تهیهکننده و کارگردان «سرخدار» درباره پرهیز از شعارزدگی در این قصه گفت: از همان ابتدای کار، تلاش کردیم به جای تکیهبر ذهنیات، سراغ واقعیت برویم. به همین دلیل تحقیقات مفصلی انجام دادیم و با سه جنگلبان در نقاط مختلف کشور گفتوگو کردیم.
به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، مسعود فرخنده افزود: زندگی، دغدغهها، مشکلات و تجربههای آنان را از نزدیک شنیدیم و همین واقعیتها پایه شکلگیری داستان شد. اگر قرار بود همان روایتهای واقعی را بدون پرداخت نمایشی بازگو کنیم، نتیجه بیشتر به یک مستند شباهت پیدا میکرد، درحالیکه هدف ما ساخت یک سریال داستانی بود؛ بنابراین با استفاده از ساختار کلاسیک قهرمان و ضدقهرمان و بر پایه واقعیتهای زندگی جنگلبانان، تلاش کردیم داستانی خلق کنیم که مخاطب ابتدا با قصه همراه شود و سپس پیام اثر را دریافت کند.
این تهیهکننده و کارگردان ادامه داد: یکی از مهمترین مفاهیمیکه در فیلمنامه بر آن تأکید داشتیم، مسئله «انتخاب» بود. شخصیت اصلی داستان، مازیار، همواره میان خانواده، قانون و مسئولیت حرفهای خود قرار میگیرد و ناچار است تصمیمهای دشواری بگیرد. به اعتقاد من، شخصیت انسان با انتخابهایش شکل میگیرد و سعی کردیم این مفهوم را از طریق رفتار شخصیتها نشان دهیم، نه با دیالوگهای مستقیم و شعاری.
دغدغهای که از جنگلهای شمال آغاز شد
فرخنده درباره شکلگیری ایده ساخت «سرخدار» گفت: تقریباً همه ما تجربه سفر به شمال کشور و حضور در جنگلها را داریم، اما اگر امروز به بسیاری از این مناطق بروید، تغییرات کاملاً مشهود است. مناطقی که روزگاری پوشیده از درخت بودند، اکنون جای خود را به ساختمانها، ویلاها و ساختوسازهای گسترده دادهاند و همین موضوع سالها ذهن مرا مشغول کرده بود.
وی افزود: جنگلهای هیرکانی تنها بخشی از طبیعت شمال کشور نیستند، بلکه از مهمترین سرمایههای طبیعی ایران به شمار میروند و نقش مهمی در حفظ تعادل زیستمحیطی دارند. احساس کردم درباره این موضوع مسئولیتی بر دوش ما بهعنوان فیلمساز وجود دارد و همین دغدغه باعث شد پیشنهاد ساخت اثری نمایشی درباره حفاظت از منابع طبیعی را مطرح کنم. خوشبختانه این طرح مورد استقبال قرار گرفت و امکان تولید سریال فراهم شد.
کارگردان «سرخدار» درباره ایجاد تعادل میان واقعگرایی و جذابیتهای نمایشی اظهار کرد: تولید آثار اجتماعی همیشه روی مرزی باریک حرکت میکند. اگر بیشازحد بر پیام تأکید کنید، اثر شعاری میشود و اگر تنها به قصه توجه داشته باشید، ممکن است دغدغه اجتماعی آن کمرنگ شود. هنر کار در این است که بتوان مسئلهای واقعی را در قالب روایتی جذاب و مردمپسند بیان کرد.
وی افزود: تلاش ما این بود که مخاطب از طریق شخصیتها و اتفاقات داستان با زندگی جنگلبانان، مخاطرات پیش روی آنان و آسیبهایی که سودجویان به منابع طبیعی وارد میکنند، آشنا شود. این آگاهیبخشی باید از دل روایت بیرون بیاید، نه اینکه بهصورت مستقیم به مخاطب منتقل شود.
