در میان برنامه‌های مختلف رادیو، طنزها حال‌وهوای دیگری دارند؛ فضایی مملو از شوخ‌طبعی، نگاه نقادانه و لحظاتی که خستگی روز را از دل شنونده بیرون می‌کند.

به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، طنز رادیویی امروز تنها برای خنداندن نیست، بلکه با نگاهی ظریف و هنرمندانه به مسائل اجتماعی، رفتارها و عادت‌های روزمره، راهی تازه برای گفت‌وگو با مردم یافته است. از موقعیت‌های نمایشی تا بداهه‌گویی‌های شیرین گویندگان، همه چیز در خدمت یک هدف است و آن هم ساختن لحظه‌هایی ناب از لبخند و اندیشه. رادیو با این برنامه‌ها نه‌تنها شنیده، بلکه حس می‌شود؛ همان‌جایی که خنده، ساده‌ترین و در عین حال عمیق‌ترین زبان ارتباط با دل مردم است. با برخی برنامه‌سازان رادیو درباره برنامه‌های طنز صحبت کرده‌ایم.

مأموریتی سخت اما شیرین

ساجد قدوسیان، تهیه‌کننده برنامه «صبح جمعه با شما» شبکه رادیویی ایران گفت: رادیو هنوز جایگاه خودش را در میان مخاطبان دارد. برنامه «صبح جمعه با شما» شبکه رادیویی ایران چون حرف مردم را با زبان طنز می‌زند، با مخاطب ارتباط برقرار می‌کند. زمانی رسانه فقط رادیو و تلویزیون بود و زمان اوج برنامه «صبح جمعه با شما»، یک شبکه رادیویی بیشتر نبود و مردم سرگرمی جز این فضاها نداشتند، اما الان وضع این‌طور نیست. خیلی سخت می‌شود توجه مردم را به دست آورد. همین که ما ترفندها و روش‌هایی را پیدا کنیم تا بتوانیم باز هم مخاطب را پای برنامه «صبح جمعه با شما» بنشانیم شاید بتوان گفت بزرگ‌ترین کار ماست که دائم با آن درگیریم و همین باعث شده روند ضبط برنامه طولانی‌تر شود. ما حدود ۱۰ روز پیش‌تولید و تولید داریم تا برنامه به آنتن برسد.

«کتاب فرهنگ» با چاشنی طنز

منصوره کردی، مدیر گروه تاریخ و اندیشه رادیو فرهنگ، ساختار برنامه‌ «کتاب فرهنگ» سه‌شنبه‌ها را مبتنی‌بر طنز دانست و گفت: در آغاز هر برنامه، مهدی فرج‌اللهی، مجری‌کارشناس و شاعر طنزپرداز، با طرح یک پرسش و خواندن یک مصرع از شاعران نام‌آشنای کلاسیک، از شنوندگان می‌خواهد مصرع دوم را خودشان با چاشنی طنز بسرایند و برای برنامه ارسال کنند. تهیه‌کنندگی این برنامه را که ساعت 20:00 پخش می‌شود فاطمه ترسا بر عهده دارد. گوینده این برنامه فاطمه حقیقت‌ناصری، هماهنگی آن با مژگان پارسا حسینی و بخش بازیگری با ارسلان جولایی است. طنز، ابزار بیان دردها و بهترین راهِ آموزش اخلاق است؛ لبخندی که با اندیشه می‌آید.

طرح دغدغه‌های شهری در «رادیو تاکسی»

برنامه طنز اجتماعی و سرگرم‌کننده «رادیو تاکسی» با هدف شنیدن صدای رانندگان و مشکلات شهری از یکم آبان‌ روزهای پنجشنبه روی آنتن رادیو تهران می‌رود. فرشته علیپور، تهیه‌کننده برنامه توضیح داد: رانندگان تاکسی از گروه‌های پرجنب‌وجوش شهر هستند و هر روز با تعداد زیادی از مردم در تماس‌اند؛ بنابراین ظرفیت بالایی برای بیان دغدغه‌های خود و انعکاس مسائل مردم دارند .«رادیو تاکسی» شامل بخش‌هایی همچون «مکان‌یاب»، «چراغ قرمز» برای نمایش استعدادهای خوانندگی، «چهارراه» برای پرداختن به موضوعات شهری، «آچار فرانسه» برای ارائه اطلاعات فنی رانندگان و «ترمز» برای بیان دغدغه‌هاست.

