به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، در چنین فضایی، ادارهکل ارزیابی فنی، بهعنوان یکی از ارکان تخصصی معاونت توسعه و فناوری رسانه، نقشی تعیینکننده در حفظ پایداری شبکههای پخش و استمرار پوشش رسانهای در سه حوزه بههمپیوسته طراحی، ارزیابی و پایش شبکه برودکست ایفا کرد. در همین زمینه گفتوگویی با ابوالفضل آذری، سرپرست ادارهکل ارزیابی فنی، ترتیب دادهایم که در ادامه میخوانید.
آذری در ابتدا با اشاره به خسارات گسترده وارده به زیرساختهای فنی، آسیبدیدگی مراکز استقرار کارکنان، محدودیتهای ارتباطی، اختلال در دسترسی به برخی سامانههای تخصصی و تهدیدهای مستمر امنیتی، اظهار کرد: با وجود این حجم از خسارات، فعالیتهای این ادارهکل در تمام حوزههای مأموریتی بدون وقفه ادامه یافت؛ تاجاییکه تلاشهای انجامشده درزمینههایی نظیر طراحی تشعشع، مدیریت طیف فرکانسی و تداخل سیگنال، اندازهگیری امواج، پایش پوشش و مونیتورینگ جامع، موجب شد آثار ناشی از اوضاع بحرانی به حداقل برسد و ارائه خدمات رسانهای در این حوزه تداوم یابد.
فضای عملیاتی و مشکلات پیش رو
سرپرست ادارهکل ارزیابی فنی در ادامه، با بیان اینکه همزمان با آغاز درگیریها و حملات مستقیم به برخی مراکز و تأسیسات رسانه ملی، بخش درخور توجهی از زیرساختهای فنی و عملیاتی سازمان صداوسیما در معرض تهدید قرار گرفت، اضافه کرد: در جریان این حملات، بیش از ۳۲ ایستگاه تلویزیونی و رادیویی در نقاط مختلف کشور آسیب دیدند که بخشی از آنها بهطور کامل از مدار بهرهبرداری خارج شدند. افزونبر خسارات وارده به ایستگاهها، ساختمانهای محل استقرار برخی واحدهای تخصصی نیز مورد اصابت قرار گرفت و امکان بهرهبرداری از بخشی از تجهیزات و فضاهای عملیاتی از بین رفت.این مدیر حوزه فنی رسانه ملی تصریح کرد: این شرایط موجب شد بسیاری از فعالیتهای تخصصی از محیطهای استاندارد سازمان به مکانهای جایگزین و موقت منتقل شوند.وی همچنین محدودیتهای ناشی از قطعی اینترنت و اختلال در برخی مسیرهای ارتباطی را مورد اشاره قرار داد. بهگفته او، این محدودیتها فرایند هماهنگیهای فنی و تبادل اطلاعات در حوزه بینالملل و همچنین پیگیریهای فوری حقوقی موارد اختلال و فرکانس را با دشواریهای مضاعف مواجه ساخت. بااینحال، انسجام سازمانی، تعهد حرفهای کارکنان و همکاری مؤثر نمایندگان ارزیابی فنی در مراکز استانها، زمینه استمرار فعالیتهای تخصصی را در سه حوزه بههمپیوسته فراهم ساخت: ۱. طراحی شبکه برودکست؛ ۲. ارزیابی و اندازهگیری شبکه برودکست؛ و ۳. پایش و مانیتورینگ شبکه برودکست.
طراحی شبکه پخش
آذری در ادامه، با تأکید بر اینکه یکی از حساسترین بخشهای فعالیت ادارهکل ارزیابی فنی در این دوره، حوزه طراحی تشعشع و پوشش بود، افزود: در پی حملات دشمن آمریکاییصهیونی به ایستگاهها و خروج تعداد زیادی از ایستگاههای رادیویی و تلویزیونی از مدار بهرهبرداری، ضرورت طراحی سریع راهکارهای جایگزین برای جلوگیری از ایجاد خلأ پوششی در مناطق مختلف کشور احساس شد. دراینزمینه، متخصصان حوزه طراحی، با همکاری ادارهکل فرستندههای رادیویی و تلویزیونی و همچنین کارشناسان فنی مراکز استانها، فرایند طراحی و بازطراحی شبکههای پوشش را بهطور شبانهروزی دنبال کردند. این فعالیتها در بسیاری از موارد در شرایط اضطراری و با حداقل زمان ممکن انجام گرفت.سرپرست ادارهکل ارزیابی فنی ادامه داد: از مهمترین طرحهای اجرایی میتوان به طراحی پوشش پشتیبان در استانهای تهران، لرستان، بندرعباس، اصفهان، آذربایجان شرقی و دیگر مناطق اشاره کرد. اجرای موفق این طرحها نقش تعیینکنندهای در حفظ پوشش رسانه ملی در مناطق آسیبدیده و جلوگیری از قطع گسترده خدمات داشت.