فرخنده درباره انتخاب نام سریال نیز توضیح داد: سرخدار یکی از گونههای ارزشمند و در معرض تهدید جهان است که از آن در تولید برخی داروهای ضدسرطان استفاده میشود. این درخت رشد بسیار کندی دارد، اما قدمتی چند هزارساله دارد و به همین دلیل برای ما نمادی از ارزش، استقامت و ماندگاری طبیعت است.
وی تأکید کرد: البته منظور ما تنها حفاظت ازاینگونه گیاهی نبود. سرخدار در این سریال نمادی از تمام منابع طبیعی کشور است؛ سرمایههایی که اگر از بین بروند، امکان جایگزینی آنها وجود ندارد.
این فیلمساز درباره تجربه همزمان تهیهکنندگی و کارگردانی گفت: انجام دادن همزمان این دو مسئولیت بسیار دشوار است. مدیریت مسائل مالی، اجرایی و هنری بهطور همزمان کار سادهای نیست. البته این شیوه یک مزیت نیز دارد و آن این است که از ابتدا تا پایان طرح میتوان مسیر اثر را با همان چشماندازی که در ذهن وجود دارد، دنبال کرد. امیدوارم در بخش تهیهکنندگی توانسته باشم بهترین استفاده را از امکانات موجود داشته باشم و درباره کیفیت کارگردانی نیز درنهایت این مخاطبان هستند که قضاوت خواهند کرد.
فرخنده درباره سختیهای تولید این مجموعه نیز گفت: فیلمبرداری خارج از تهران همواره دشواریهای خاص خود را دارد. اسکان عوامل، شرایط آبوهوایی، فیلمبرداری در جنگل، مسائل اجرایی و دوری گروه از خانواده، همگی از مشکلات این کار بودند، اما خوشبختانه همه اعضای گروه با انگیزه و علاقه در کنار هم قرار گرفتند و همین همدلی باعث شد کار به نتیجه برسد.
این کارگردان با اشاره به شیوه و اولویت انتخاب بازیگران بیان کرد: مهمترین معیار من توانایی بازیگری و باورپذیر بودن شخصیتها بود. بسیاری از بازیگران را از همکاریهای قبلی میشناختم و به تواناییهایشان اعتماد داشتم. طبیعی است که محدودیتهای بودجه نیز در انتخابها تأثیرگذار است، اما تلاش کردم از میان امکانات موجود، بازیگرانی انتخاب شوند که علاوه بر توانایی حرفهای، فضای بومی و فرهنگ مازندران را نیز بهخوبی درک کنند. خوشبختانه همه عوامل با علاقه و دغدغه در این کار حضور داشتند.
دعوتی برای مسئولیتپذیری در برابر طبیعت
کارگردان «سرخدار» درباره مهمترین پیام این مجموعه گفت: هدف اصلی ما این است که مردم نسبت به محیطزیست، جنگلها و منابع طبیعی حساستر شوند. طبیعتاً امکان پرداختن به همه مسائل زیستمحیطی در یک سریال وجود ندارد، اما تلاش کردیم بخشی از این دغدغهها را به تصویر بکشیم تا شاید زمینهساز تولید آثار بیشتری در این حوزه باشد.
وی ادامه داد: دوست دارم مخاطب پس از تماشای «سرخدار» نسبت به جنگلهای هیرکانی و بهطور کلی منابع طبیعی ایران احساس مسئولیت بیشتری داشته باشد. اگر چنین حسی در جامعه ایجاد شود، تصور میکنم به هدف خود رسیدهایم.
فرخنده در پایان با اشاره به نقش رسانه ملی در پرداختن به مسائل زیستمحیطی اظهار کرد: تلویزیون متناسب با نیازهای جامعه اولویتهای مختلفی را دنبال میکند، اما محیطزیست موضوعی نیست که بتوان از کنار آن بهسادگی عبور کرد. جنگلها همان نقشی را برای طبیعت دارند که ریه برای بدن انسان. اگر این ریهها آسیب ببینند، چرخه آبوهوایی کشور نیز دچار اختلال خواهد شد و پیامدهای آن همه جامعه را تحتتأثیر قرار میدهد. منابع طبیعی میراث نسلهای آینده است و همه ما در حفظ و پاسداری از آن مسئولیت مشترک داریم.