شبکههای استانی، نقشی مهم و کلیدی در اجرای سند تحول رسانه ملی برعهده دارند و شاهراه اجرای سند تحول رسانه ملیاند.
به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، درواقع این شبکهها به دلیل شناخت دقیق از فرهنگ، زیستبوم و قصههای بومی، میتوانند محتوایی بسازند که هم اصالت محلی را حفظ کنند، هم قابلیت ارتباط با مخاطب ملی را داشته باشد. از همین رو تولیدات صداوسیمای مراکز استانها هم از اهمیت بالایی برخوردار است و هم سرعت گرفتن این چرخه در شبکههای استانی نشان از حرکت رسانه ملی روی مدار عدالتگستری و هویتمحوری - از مهمترین شاخصههای دوره تحولی سازمان- دارد، بهویژه آنکه این شبکهها ضمن آنکه حافظ تاریخ و فرهنگ کشورمان هستند، ظرفیتی ارزشمند در شناسایی استعدادها و ظرفیتهای بومی جایجای ایران عزیزمان نیز به شمار میآیند.
در این میان صداوسیمای استان مرکزی به پشتوانه پیشینه قوی که این خطه از کشورمان در حوزههای فرهنگی، علمی و اقتصادی دارد و مهد مفاخر و مشاهیر نیز نامیده میشود، امسال تولیدات ارزشمندی را در قالبهای مختلف برنامهای ازجمله تلهفیلم، سریال، مستند و ... تدارک دیده که در مسیر تولید و پخش قرار دارند.
از سریال هفت قسمتی و فاخر «دایرههای قرمز» با موضوع حقوقی و اجتماعی و مستندهای «روایت افتخار»، «شکارچی نهنگ»، «تبار» تا تلهفیلم بلند «آسو»، مجموعه نمایشی «امیرکبیر»، مستند روایی «شبیه انجم»، مجموعه ۱۳ قسمتی «مفاخر استان» و «ثبت با سند برابر است» تا دیگر آثاری که با هدف معرفی جاذبههای گردشگری و ظرفیتهای گوناگون استان تولید شدهاند و روی آنتن خواهند رفت. ازهمینرو، به منظور معرفی هرچه بیشتر این تولیدات در ادامه گفتوگویی داشتهایم با حسن نجمی، مدیرکل صداوسیمای استان مرکزی که ازنظرتان میگذرد.
مسئولیتی که شبکههای استانی برعهده دارند
در این گفتوگو ابتدا از حسن نجمی، مدیرکل صداوسیمای استان مرکزی درباره نقش شبکههای استانی در حفظ فرهنگ و ارزشهای ایرانزمین و حتی اتحاد و همبستگی پرسیدم؛ موضوعی که شاید یکی از مهمترین دلایل ایجاد و نقشآفرینی شبکههای استانی باشد.
نجمی دراینباره گفت: رسانه بهمنزله یک دستگاه فرهنگی اجتماعی و با مأموریت هدایت افکار عمومی موظف به بازنمایی و بازخوانی انگارههای هویتی مخاطبان خود برای معنابخشی به ملیت، فرهنگ و تعلقخاطر اجتماعی است. انگارههای هویتی همان مؤلفههای فرهنگی هستند که شناسایی آنها پاسخ سؤالات مهم «من که هستم؟ اصالت من چیست؟ و نیاکان من که بودهاند؟ چه میراثی را در دست دارم؟ چه رسالتی بر دوش دارم؟ و ...» را کشف میکند. دانستن این پرسشها ربط ما با خودمان، ربط ما با نهاد خانواده، ربط ما با جامعه انسانی اطراف خود، ربط ما با کشورمان ایران، ربط ما با تاریخ سرزمینمان و ربط ما با آیندگان را روشن میسازد، درنهایت آنچه محقق میشود، تشکیل شخصیتی ریشهدار، محکم، مستقل، آزاده، متعهد به وطن و متعهد به آیین و فرهنگ سرزمین مادری خواهد بود. رسانه نقشی حیاتی در ضریب دادن به این مؤلفهها دارد، فضاسازی برای مخاطب در این حوزه و با شکل و قالب جذاب، مهم است.
دست پر آفتاب؛ از فیلم و سریال گرفته تا مستند و گزارشهای فاخر
پرسش بعدی با توجه به خبرهای خوبی که این روزها از شبکه استانی آفتاب درباره سرعت گرفتن چرخه تولید آثار فاخر شنیده میشود، به وضعیت اینگونه تولیدات در شبکه استانی آفتاب اختصاص داشت. به گفته نجمی، مدیرکل مرکز، با برنامهریزی صورتگرفته اعتبارات خوبی را معاونت امور استانهای سازمان در اختیار مراکز برای تولیدات فاخر قرار داده که صداوسیمای مرکزی هم از این فرصت استانی نهایت استفاده را برده و پس از تولید اثر هفت قسمتی «سفرنامه عراق عجم»، مستند «خاموشی فراموشی»، مستند «مهاجر»، سریال «صفر تا صد» و مینیسریال «دایرههای قرمز» (که قرار است بهزودی از آنتن یکی از شبکههای سراسری پخش شود) طی دو سال گذشته و از سویی پس از تدوین سند اقدام در سال 1404 با یک جهش خوب، پژوهشهای خوبی را آغاز کرد و 23 برنامه فاخر حدود 186 قسمت به مدت 4165 دقیقه را در دست تولید دارد.
