تهیهکننده برنامه «جونمون» با تشریح ایده شکلگیری این برنامه گفت: تلاش کردیم به جای اینکه به مخاطب بگوییم فرزندآوری خوب است و باید بچهدار شد، فضایی برای تجربه کردن ایجاد کنیم تا زوجهایی که هنوز فرزندی ندارند، برای مدتی در کنار کودکان زندگی کنند و شیرینیها و چالشهای این تجربه را از نزدیک لمس کنند.
به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، پرداختن به موضوع فرزندآوری در رسانه، یکی از موضوعاتی است که همواره با یک چالش مهم همراه بوده است؛ اینکه چگونه میتوان درباره این مسئله صحبت کرد، بدون آنکه مخاطب با یک برنامه شعاری و مستقیم مواجه شود. «جونمون» تلاش کرده است پاسخ خود را به این مسئله در قالب یک رئالیتیشو پیدا کند؛ برنامهای که به جای توصیه مستقیم، تجربه زندگی در کنار کودکان را به مخاطب نشان میدهد.
در این برنامه، زوجهایی که هنوز تجربه فرزندآوری ندارند، وارد فضایی با عنوان «جهان بچهها» میشوند و در کنار کودکان قرار میگیرند. آنها برای مدتی با بچهها زندگی میکنند، بازی میکنند، تعامل دارند و در موقعیتهایی قرار میگیرند که بخشی از واقعیت زندگی با کودک را برایشان ملموس میکند.
کامران سیفاللهی تهیهکننده برنامه «جونمون» در گفتوگو با خبرنگار ما درباره ایده شکلگیری این برنامه توضیح داد: وقتی میخواهیم درباره فرزندآوری صحبت کنیم، با یک گروه از آدمها مواجه هستیم که هنوز فرزند ندارند و طبیعتاً تجربهای از زندگی در کنار بچهها ندارند. ما به این فکر کردیم که بهترین فضایی که میتوانیم ایجاد کنیم، فضای تجربه است.
وی ادامه داد: به جای اینکه به آدمها بگوییم «شما بیایید بچهدار شوید» یا مدام درباره خوب بودن بچهدار شدن صحبت کنیم، تصمیم گرفتیم یک تصویر جذاب از جهان بچهها بسازیم؛ تصویری که مخاطب بتواند آن را ببیند و با آن ارتباط برقرار کند.
تهیهکننده برنامه «جونمون» افزود: از همینجا به این نتیجه رسیدیم که یک دکور و فضای رنگی طراحی کنیم که اسم آن «جهان بچهها» باشد و زوجهایی را که بهتازگی ازدواج کردهاند و هنوز تجربه فرزندآوری ندارند، وارد این جهان کنیم. این زوجها برای مدتی در کنار بچهها قرار میگیرند و فرصت زندگی کردن، تجربه کردن و تعامل با آنها را پیدا میکنند.
سیفاللهی با بیان اینکه ایده اصلی برنامه بر تجربه استوار است، گفت: اگر بخواهیم ماهیت برنامه را برای خودمان تصویرسازی کنیم، اتفاق عجیب و غریبی درباره فرزندآوری رخ نمیدهد. ما صرفاً داریم تجربههای جذاب زندگی کنار بچهها را میبینیم. در واقع قرار نیست یک سخنرانی درباره فرزندآوری داشته باشیم، بلکه میخواهیم بخشی از این زندگی را به شکل واقعی نشان دهیم.
تلاش برای فاصله گرفتن از شعارزدگی
وی درباره تلاش سازندگان برای دور شدن از شعارزدگی بیان کرد: بچهها طبیعتاً یکسری مزایا و شیرینی دارند و در کنار آن، اذیتها، چالشها و خستگیهای خودشان را هم دارند. ما تلاش کردیم همه اینها را ببینیم و فقط بخش مثبت ماجرا را نمایش ندهیم.
تهیهکننده برنامه «جونمون» با اشاره به ساختار رئالیتیشوی برنامه عنوان کرد: ما یک رئالیتیشو میسازیم و بنابراین احتمال دارد بچههایی که در برنامه حضور دارند، یک جا بازیگوش باشند، یک جا بداخلاق باشند، یک جا کمحرف باشند و جای دیگر مهربان، خندان و پرانرژی باشند. اینها بخشی از واقعیت زندگی با بچههاست.
سیفاللهی ادامه داد: تلاش ما این بوده که موقعیتی ایجاد کنیم که هم به بچهها خوش بگذرد و هم به زوجها. از طرف دیگر، زوجی که خودمان در برنامه داریم و مجری هستند، خودشان حدود یک سال است که پدر و مادر شدهاند و این فضا را به خوبی درک میکنند. آنها میدانند که بچه داشتن فقط جذابیت و خنده نیست و بخشهایی از آن هم چالش و خستگی دارد.