یک «عصرانه‌» متفاوت

«عصرانه» یکی از برنامه‌های اصلی و کمربندی شبکه رادیویی ورزش است که شنبه تا پنجشنبه از ساعت 17:00 به‌صورت زنده روی آنتن این شبکه می‌رود. سولماز ادیبی، تهیه‌کننده برنامه در این باره گفت: این برنامه با رویکردی ورزشی و تفریحی به موضوعات روز ورزشی از نگاه طنز می‌پردازد و در برگیرنده بخش‌های مختلفی مانند اطلاع‌رسانی در زمینه‌های ورزشی، آخرین اخبار فوتبالی و غیرفوتبالی، باشگاه ترانه محلی و سنتی که بنا به سلیقه مخاطبان ترانه‌های درخواستی پخش می‌شود، آیتم بوقچی که اتفاقات ورزشی را از نگاه و منظر طنز به نقد می‌کشد و گفت‌وگو با ورزشکاران و مسئولان است. این برنامه به‌صورت یک هفته در میان با دو گروه برنامه‌ساز به تهیه‌کنندگی خودم و نوید جولایی و اجرای مسعود خواجه‌وند و الهام حسینی تهیه می‌شود.

پشت پرده کمدی سلامت

وحید کمالی، خالق بخش طنز «چهارخونه» در برنامه «به زندگی سلام کن» رادیو سلامت، از ماهیت این بخش پرطرفدار گفت: «چهارخونه» با محوریت یک خانواده سه‌نفره، تلاش می‌کند با فضایی شاد، صمیمی و آموزنده، مفاهیم سلامت جسم و روان، تغذیه و سبک زندگی را به شکلی سرگرم‌کننده به مخاطب منتقل کند. هدف محوری «چهارخونه» این است که مخاطب را با لبخند و خنده به تفکر درباره موضوعات جدی سلامت و سبک زندگی سالم وادار کند. این بخش، آموزشی است، اما رنگ‌وبوی آموزشی مستقیم ندارد، بلکه مفاهیم مهم سلامت (ازجمله تغذیه، بهداشت و سلامت روان) در قالب دیالوگ‌های طنز و موقعیت‌های بامزه در آن مطرح می‌شود. این رویکرد کمک می‌کند تا پیام‌های تخصصی به شکلی ملموس و ماندگار به شنونده منتقل شود. شخصیت‌های این بخش، شنونده را به دل داستان‌های خانوادگی می‌برند.

خوشمزه مثل «قند و نمک»

نمایش رادیویی «قند و نمک» با نگاهی شیرین، شنیدنی و تأمل‌برانگیز به موضوعات روز جامعه می‌پردازد. این برنامه با موضوعاتی متنوع همچون «خاکریزهای نمکی»، «تخته سیاه»، «خانواده‌ آرام»، «مغز بادوم»، «چند صفحه خنده»، «مغازه‌ آقا بیوک»، «شاعرانه» و «دفترخونه» فضایی مفرح و آموزنده را برای شنوندگان رادیو معارف فراهم می‌آورد.«قند و نمک» به تهیه‌کنندگی و نویسندگی سیده منیره موسوی و با همراهی علی حجتی‌زاده به‌عنوان دستیار تهیه و گروهی از آیتم‌سازان از جمله آقایان خانیان، حیدرزاده، نیک‌روش، ملایی، حجتی‌زاده، رضایی و بانوان شیرعلی، توکلی، داوطلب و صدرپور تولید می‌شود. به گفته تهیه‌کننده، همچنین خانم پورشیخعلی در بخش گزارشگری این برنامه حضور دارد. این نمایش شنیدنی هر جمعه از صدای فضیلت و فطرت رادیو معارف پخش می‌شود و با ترکیبی از طنز، نکته‌های اخلاقی و روایت‌های اجتماعی، لحظاتی دلنشین و آموزنده را برای مخاطبان رقم می‌زند.