در این زمینه شش مستند («تبار»، «روایت افتخار»، «شکارچی نهنگ»، «فردایی روشن»، «حیاتوحش استان» و «چند روز در نبی شیت») در مراحل انتهایی تولید هستند؛ همچنین هشت مستند («سراسر مهر»، «پروفسور قوامزاده»، «نزدیک به آسمان»، «سیاحتنامه»، «ثبت با سند برابر است»، «جمال آفتاب»، «گنجینهدار» و «میرزای آشتیانی») و یک تلهتئاتر «امیرکبیر» و یک مجموعه مستند نمایشی «شبیه انجم» در مراحل تصویربرداری هستند. علاهبر این، یک تلهفیلم «آسو» و سه مستند «پنجِ پنج» و «سفرنامه حضرت آقا به استان مرکزی» و «دستکند تفرش» هم به تصویب رسیده است. همچنین یک مستند با عنوان «راه تنهای من را بنگر»، یک مینیسریال و یک تلهفیلم با موضوع روز ایثار و مقاومت اراک تحت عنوان «پنجِ پنج» و... سفارش فیلمنامه داده شده است.
در حوزه تولیدات فضای مجازی هم میتوان به حدود 267 عنوان برنامه فاخر مجازی به مدت بیش از 400 دقیقه همچون ویدئوکست «دختر پیامبر (ص)» با تکنیک هوش مصنوعی، موشن متامورف «بهار و قرآن، شب قدر، انقلاب تا انتخاب»، موشن متامورف «غزه و جهان»، ویدئوکلیپ «قطره قطره آزادی»، ویدئوکلیپ «راه مطهر»، ویدئو کلیپ «فرش عشق» و مجموعه «درنگ (فیلم کوتاه همبازی)» که تاکنون تولید شدهاند و همچنین به آثار فاخر جدیدی ازجمله موشن گرافیک «بهشت مفاخر»، پویانمایی «بهشت مفاخر»، موشن گرافیک «بحران سالمندی»، مستند گزارشی کوتاه «روایت امید»، گزارش مردمی «باگوبینم»، استاپ موشن «فرهنگنگار»، موشن گرافیک «قلههای پیشرفت» و... که در دست تولید قرار دارند، اشاره کرد.
از تولیدات ثابت و ویژند رسانه مجازی آفتاب هم میتوان به رئال موشن «رهنما» و استندآپ «بل بگوم» اشاره کرد که در طول سال نیز با موضوعات مختلف ادامه دارند و مخاطبان زیادی را جذب خود کردهاند.
صداوسیمای استان مرکزی در حوزه رادیو هم کارهای جدید و خلاقانهای دارد. براساس اظهارات نجمی، در رادیو بهطور جدی از سال جاری وارد تولید نمایشهای رادیویی بهصورت سریال از زندگی مفاخر شدهایم و در کنار آن، آثار کوتاه از گویشها، لهجهها و آدابورسوم مناطق مختلف استان هم در دست تولید است.
مجموعهای جامع و کامل براساس ظرفیتهای استانی
مدیرکل شبکه آفتاب درباره اینکه این آثار با چه موضوع و نگاهی تولید و پخش خواهند شد و آیا روی شبکههای سراسری هم خواهند رفت، گفت: این آثار برگرفته از سندهای زیستبوم و اقدام استانی هستند و با نگاه هویتمحوری به ظرفیت و انگارههای هویتی سراسر استان میپردازند. مفاخر و مشاهیر، ظرفیتهای گردشگری طبیعی و تاریخی، سرمایههای ادبی و هنری از موضوعات این برنامههاست. اعتبار ساخت این مجموعههای فاخر و حمایت از پخش این آثار در شبکههای مختلف رسانه ملی نتیجه اعتماد و اعتقاد به سرمایه انسانی در استانها از جانب رئیس سازمان و قائممقام فرهنگی بوده که مساعدت و ظرفیت بسیار خوبی را لحاظ کردهاند. بهویژه با تلاش معاونت امور استانها و در سایه تدبیر و برنامهریزی خوبی که در دوره جدید صورت گرفته است، سرعت و شتاب بالایی به تولیدات فاخر مستند و نمایشی در مراکز استانی داده شده و فضای تعاملی خوبی با شبکههای ملی برای پخش آثار به وجود آمده است.
