نمایشگاه «روایت تحول» با ورود به پنجمین هفته برپایی در مرکز همایشهای بینالمللی سازمان صداوسیما، ابعاد کارشناسی و تحلیلی عمیقتری یافته و بستر پویایی را برای سنجش دقیق و ارزیابی موشکافانه مسیر طیشده پدید آورده است.
به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، این گردهمایی راهبردی که از دوم شهریور آغاز شد، با بازتاب بیش از ۳۰۰ دستاورد شاخص و بازخوانی ۹۵۰ اقدام عملیاتی، تصویری جامع و مستند از کارنامه پنجساله تحول در رسانه ملی پیش چشم مخاطبان قرار میدهد. پیوند میان عدالتگستری و هویتمحوری در این دوره، علاوهبر تعیین جهتگیریهای محتوایی شبکهها، ظرفیت پاسخگویی آنتن را در شرایط دگرگونی ذائقه عمومی و گسترش رقابتهای رسانهای ارتقا بخشید. در همین چارچوب، تثبیت مرجعیت خبری و تابآوری پخش در بزنگاههای پرالتهاب و جنگهای تحمیلی اخیر، گواهی روشن بر گذار تحول از الگوهای نظری به میدان عمل و کارآمدی عینی بود. در پنجمین هفته برپایی نمایشگاه «روایت تحول»، جمعی از مدیران سازمان به همراه چهرهها و هیئتهایی از نهادها و دستگاههای اجرایی کشور در این رویداد حضور یافتند و به بررسی دستاوردها پرداختند. گزارش حاضر، روایتی از چشماندازها، دیدگاهها و گفتوگوهای صورتگرفته در حاشیه این نمایشگاه است. مشروح مصاحبهها با مدیران و مهمانان این رویداد در پایگاه اطلاعرسانی سازمان صداوسیما به نشانی iribonline.ir در دسترس مخاطبان قرار دارد.
ایستادگی رسانه ملی در مسیر اطلاعرسانی و دفاع از حقیقت
بهروز اصانلو، مدیرکل امور پژوهشهای حقوقی نهاد ریاستجمهوری عملکرد صداوسیما در شرایط جنگی و مواجهه با حملات رسانهای را ستودنی خواند و استمرار فعالیت رسانه ملی را مصداق بارز ایستادگی در مسیر دفاع از حقیقت دانست و با اشاره به جایگاه قانونی اصحاب رسانه در حقوق بینالملل تصریح کرد: حمله به مراکز خبری، نقض آشکار کنوانسیونهای ژنو و اصول حقوق بشر است.
وی در ادامه، جبهه جنگ رسانهای را یکی از عرصههای اصلی نبرد امروز دانست و عملکرد صداوسیما را در این میدان، قابلتوجه و موردتوجه مخاطبان برونمرزی ارزیابی کرد.
اصانلو با بیان اینکه توسعه و نجات ایران نیازمند اخلاقمداری و تکیه بر مشترکات فکری همه اقوام است، از رسانه ملی خواست تا با تمرکز بر ایجاد همافزایی اجتماعی، زمینه تقویت ارتباط میان گروههای مختلف جامعه را فراهم کند.
وی همبستگی گروههای مختلف جامعه حول محور هویت مشترک ایرانی و منافع ملی را راهبردی کلیدی برای مواجهه با چالشهای موجود دانست و بر ضرورت نقشآفرینی رسانه ملی در تحقق این هدف تأکید کرد.
نقش کلیدی رسانه ملی در تقویت انسجام اجتماعی
روحاله رهامی، معاون تحقیقات، آموزش و حقوق شهروندی معاونت حقوقی رئیسجمهور، استمرار جریان اطلاعرسانی صداوسیما در شرایط جنگی را رویدادی امیدآفرین و نمادی از مقاومت ملی توصیف کرد و با تأکید بر اینکه قطع نشدن پخش برنامهها در زمان حملات ۱۲روزه و جنگ رمضان، جلوهای از پایداری سازمان در حفظ امنیت روانی جامعه بود، از تلاشهای همکاران این رسانه تقدیر کرد.
وی مسیر تحول در صداوسیما را مثبت ارزیابی کرد و افزود: انتظار میرود در ادامه این روند، راهکارهایی برای افزایش جذب مخاطب و بازتاب دقیقتر تنوع سلیقههای مختلف جامعه در دستور کار قرار گیرد.
رهامیبا اشاره به اهمیت راهبردی انسجام اجتماعی در شرایط مواجهه کشور با تهدیدهای خارجی، تصریح کرد: اتحاد و اقتدار ملی بیش از هر زمان دیگری در گرو ایفای نقش دقیق رسانههاست. امید است رسانه ملی باتکیهبر گامهای برداشته شده در مسیر تحول، بتواند در مرحله جدید فعالیت خود، در تقویت همبستگی میان اقشار مختلف جامعه و تحکیم اقتدار ملی اثرگذاری بیشتری داشته باشد.