مسابقه طنز روی آنتن

حمیده سلطانی، تهیه‌کننده برنامه «مسابقه بیست» گفت: این مسابقه با هدف ایجاد فضایی شاد و پرنشاط در کنار انتقال مفاهیم اقتصادی طراحی شده است. تلاش ما این بوده تا با ترکیب طنز، رقابت و آموزش، برنامه‌ای متفاوت و مفرّح برای شنوندگان رادیو اقتصاد فراهم کنیم. در زمانی که بسیاری از برنامه‌های اقتصادی با رویکرد تحلیلی و جدی تولید می‌شوند، مسابقه «بیست» فرصتی است تا مخاطب در فضایی صمیمانه و پرخنده، اطلاعات اقتصادی خود را مرور کند و نکات تازه‌ای بیاموزد. سلطانی با اشاره به اجرای امیر زنده‌دلان گفت: حضور او با سبک بیان شوخ‌طبعانه‌اش به جذابیت برنامه افزوده و فضای رقابتی آن را زنده‌تر کرده است. هدف ما این است که اقتصاد را از زاویه‌ای سرگرم‌کننده و مردمی‌به گوش مخاطبان برسانیم تا آموزش اقتصادی با لبخند همراه شود.

داستان‌های جذاب «اهل محل»

برنامه طنز «اهل محل» با روایت داستان‌هایی از یک محله قدیمی تهران، زندگی روزمره و همدلی مردم را در قالب طنز از شنبه تا چهارشنبه ساعت 9:30 به مخاطبان رادیو نمایش روایت می‌کند .رضا گل‌سوسن، مدیر گروه برنامه‌های مستند و ترکیبی رادیو نمایش، درباره این مجموعه توضیح داد: داستان‌های این نمایش در یکی از محله‌های قدیمی تهران اتفاق می‌افتد. این محله قدیمی نمادی از ایران است که از همه گروه‌ها و افراد مختلف در آن حضور دارند و هر روز در اتفاقی جذاب یک مسئله مطرح می‌شود و اهل محل با توجه به سلایق مختلف و گاهی تضاد سلیقه‌ها در یک وفاق واقعی به حل مشکل می‌پردازند. مسائل پیش‌آمده در بستر طنز مطرح می‌شود و پیش می‌رود و چیزی که خودنمایی می‌کند همدلی زیبای اهل محل است. همچنین در این نمایش از سخنان حکیمانه تا آموزش ادبیات فارسی گنجانده شده است.

ترکیب طنز، تفکر و تعامل

برنامه «عصر صبا» به تهیه‌کنندگی نازنین حاج‌سیف‌الله از تولیدات شاخص رادیو صبا در حوزه طنز و سرگرمی است. نازنین حاج‌سیف‌الله، تهیه‌کننده برنامه، در توضیح رویکرد کلی «عصر صبا» اظهار کرد: این برنامه بر پایه‌ تعامل با مخاطب شکل گرفته است. ما تلاش می‌کنیم تا با زبان طنز، موضوعاتی را مطرح کنیم که برای مردم آشنا و ملموس باشد؛ موضوعاتی که در عین سادگی، ریشه در دغدغه‌های اجتماعی و فرهنگی جامعه دارند. طنز در این برنامه نه صرفاً برای خنداندن، بلکه به‌عنوان ابزاری برای انتقال پیام و آگاهی‌بخشی به کار گرفته می‌شود. هدف ما ایجاد لحظاتی شاد و در عین حال اندیشمندانه برای شنوندگان است تا بتوانند از خلال شوخ‌طبعی و موقعیت‌های نمایشی، به نگاهی تازه نسبت به مسائل روزمره دست یابند.