طیف فرکانسی و مقابله با تداخلات
این مدیر حوزه فنی رسانه ملی با اشاره به این مطلب که فعالیتهای ادارهکل ارزیابی فنی در حوزه طیف فرکانس، با وجود محدودیتهای ارتباطی بینالمللی و فضای جنگی، با جدیت دنبال شد، اذعان کرد: از مهمترین مخاطرات جدی دوران جنگ تحمیلی سوم در این حوزه میتوان به پخش شبکههای معاند روی فرکانسهای موج متوسط در سطح کشور، ایجاد تداخل روی فرکانسهای ماهوارهای سازمان، ثبت فرکانس مؤثر بر فضای کشور توسط برخی کشورهای همسایه در پلنهای بینالمللی با سوءاستفاده از خلأ ارتباطی کشور، همچنین فضاسازی حقوقی شدید کشورهای عربی در مجامع بینالمللی تخصصی برای محکومیت کشورمان در آسیب به زیرساختهای مخابراتی اشاره کرد.وی در ادامه به اقدامات فنی و حقوقی روزانه و مستمر برای مقابله با تداخلهای ایجادشده در باندهای رادیویی موج متوسط و فرکانسهای ماهوارهای اشاره کرد و گفت: همزمان، پایش روزانه فرکانسهای برودکست در باندهای موج متوسط، FM و تلویزیونی ادامه یافت و گزارشهای مربوط به وضعیت پوشش، کیفیت دریافت و موارد اختلال از تمام مراکز بهصورت روزانه جمعآوری و تحلیل شد. این فرایند امکان تصمیمگیری سریع و اعمال اقدامات اصلاحی را فراهم میساخت.آذری با بیان اینکه پلنهای بینالمللی بهصورت مستمر رصد و در میانه جنگ ارتباط با ITU برای ثبت اعتراضات و ملاحظات فنی کشورمان برقرار شد، تصریح کرد: در همین خصوص، پیشنویس اسناد فنی‑حقوقی در مقابله با فضاسازی برخی کشورها نیز تدوین و به مراجع ذیربط ارائه شد.
اندازهگیری شبکه برودکست
سرپرست ادارهکل ارزیابی فنی، حوزه اندازهگیری امواج را به عنوان یکی از بخشهای فعال و اثرگذار در دوران جنگ تحمیلی سوم مورد توجه قرار داد و افزود: با وجود مخاطرات امنیتی و تهدیدات مستقیم علیه تجهیزات اندازهگیری، عملیات میدانی ارزیابی پوشش و پایش کیفیت سیگنال متوقف نشد. ازجمله مهمترین طرحهای اجراشده در این حوزه میتوان به اندازهگیری پوشش شهر پرند پیشاز نصب فرستنده و ارزیابی امکان دریافت سیگنال از ایستگاههای شهر تهران، اندازهگیری میدانی کیفیت پوشش ایستگاه جدید پرند پساز بهرهبرداری، ارزیابی کیفیت پوشش شبکههای رادیویی FM در مناطق مختلف شهر تهران و همچنین پایش مستمر فرکانسهای برودکست توسط نمایندگان ارزیابی مراکز استانها اشاره کرد.وی، نقش نمایندگان ارزیابی فنی در مراکز استانها را در این بخش بسیار برجسته برشمرد و اضافه کرد: این همکاران، علیرغم آسیبدیدگی برخی مراکز و شرایط نامساعد عملیاتی، فرایند پایش طیف فرکانسی و ارسال گزارشهای تخصصی را بهشکل مستمر ادامه دادند.
پایش و مونیتورینگ مداوم
آذری در ادامه، آسیبدیدگی محل استقرار سامانه مونیتورینگ جامع و مشکل جدی در استمرار فرایند نظارت بر وضعیت شبکههای پخش را مورد توجه قرار داد و اظهار کرد: بااینحال، با حمایت و رهنمودهای معاون توسعه و فناوری رسانه و همکاری ادارهکل فناوری اطلاعات، امور امنیت فناوری اطلاعات و عملیات و سایر بخشهای سازمان صداوسیما، زیرساختهای لازم برای استقرار سامانههای جایگزین و انجام مونیتورینگ از راه دور فراهم شد. در ادامه نیز، ضمن تشکیل گروههای تخصصی مونیتورینگ با مشارکت نمایندگان ارزیابی مراکز، فرایند پایش کانالهای ضروری، شناسایی قطعیها و گزارشدهی مستمر تا پایان دوره جنگ ادامه یافت.
اقدامات شاخص و راهبردی
سرپرست ادارهکل ارزیابی فنی در ادامه بیان کرد: در طول دوران جنگ تحمیلی سوم، این ادارهکل علاوهبر انجام مأموریتهای جاری، مسئولیت مدیریت بخش زیادی از اقدامات اضطراری و پدافندی را نیز بر عهده داشت. از مهمترین اقدامات راهبردی انجامگرفته با هدف صیانت از حقوق فرکانسی و ارتباطی کشور در سطح بینالمللی، میتوان به تهیه و تدوین سند حقوقی سازمان برای ارائه به شورای ITU در سال ۲۰۲۶ اشاره کرد.وی با بیان اینکه اقدامات گسترده حقوقی، فنی و عملیاتی برای مقابله با تداخلهای فرکانسی در باندهای رادیویی موج متوسط و باندهای ماهوارهای انجام گرفت، افزود: این اقدامات درحالی انجام شد که برخی شبکههای معاند و منابع خارجی تلاش کردند از فضای جنگی برای ایجاد اختلال در پوشش رسانهای کشور استفاده کنند.این مدیر حوزه فنی رسانه ملی ادامه داد: از دیگر اقدامات مهم، ارائه بیش از ۱۰ عنوان طرح جایگزین پوشش برای ایستگاههای آسیبدیده یا در معرض تهدید بود که نقش مؤثری در حفظ پوشش رسانهای مناطق مختلف کشور ایفا کرد. افزونبر این، پایش مستمر و روزانه باندهای برودکست و تحلیل وضعیت فرکانسی شبکههای رادیویی و تلویزیونی نیز بهصورت شبانهروزی در دستور کار قرار داشت.