رسانه ملی در 5 سال بحرانی روایت اول را نگه داشت
موسیالرضا قائمی، رئیس مرکز نخبگان و استعدادهای برتر دانشگاه عالی دفاع ملی به ارزیابی عملکرد پنجساله رسانه ملی در مواجهه با بحرانها و حوادث گوناگون پرداخت و با اشاره به اینکه در این دوره پنجساله تقریباً تمام بحرانها و چالشهای مهم تاریخ انقلاب اسلامیبه شکلی فشرده تکرار شد، عملکرد رسانه ملی را در مدیریت اطلاعرسانی این رویدادها بسیار قابلتوجه و ارزشمند توصیف کرد.
وی افزود: یکی از بزرگترین دستاوردهای صداوسیما در این دوره، تثبیت موقعیت خود در ارائه «روایت اول» از حوادث و پدیدههای مهم به جامعه بوده است. سرعتعمل رسانه در انتقال اخبار و حضور بهموقع در صحنه حوادث مختلف، ازجمله در جریان جنگ ۱۲روزه، شهادت رئیسجمهور و حملات ارتش تروریستی امریکا و رژیم صهیونیستی، مانع از ایجاد خلاء خبری شد و اجازه نداد جریان شفاف اطلاعرسانی به مردم لحظهای متوقف شود.
رئیس مرکز نخبگان دانشگاه عالی دفاع ملی، تحولات صورتگرفته در صداوسیما را حاصل راهبری و هدایتهای دقیق دانست و یادآور شد: همانطور که در مجموعههای نظامی و نیروهای مسلح شاهد رشد و بالندگی بودهایم، در رسانه ملی نیز تحولات چشمگیری درراستای پاسخگویی به نیازهای خبری جامعه رخ داده است.
قائمی در بخش دیگری از سخنانش، عملکرد دوره مدیریت جدید صداوسیما را متناسب با محیط پرچالش و بحرانی سالهای اخیر دانست و تصریح کرد: با لحاظ کردن حجم فشارها و تهدیدات پیشرو، این مجموعه توانسته است کارنامهای موفق از خود به جای بگذارد؛ بهگونهای که تداوم فعالیت آنتن و ارتقای آگاهی عمومی در سختترین بزنگاهها، نقطه عطف کارنامه پنجساله سازمان به شمار میرود.
فصل دوم سازی سریالهای پرمخاطب
رضا ستاریپور، مدیرکل صداوسیمای زنجان، اقدامات و چشماندازهای این مرکز را درراستای سند تحول سازمان صداوسیما تشریح و تأکید کرد که تحول در مرکز زنجان بهطور هماهنگ در سه سطح ساختار، سازوکار و محتوا پیگیری شده است. یکی از مهمترین دستاوردهای این مرکز در دوره اخیر، مشارکت فعال در «نهضت فصل دومسازی» بوده که بر این اساس، تولید فصول تازه سریالهای پرمخاطب استان با جدیت در دستور کار قرار گرفته است.
وی در ادامه به رویکردهای عدالتگستری، توجه به مناطق روستایی و شناسایی استعدادهای جوان اشاره کرد و گفت: رسانه استان در دوره جدید تلاش کرده است سراغ نخبگان و هنرمندانی برود که علیرغم توانمندی بالا، پیشازاین کمتر در سپهر رسانهای دیده شده بودند. این سیاست به تقویت پیوند میان رسانه و اقشار مختلف منجر شده و فضای فعالیت برای هنرمندان جوان و انقلابی را بیشازپیش فراهم کرده است.
مدیرکل صداوسیمای زنجان، ظرفیتهای بینظیر آیینی و مذهبی این استان، بهویژه حسینیه و زینبیه اعظم را از اولویتهای محتوایی دانست که در برنامههای ملی همچون «محفل» و « حسینیه معلی» نیز بازتاب گستردهای داشته است.
ستاریپور در بخش تولیدات نمایشی، از پیشبرد طرحهای مهمی خبر داد؛ ازجمله تلهفیلم «ستارههای واقعی» با موضوع زندگی شهید مخبری، مستند شهید یوسف قربانی و پژوهشهای اولیه برای ساخت سریالی درباره استاد روزبه زنجانی.