به گفته نجمی نکته مهم در تولید این آثار نیز استفاده حداکثری از ظرفیتهای بومی استان است و همه آثار در مشاغل اصلی یک اثر تولیدی از تهیهکنندگی، نویسندگی، کارگردانی و عناصر خلاق آثار همه از منابع انسانی، استان، صداوسیما و جبهه فرهنگی استفاده شده است. همچنین از هنرمندان، بازیگران و متخصصان و مشاغل فنی اهل استان استفاده شده است؛ البته در کنار این مجموعه قطعاً از حضور چهرههای محبوب در بین مخاطبان و دارای تجربه هنری ارزشمند نیز بهرهبرداری شده تا به تجربه گروههای تولید استانی افزوده شود.
سند زیستبوم استان الگویی مناسب و ارزشمند
صداوسیمای استان مرکزی براساس سند زیستبوم استان هم مدتهاست که اقدامات دقیق و هدفمندی را آغاز کرده است. نجمیگفت: استان مرکزی بهعنوان «مهد مفاخر و مشاهیر» شناخته میشود. این استان زادگاه و محل پرورش بسیاری از شخصیتهای برجسته علمی، ادبی، هنری و سیاسی کشور است، به همین دلیل به این لقب مشهور است. بیش از یکچهارم از کل مفاخر کشور (حدود 1100 نفر) در استان مرکزی زندگی کرده یا از این استان برخاستهاند.
شبکههای استانی ظرفیتهای بسیار مهمیبرای معرفی فرهنگ و هویت بومی و محلی و نیز نشر نشاط و امید در جامعه مخاطبان استانی و ملی هستند. لذا به همین جهت بهمنظور ارتقای تولیدات رسانهای، سند زیستبوم رسانهای مرکز استان مرکزی با بهرهگیری از ظرفیت های مختلف استان و الزامات و بایستههای دستیابی به الگوی ترسیمشده با استفاده از داشتههای استان در حوزههای مختلف پس از چندین ماه کار فشرده و مداوم گردآوری و تکمیل شده تا برای تأمین محتوای برنامهها مورد استفاده قرار گیرد.
درواقع سند زیستبوم استان پس از چهار ماه کار فشرده، مجموعهای را گردآوری کرده است که به تمام ظرفیتها، سرمایههای انسانی، اقتصادی، گردشگری، اجتماعی و فرهنگی و سیاسی پرداخته است. در این سند فاخر، بیش از 200 فرد از مشاهیر، بیش از 100 اثر طبیعی و تاریخی و 50 نوع از آدابورسوم موردبررسی دقیق قرار گرفته و مشکلات فرهنگی و آسیبهای اجتماعی و ظرفیتهای گردشگری ذکر شده است که برای تأمین محتوای برنامهها در سالهای پیش رو مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
نقطه طلایی کار شبکه آفتاب برای «ایران جان»
این روزها و در پی طرح ملی «ایران جان»، همکاران شبکههای استانی میکوشند تا به بهترین شکل ممکن از فرصت پیشآمده بهره ببرند و ظرفیتها و توانمندیها و البته مطالبات مردمی را در آنتن شبکههای مختلف سراسری به نمایش بگذارند. از همین رو، شبکه آفتاب با محور قرار دادن شعار «استان مرکزی سرزمین مفاخر و مشاهیر ایرانزمین» خود را برای استقبال از «ایران جان» آماده میکند. به گفته مدیرکل مرکز، صداوسیمای استان مرکزی در همین خصوص شروع به ساخت برنامههای فاخر و برنامههای کوتاه در قالبهای متنوع بهمنظور معرفی ظرفیت و استعدادهای این خطه از کشورمان کرده است.
لزوم توجه به تغییر هزینهها و تلاطم بازار
شنیدن صدای برنامهسازان و دغدغه آنان همواره عاملی کلیدی و اثرگذار بر تولیدات فاخر است، موضوعی که محور پرسش پایانی با حسن نجمی، مدیرکل صداوسیمای استان مرکزی بود. نجمی در خصوص مهمترین دغدغه برنامهسازان آفتاب گفت: درگیری در اتفاقات روز و مناسبتها باعث از دست رفتن فرصت برای پرداخت مناسب به طرحهای فاخر و از سویی طولانی شدن زمان ساخت خواهد شد. از طرفی روند تخصیص اعتبارات برنامههای متمرکز و غیرمتمرکز، طولانی است و روند ساخت برنامه را با کندی روبهرو خواهد کرد. ضمن اینکه تغییر هزینهها و تلاطم بازار، باعث تمدید و تجدید برآوردهای تولید شده و این یعنی افتادن در چرخه بروکراسیها و طولانی شدن زمان تولید که موجب آسیبهایی خواهد شد.
نجمی در پایان ضمن تشکر از بهبود سقف نرخهای تولید در معاونت امور استانها، تکمیل کادر نیروی انسانی، تسهیل و تسریع در تزریق اعتبارات به قراردادها را باعث شتاب و انگیزهبخشی بیشتر در این زمینه دانست. البته به گفته وی ایجاد جشنوارههای تولید برای ایجاد رقابت در بین تولیدکنندگان نیز از اهمیت بسیاری برخوردار است.