وی افزود: حتی در جریان ضبط، این موضوع را میبینیم. مثلاً مونا کرمی مجبور بود وسط ضبط برای شیر دادن به بچه برود و دوباره برگردد و ضبط را ادامه دهد. ما این رفتوآمد را در برنامه داریم، چون بخشی از واقعیت زندگی یک مادر است و نمیخواستیم آن را حذف کنیم.
بخشی از چالشهای زندگی با کودک را هم نشان دادیم
تهیهکننده برنامه «جونمون» درباره میزان پرداختن به چالشهای فرزندآوری گفت: طبیعتاً ما نمیتوانیم در برنامه خیلی به سمت اذیت شدنهای زیاد برویم، اما چالشها را تا حدودی میبینیم. شاید بتوان گفت حدود ۴۰ درصد از آنچه در برنامه اتفاق میافتد، به چالشهایی مربوط است که در زندگی با بچهها وجود دارد.
وی افزود: از غذا خوردن و لباس پوشیدن گرفته تا زندگی کردن با بچهها، جمع کردنشان، ساکت کردنشان، مرتب کردنشان و راضی و متقاعد کردن آنها، همه اینها بخشهایی از سختی زندگی با کودک است و ما در قسمتهای مختلف برنامه آنها را میبینیم.
سیفاللهی تأکید کرد: اینطور نیست که همه چیز در برنامه گل و بلبل باشد. یکسری چالشها وجود دارد و شرکتکنندگان با آنها مواجه میشوند. ما تلاش کردیم زندگی را همانطور که هست ببینیم؛ هم لحظات شیرین را داشته باشیم و هم بخشی از دشواریها را نشان دهیم.
از تجربه زوجها تا نظر متخصصان
وی درباره ایجاد تعادل میان نگاه آموزشی و سرگرمی در برنامه توضیح داد: مخاطب همیشه از خودش میپرسد چرا باید این برنامه را ببینم؟ آیا این برنامه چیزی به من اضافه میکند؟ آیا به سؤالی که در ذهن من وجود دارد پاسخ میدهد؟
این تهیهکننده ادامه داد: ما تلاش کردیم که یک فرم جدید و محتوای جدید دارد، به این سؤال پاسخ دهیم. برای رسیدن به این هدف، در مرحله پیشتولید حدود هفت تا هشت ماه تحقیق داشتیم.
سیفاللهی گفت: با زوجهای مختلف و آدمهای مختلف صحبت کردیم و از موردهای متفاوت استفاده کردیم. همچنین اساتیدی در اتاق فکر ما حضور داشتند و از نظرات روانشناسان، روانپزشکان، مشاوران خانواده و مشاوران ازدواج استفاده کردیم.
وی افزود: همه این دادهها را کنار هم گذاشتیم تا به این نتیجه برسیم که در برنامه چه چیزی را باید آموزش بدهیم و نقطه آموزش ما کجاست. یکی از موضوعاتی که به آن رسیدیم، بحث تربیت بود.
سیفاللهی با تأکید بر اهمیت تربیت در فرآیند فرزندآوری بیان کرد: تربیت یکی از مهمترین بخشهای فرزندآوری است. به همین دلیل تلاش کردیم به تربیت خانوادگی شرکتکنندگان هم برگردیم و از آنها بپرسیم در چه محیطی تربیت شدهاند و بزرگ شدهاند. شاید این کار در ظاهر ساده باشد، اما برای رسیدن به پاسخهای درست، فرآیند سختی است.
«جونمون» نمونه مشابه مشخصی در جهان ندارد
این تهیهکننده در خصوص شباهت برنامه «جونمون» با برنامههای مشابه در جهان گفت: در دنیا برنامههایی ساخته میشود که فضای رئال و فان را با حضور بچهها ایجاد میکنند و ما هم تحقیقات و مطالعاتی در این زمینه داشتیم. اما ما به این نتیجه رسیدیم که در جهان، نمونهای با این ایده که زوجهای بدون فرزند را وارد موقعیتی کنند که در کنار بچهها قرار بگیرند و زندگی با آنها را تجربه کنند، وجود ندارد. این تفاوت اصلی برنامه ما با همه کارهایی است که تا امروز ساخته شده است.
سیفاللهی درباره انتخاب نام برنامه نیز گفت: ما دنبال این بودیم که مخاطب وقتی اسم برنامه را میشنود، بتواند با آن همذاتپنداری کند. شعار ما این است که «بچههای ایران، بچههامون، جونمون هستند».
وی ادامه داد: برای هر پدر و مادری بچهاش جونش است. آدم ممکن است درباره خیلی چیزها از واژههای مختلف استفاده کند، اما وقتی میگوید «بچهام جونمه»، معنای متفاوتی دارد. این عبارت را بارها از مردم شنیدهایم.