وی چشمانداز آینده صداوسیمای زنجان را متکی بر دو رکن تولیدات فاخر و مشارکت مردمی خواند و تأکید کرد که حضور هنرمندان جوان و مشارکت فعال مردم در برنامهسازی، موتور محرک رسانه در استان است و این مسیر با هدف ارتقای کیفی و کمی آثار، در دوره پیشرو با جدیت و شتاب بیشتری ادامه خواهد یافت.
ضرورت تثبیت مرجعیت رسانهای در دوران پسابحران
یوسف سلامی، خبرنگار ارشد خبرگزاری صداوسیما، مدیریت رخدادهای متکثر و پرفشار سالهای اخیر را بدون اتخاذ رویکردهای نوین، ناممکن دانست و با اشاره به پوشش خبری رویدادهای سرنوشتسازی همچون شهادت رئیسجمهور و فرماندهان مقاومت، تأکید کرد که مجموعه خبر رسانه ملی باتکیهبر راهبرد روایت اول، موفق شد از کلیشههای سنتی عبور کرده و در فضای ملتهب جنگی، مرجعیت رسانهای مطلوبی را بازیابی کند.
سلامی از «خبرنگاری کولهپشتی» بهعنوان یکی از دستاوردهای عملیاتی و موفق این دوره یاد کرد که باید بیشازپیش تقویت شود.
این خبرنگار خبرگزاری صداوسیما همچنین تأکید کرد که سند تحول در مقام اجرا نیازمند بازنگری ساختاری و تبیین شفاف برای بدنه سازمان است تا همگرایی عمیقتری ایجاد شود. آنچه رسانه را در تلاطم حوادث سرپا نگه داشت، توانایی عبور از روشهای قدیمیبود؛ اما برای تداوم این مسیر در شرایط عادی، باید به نیروی انسانی بهعنوان سرمایه اصلی سازمان توجه ویژهای صورت گیرد.
سلامی لزوم حفظ تعادل میان جذب نیروهای جوان و بهرهگیری از تجارب انباشته پیشکسوتان است و هشدار داد که تمرکز افراطی بر تغییرات ساختاری نباید به قیمت نادیده گرفتن تجربه حرفهای تمام شود.
وی همچنین خواستار بازنگری در ساختارهای آموزشی برای ورود نسل جدید به عرصه خبرنگاری شد و نمایشگاه «روایت تحول» را فرصتی مغتنم برای همافزایی بیشتر میان بخشهای مختلف سازمان، اعم از سیما و خبر، برای ارتقای رضایت مخاطبان و تثبیت دستاوردهای رسانهای در افق پیش رو دانست.
تولید آثار فاخر با تکیه بر ظرفیتهای بومی استان
یوسف افشارنیا، مدیرکل صداوسیمای اصفهان، راهبردهای صداوسیمای اصفهان در اجرای سند تحول رسانه ملی را تشریح کرد و گفت: تمام تولیدات این مرکز براساس دو محور کلیدی هویتمحوری و عدالتگستری بازنگری شده است. هیچ برنامهای در این شبکه تولید نمیشود، مگر آنکه با یکی از اولویتهای سیزدهگانه سند تحول همسو باشد. در حوزه عدالتگستری، مرکز اصفهان با تغییر رویکرد به سمت مناطق کمتر دیده شده، پوشش فعالیتهای روستایی، عشایری و کشاورزان را برای نخستینبار در مقیاس وسیع در دستور کار قرار داده است.
وی افزود: یکی از دستاوردهای شاخص این مرکز، برگزاری رویداد «اصفهان ایران» بود که درراستای پویش «ایران جان» اجرا شد. طبق نظرسنجیها، این رویداد با شعار «سرزمین علم، ایمان و هنر»، بیشترین میزان رضایت و مخاطب را در میان تمام رویدادهای مشابه استانی کسب کرده است. افزونبر این، در مواجهه با حوادث و جنگهای اخیر، صداوسیمای اصفهان با هدف دستیابی به روایت اول، بازتابدهنده حماسههای مردمی و ایستادگی آنها بوده است. در همین راستا، ۴۴۵ مستند اختصاصی برای شهدای این حوادث با حضور خانوادههای ایثارگران تولید شده که نشاندهنده پیوند عمیق رسانه و فرهنگ مقاومت است.
