در دنیای پرشتاب امروز که بحرانهای ناگهانی، مجالِ تأمل درونی را از انسان سلب کرده است، نقش روانشناسان بیش از هر زمان دیگری برجسته میشود.
به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، دکتر قدیس رستمی، روانشناس بالینی و کارشناس مرکز بهداشت و درمان، معتقد است سلامت روان نه یک امر فانتزی، بلکه ضرورتی برای بقا و موفقیت در روابط اجتماعی است. او در این گزارش، از موانع مراجعه به مشاور تا تأثیرات عمیق رسانه و «اپیدمی خاموش افسردگی» سخن میگوید.
بهباور رستمی، زیربنای یک زندگی مطلوب، شناخت درست از حالات و روحیات فردی است. او تأکید میکند که تا زمانی که فرد با خودش به صلح نرسد و آرامش درونی نداشته باشد، نمیتواند در روابط اجتماعی و خانوادگی موفق عمل کند. درواقع، روانشناسی ابزاری است که به انسانها کمک میکند در میان تغییرات سریع جامعه، فرصتی برای بازگشت به خویشتن و تجربه زندگی باکیفیتتر پیدا کنند.
چرا از اتاق مشاوره میترسیم؟
یکی از مشکلات جدی، اجتناب برخی افراد از مراجعه به متخصص است. رستمی ریشه این موضوع را در سه عامل میبیند: ترس از «برچسب خوردن» و قضاوت جامعه، «دلبستگیهای ناایمن» که باعث میشود فرد کمک گرفتن را نشانه ناتوانی بداند و «درماندگی آموختهشده»؛ وضعیتی که در آن فرد تصور میکند هیچ راه خروجی برای مشکلاتش وجود ندارد. دراینمیان، هراس از افشای اسرار زندگی نیز مانع بزرگی است که لزوم تأکید بر اصل «رازداری» را نمایان میکند.
تیغ دولبه رسانه در سلامت روان
رسانه ملی نقشی بیبدیل در ارتقای آگاهی عمومی دارد، اما میتواند آسیبرسان هم باشد. دکتر رستمیبا نقد برخی از آثار نمایشی میگوید: متأسفانه گاهی در فیلمهای طنز، اصلِ مقدسِ رازداری روانشناس بهشکلهای مختلف نقض میشود. این موضوع باعث میشود مراجعان با تردید به ما نگاه کنند و نگران فاش شدن صحبتهایشان باشند. او پیشنهاد میدهد رسانه با برجسته کردن جایگاه واقعی مشاور، فضایی امن برای اعتماد عمومی ایجاد کند.
مدیریت روان در روزهای بحران و اضطراب
در مواجهه با بحرانهایی نظیر جنگ یا شکستهای ناگهانی، کلیدواژه اصلی «پذیرش» است. رستمی توضیح میدهد که اضطراب در مواقع غیرطبیعی، یک واکنش طبیعی است. او توصیه میکند بهجای نشخوار فکری درباره موارد غیرقابلکنترل، بر «حل مسئله» و «زمان حال» تمرکز کنیم. روشهایی مانند تنفس عمیق، تمرین حواس پنجگانه (برای بازگشت به لحظه حال) و مدیریت سختگیرانه اخبار، از راهکارهای عملی ایشان برای حفظ روحیه در دوران بحران است.
زنگ خطر افسردگی در خانواده
بخش مهمی از مراجعات اخیر به مرکز بهداشت و درمان و مراکز بالینی، مربوط به اختلالات خلقی و بهویژه افسردگی است. رستمیبا ابراز نگرانی از روند روبهرشد این اختلال، به نکته مهمی در روانشناسی کودک اشاره میکند: بسیاری از مشکلاتی که والدین برای آن به ما مراجعه میکنند، درواقع، ریشه در درگیریها و چالشهای حلنشده خودِ خانواده دارد. کودک، آینه تمامنمای فضای روانی خانه است و تا زمانی که ریشهها اصلاح نشود، نشانهها در رفتار کودک باقی خواهد ماند.
مثلث طلایی: ورزش، تغذیه و امید
سلامت روان بر بستری از سلامت جسم استوار است. ورزش منظم نهتنها با بهبود کیفیت خواب روحیه را جلا میدهد، بلکه حافظه را نیز تقویت میکند. ازسویدیگر، تغذیه سالم و تأمین ریزمغذیهایی چون ویتامینهای گروه ب، امگا 3 و منیزیم عملکرد دستگاه عصبی را بهبود میبخشد و خلقوخوی پایدارتری ایجاد میکند، اما در کنار اینها، «امید» بزرگترین نیروی محرکهای است که انسان را در برابر فروپاشی روانی محافظت میکند.
از تلخی سوگ تا شیرینی احیای زندگی
دنیای مشاور، دنیای تضادهاست. رستمی از تجربه تلخ مراجعهکنندهای میگوید که بهدلیل ترسِ خانواده از برچسب روانی، از بستری شدن او جلوگیری شد و فرجامی تلخ یافت؛ اما در مقابل، بازگرداندن افرادی که در یک قدمیپایان زندگی بودند به چرخه امید، همان رضایت قلبی است که سختیهای این حرفه را هموار میکند.