این تهیهکننده تصریح کرد: عنوان «جونمون» از همینجا آمده است؛ اینکه فرزند هر کسی و بچههای این خاک، جون ما هستند. بنابراین تلاش کردیم عنوان برنامه هم همین حس را منتقل کند.
تولید برنامه در میانه جنگ متوقف شد
سیفاللهی در ادامه درباره دشواریهای تولید «جونمون» گفت: چالشهای ما زیاد بود. همین که در فرآیند تولید این برنامه دو جنگ را دیدیم، خودش اتفاق مهمیبود. در میانه ساخت دکور جنگ شد و تولید متوقف شد و بعد از جنگ دوباره برگشتیم و ضبط را انجام دادیم.
وی ادامه داد: مسائل اقتصادی و اتفاقات مختلف دیگری هم وجود داشت که طبیعتاً بر روند تولید تأثیر میگذاشت. اما در کنار همه اینها، کار کردن با بچهها یکی از سختترین بخشهای تولید بود.
سیفاللهی با اشاره به ویژگیهای کار با کودکان گفت: کار کردن با بچهها هم خیلی سخت است و هم خیلی شیرین و جذاب. خانوادههای بچهها هم در محل ضبط حضور داشتند و باید واقعاً به بچهها خوش میگذشت. نمیتوانستیم از آنها انتظار داشته باشیم مثل یک بازیگر بزرگسال رفتار کنند.
وی افزود: بچهها ممکن است یکباره بخواهند بیرون بروند، آب بخورند، غذا بخورند یا کار دیگری انجام دهند. ما در واقع اجازه دادیم بچهها زندگی خودشان را داشته باشند. این مسئله از نظر تولیدی آدم را اذیت میکند، اما در عین حال باعث میشود فضای برنامه واقعیتر شود.
۱۹ دوربین برای اینکه بچهها دوربین را نبینند
سیفاللهی درباره طراحی دکور و شیوه تصویربرداری نیز توضیح داد: ما نمیخواستیم وقتی زوجها و بچهها وارد فضای برنامه میشوند، احساس کنند اینجا یک برنامه تلویزیونی است. میخواستیم راحت باشند و احساس کنند وارد خانه، مهدکودک یا یک فضای واقعی شدهاند.
تهیهکننده برنامه «جونمون» افزود: برای همین تلاش کردیم بچهها حضور دوربین را احساس نکنند و مجبور شدیم دوربینها را پشت شیشه قرار دهیم. در مجموع حدود ۱۸ تا ۱۹ دوربین داشتیم.
سیفاللهی ادامه داد: این مسئله طبیعتاً کار تصویربرداری را سخت میکرد، چون ارتباط مستقیم با دوربینها نداشتیم و باید تصاویر را از پشت شیشه دریافت میکردیم. در عین حال، همه چیز رئال بود و نمیتوانستیم از بیرون اتفاقات را کنترل کنیم.
وی انتخاب زوجهایی که مخاطب بتواند با آنها ارتباط برقرار کند، طراحی دکور، فرآیند پیشتولید، تولید و پستولید را از دیگر چالشهای این برنامه عنوان کرد و گفت: در مرحله پستولید نیز تدوین برنامه و درآوردن ریتم آن کار سادهای نبود. تلاش کردیم در همه این مراحل کاری را که بلد هستیم به بهترین شکل انجام دهیم و در نهایت برنامهای ارائه کنیم که مخاطب با آن ارتباط برقرار کند.
فرزندآوری را نمیتوان فقط با شعار دنبال کرد
وی در پایان درباره ضرورت پرداختن به موضوع فرزندآوری گفت: فرزندآوری چالشهای خاص خودش را دارد و ما هم نمیتوانیم این چالشها را نادیده بگیریم. اما در عین حال باید به این مسئله توجه داشته باشیم که ایران ما نیاز دارد پیر نشود.
سیفاللهی خاطرنشان کرد: اگر قرار باشد ایران پیر و تنها نشود، یکی از راههای آن این است که ما به فرزندآوری کمک کنیم. اما به نظرم برای این کار فقط شعار دادن کافی نیست. باید فضایی ایجاد کنیم که آدمها بتوانند تجربه کنند و خودشان بخشی از جذابیتهای زندگی با بچهها را ببینند.
وی در پایان گفت: «جونمون» تلاش کرده است همین مسیر را دنبال کند؛ یعنی به جای اینکه صرفاً بگوییم فرزندآوری خوب است، بخشی از زندگی کنار بچهها را به مخاطب نشان دهیم؛ زندگیای که هم شیرینی دارد، هم خستگی، هم چالش و هم لحظاتی که میتواند برای آدمها بسیار جذاب و دوستداشتنی باشد.