افشارنیا از پیگیری جدی برای ساخت سریالهای فاخر درباره سرداران شهید کاظمی و خرازی خبر داد و گفت: همچنین سریال «فالوور» با هدف روشنگری درباره فرقههای انحرافی و جریانهای ضاله، از دیگر تولیدات مهم این مرکز است که بهزودی روی آنتن میرود. نگاه به آینده در افق ۱۴۰۵ تا ۱۴۱۰ نیز با هدف رسیدن به نقطه ایدهآل در اجرای سند تحول تنظیم شده است تا با بهرهگیری از تجربیات پنج سال نخست، نقشی اثرگذارتر در تقویت هویت بومی و اقتدار ملی ایفا شود
پیوند ظرفیتهای بومیبا قاب شبکههای سراسری
رسول شکرینیا، مدیرکل صداوسیمای گلستان از تحقق پیشدستانه برنامه پنجساله این مرکز در مدت دو سال و نیم سخن گفت و اظهار کرد: یکی از دستاوردهای بنیادین این دوره، تعیین تکلیف وضعیت استخدامی حدود ۱۵۰ نفر از کارکنان باسابقه بود که به آرامش شغلی آنها انجامید. همزمان با این تحول انسانی، مرکز گلستان با اتکا به دانش کارشناسان بومی، فرایند کامل اچدیسازی زیرساختهای فنی را به سرانجام رساند؛ اقدامیکه کیفیت تصویر را به استانداردهای مطلوب رسانه ملی نزدیک کرد.
وی افزود: در حوزه محتوایی، مرکز گلستان با پذیرش داوطلبانه میزبانی رویداد ملی «ایران جان»، یکی از گستردهترین عملیاتهای رسانهای استانی را رقم زد و با تولید و پخش بیش از ۴۰ هزار دقیقه برنامه، ظرفیتهای فرهنگی و اقلیمی استان را در شبکههای سراسری و برونمرزی بازتاب داد. در مواجهه با ناآرامیها و حوادث اخیر نیز همکاران این مرکز با حضوری شبانهروزی و برقراری ارتباطات زنده از نقاط مختلف استان، نقشی فعال در پوشش رویدادها ایفا کردند.
شکرینیا با اشاره به افق آینده، از راهاندازی باشگاه هنر و رسانه با هدف شناسایی و تربیت نسل جدید برنامهسازان و هنرمندان در هشت رشته تخصصی خبر داد و عنوان کرد: این مرکز ریلگذاری دقیقی برای مسیر پیشرو انجام داده است. تولید سریالهای نمایشی در گروه «ب» و ساخت مستندهای فاخر درباره مفاخر گلستان از برنامههای جاری است. هماکنون نیز تمامی توان این مرکز برای پوشش رسانهای دومین کنگره ملی ۴۰۰۰ شهید استان گلستان بسیج شده است؛ رویدادی که بهعنوان یک رزمایش فرهنگی بزرگ، بخشی از فعالیتهای عملیاتی مرکز در ماههای آتی را به خود اختصاص خواهد داد
واکنش سریع به رویدادهای روز با تغییر جدولپخش
مهدی شهابتالی، مدیر رادیو گفتوگو مسیر پنجساله این شبکه رادیویی را ذیل سه محور اصلی سند تحول شامل رویکرد، محتوا و سازوکار تشریح کرد و گفت: مهمترین تغییر راهبردی رادیو گفتوگو، عبور از نگاه رادیوی نخبه برای نخبگان و تبدیل آن به رادیوی نخبه برای مردم بوده است؛ رویکردی که دغدغههای عمومی را با زبان کارشناسی بازتاب میدهد.
وی افزود: در حوزه محتوایی، کاهش زمان برنامههای تولیدی از بیش از یک ساعت به حداکثر نیمساعت، براساس نظرسنجیهای مخاطبمحور صورت گرفت تا از خستگی شنوندگان جلوگیری شود. همچنین با افزایش سهم برنامههای زنده، امکان واکنش سریع به حوادث و رویدادهای جاری فراهم شد که نشان از پویایی جدولپخش جدید دارد.
شهابتالی در بخش تحول سازوکاری، از حذف شیفتهای ۲۴ساعته پخش خبر داد؛ اقدامیکه با انتقال مسئولیتها به سامانه MC، علاوه بر بهینهسازی نیروها، ماهانه ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان صرفهجویی مالی برای شبکه به همراه داشته و اکنون به الگویی برای سایر شبکهها تبدیل شده است.
مدیر رادیو گفتوگو برگزاری نمایشگاه «روایت تحول» را اقدامیشجاعانه در جهت شفافیت و قضاوت عمومی دانست و تداوم این مسیر را منوط به توجه ویژه به حوزههای صف سازمان و گفت: با توجه به مضیقههای بودجهای و نیروی انسانی در معاونتهای محتوایی (صدا، سیما، برونمرزی، خبر)، اگر تمرکز سازمان برای دستیابی به چشمانداز سال ۱۴۱۰ بر تقویت این حوزهها متمرکز شود، میتوان به موفقیتهای بزرگتری در پنج تا ده سال آینده دست یافت. نمایشگاه فرصت مناسبی برای همافزایی روایتها میان بخشهای مختلف سازمان است که باید در ادوار آتی تقویت شود.