مجموعه مستند «جزئیات» در روزهایی روی آنتن رفت که نگاه بسیاری از رسانهها معطوف به تحولات و اخبار لحظهای جنوب کشور بود، اما این مجموعه تلاش کرد از زاویهای متفاوت به همان وقایع بنگرد. «جزئیات» بهجای تمرکز صرف بر رویدادها، دوربین خود را به زندگی مردم، رنجها، امیدها و واقعیتهایی برد که در متن بحران جریان داشتند. روایتهایی که کمتر در قاب خبرها دیده میشوند، اما تصویر کاملتری از یک واقعه را پیش روی مخاطب قرار میدهند.
به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، در این گفتوگو، تهیهکننده «جزئیات» از دشواریهای تولید در موقعیت جنگی، انتخاب کامران نجفزاده بهعنوان راوی، اعتماد مردم به گروه سازنده و برنامههای آینده این مجموعه سخن گفت.
روایت انسانها بهجای روایت صرفِ اتفاقات
علیرضا خوشبیان، تهیهکننده این مجموعه، درباره ایده شکلگیری «جزئیات» اظهار کرد: این مجموعه از ابتدا با این نگاه طراحی شد که آن بخشهایی از زندگی مردم را به تصویر بکشد که معمولاً در هیاهوی اخبار روز دیده نمیشوند. خبر، خودِ اتفاق را روایت میکند، اما آنچه برای ما اهمیت داشت، انسانهایی بودند که در دل همان اتفاقات زندگی میکنند؛ مردمیکه رنج، امید، مقاومت و زندگی روزمرهشان کمتر فرصت دیده شدن پیدا میکند.
وی افزود: ما تلاش کردیم بهجای پرداختن صرف به تیترهای خبری، سراغ واقعیتهای زندگی برویم؛ واقعیتهایی که شاید در نگاه نخست کوچک به نظر برسند، اما در کنار هم تصویر کاملتری از جامعه ارائه میکنند. به همین دلیل نیز نام «جزئیات» برای این مجموعه انتخاب شد، زیرا باور داریم حقیقت بسیاری از مفاهیم در همین جزئیات نهفته است.
اعتماد مردم، بزرگترین سرمایه گروه تولید
تهیهکننده «جزئیات» درباره نحوه ارتباط با خانوادههایی که در دشواری زندگی میکردند، گفت: خوشبختانه در این زمینه با مشکل جدی مواجه نشدیم. شناختی که مردم از کامران نجفزاده و گروه تولید داشتند، باعث شد از همان ابتدا فضای صمیمانهای میان ما و خانوادهها شکل بگیرد. همین اعتماد و همراهی، مهمترین سرمایه ما برای ثبت روایتهای واقعی بود. اگر مردم احساس امنیت و اعتماد نمیکردند، امکان ثبت چنین لحظههایی وجود نداشت و بخش مهمی از هویت این مستند شکل نمیگرفت. درنتیجه گروه تولید تلاش کرد بدون ایجاد فاصله با مردم، همراه آنان باشد و زندگی را همانگونه که جریان دارد به تصویر بکشد؛ رویکردی که باعث شد روایتهای مجموعه رنگ و بوی واقعیتری پیدا کند.
دیدارهایی که نگاه سازندگان را تغییر داد
تهیهکننده «جزئیات» با اشاره به تأثیر برخی دیدارها بر اعضای گروه تولید اظهار کرد: یکی از فراموشنشدنیترین لحظههای تولید، دیدار با مادری در جنوب کشور بود که خود فرزند شهید بود، همسر جانباز داشت، دخترش به شهادت رسیده بود و نوههایش نیز مجروح شده بودند.
وی ادامه داد: مواجهه با چنین خانوادهای، معنای واقعی هزینههای جنگ را برای ما ملموستر کرد. شاید پیش از آن نیز درباره ایثار و مقاومت بسیار شنیده بودیم، اما دیدن این واقعیت از نزدیک، تأثیر عمیقی بر نگاه شخصی من و دیگر اعضای گروه گذاشت.
خوشبیان همچنین یکی از خاطرات ماندگار این برنامه را توقف قایق گروه در تنگه هرمز به دلیل تمام شدن سوخت عنوان و تأکید کرد: آن لحظه برای همه ما تجربهای فراموشنشدنی بود و احتمالاً اگر بخواهم تنها یک صحنه از این مستند را برای همیشه به یاد داشته باشم، همان اتفاق خواهد بود.
تولید در موقعیت جنگی، آزمونی برای یک گروه مستندساز
وی درباره دشواریهای تولید این مستند نیز گفت: مهمترین مشکل ما فضای جنگی و محدودیتهای تردد بود. در بسیاری از مواقع امکان استفاده از مسیرهای هوایی وجود نداشت و برای رسیدن به یک فرد ناچار بودیم بیش از ۸۰۰ کیلومتر مسیر زمینی را طی کنیم.
خوشبیان افزود: پیدا کردن سوژهها، ثبت تصاویر، تولید مستند و رساندن آن در کوتاهترین زمان ممکن به آنتن، در آن شرایط کار بسیار دشواری بود و فشار زیادی به گروه وارد میکرد، اما تجربه اعضای گروه باعث شد بتوانیم از این موانع عبور کنیم.
وی ادامه داد: اعضای گروه سالها در حوزه مستندسازی فعالیت کردهاند و همین تجربه کمک کرد تا محدودیتها مانع ثبت واقعیت نشود. هدف ما این بود که آنچه رخ میدهد، بدون واسطه و با کمترین فاصله زمانی در اختیار مخاطب قرار گیرد.
به گفته خوشبیان، «جزئیات» در کنار روایت شرایط جنگ، زیباییهای جنوب، ظرفیتهای آن منطقه، مشکلات مردم، کمبودها و زندگی روزمره آنان را نیز به تصویر کشیده است؛ زیرا معتقد بودیم هیچ روایتی بدون دیدن همه ابعاد زندگی کامل نخواهد بود.
«جزئیات» ادامه خواهد داشت
تهیهکننده این مجموعه درباره آینده «جزئیات» نیز گفت: ازنظر من این قالب، ظرفیت تبدیل شدن به یک مجموعه مستمر را دارد و نباید به یک مقطع زمانی یا یک موضوع خاص محدود بماند.
وی افزود: ایران سرشار از روایتهایی است که کمتر دیده شدهاند؛ از مسائل اجتماعی و اقتصادی گرفته تا بحرانها، حوادث، رویدادهای سیاسی و حتی روزهای آرام زندگی مردم. «جزئیات» میتواند همه این روایتها را با همان نگاه انسانی دنبال کند.
خوشبیان با اشاره به استقبال مخاطبان از این مجموعه اظهار کرد: بازخوردهایی که دریافت کردهایم، نشان میدهد جامعه به چنین روایتهایی نیاز دارد؛ روایتهایی که بهجای قضاوت یا شعار، واقعیت را از زاویه زندگی مردم بازگو میکنند. هدف ما نیز این است که این مسیر را ادامه دهیم و در فصلهای بعدی، سراغ موضوعات و روایتهای دیگری از ایران برویم؛ روایتهایی که شاید در قاب خبرها دیده نشوند، اما بخش مهمی از حقیقت این سرزمین را شکل دادهاند.