتنی بر شبکه APN، بهگونهای که همه واحدهای سیار بتوانند مستقیم با یک اتاق فرمان مرکزی ارتباط داشته باشند، ایدهای نو بود که نیازمندی آن از معاونت سیما اعلام و پیادهسازی آن با معاونت توسعه و فناوری رسانه بود. وی افزود: بحث دیگر، طراحی لایههای ارتباطی چندگانه با توجه به پیچیدگی مراسم بود. ما پیشازاین تجربه محدودی در بهرهبرداری از سرویس FTTH داشتیم، اما این بار هم گستره آن بسیار وسیعتر شد و هم مدل بهرهبرداری و نحوه سیگنالرسانی متفاوت بود. این تجربه برای نخستین بار رقم میخورد که الحمدلله مورد استقبال دوستان در معاونتهای سیما، سیاسی، برونمرزی و صدا قرار گرفت.