نشست خبری جشنواره «آیین سخن» هفتم تیرماه با حضور محمد جعفر محمد زاده مدیر رادیو ایران و رئیس شورای پاسداشت زبان فارسی معاونت صدا، یدالله گودرزی دبیر جشنواره و مدیران و مسئولان این رویداد فرهنگی در سالن جلسات ساختمان شهدای رادیو برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، در این نشست اهداف و برنامههای نخستین جشنواره ملی «آیین سخن» که ویژه پاسداشت زبان فارسی است، تشریح شد.
وی افزود: از دو سال پیش با تشکیل شورای پاسداشت زبان فارسی در رادیو ایران، دورههای آموزشی برای برنامه سازان از جمله دوره پاسداشت زبان فارسی برای مدیران برنامه ساز، تهیه کنندگان و گویندگان و گزارشگران رادیو برگزار شد.
مدیر رادیو ایران گفت: در این دورهها بیش از آن که بپردازیم به این که چه طورغلط ننویسم و غلط نگوییم بیش تر به این پرداختیم که چرا باید زبان فارسی را پاس داشت و ارزش آن در چیست و آیا پاسداشت زبان فارسی کاری زیبایی شناسانه است یا اهمیتی بیش از این دارد؟
محمد زاده، پاسداشت زبان ملی را پاسداشت فرهنگ آن ملت دانست و افزود: هر ملت در زبانش تجلی پیدا میکند که آن را یا باید در فرهنگ شفاهی یا فرهنگ مکتوب و یا رسانهها بشنویم و ببینیم.
وی تصریح کرد: پاسداشت فرهنگ نیز نگهداری از هویت یک ملت است و وقتی میگوییم زبان پارسی، منظور زبانی است که در کشوری به وسعت ایران که اقوام مختلف دارد به کار میرود؛ زبانی که علاوه بر کارکرد فرهنگ، کارکرد ربط و وصل دارد و یک ملت را به هم پیوند داده است.
مدیر رادیو ایران افزود: کارکرد دیگر ارتباطی زبان، پیوند یک ملت با گذشته خود است. زبان فارسی به ما این امکان را میدهد که با تاریخ، اساطیر شعر و ادبیات پیوند برقرار کنیم. هزار سال پیش خود را بشناسیم، از شاهنامه فردوسی لذت ببریم و از احوال قرنها و سدههای اولیه مطلع شویم. پس پاسداشت زبان فارسی یعنی پاسداشت فرهنگ و پاسداشت ارتباط یک ملت با هم و با گذشتهاش.
محمد زاده با یادآوری این نکته که حفظ زبان فارسی در رسانه شئون مختلفی دارد افزود: یکی از این شئون آن است که زبان فارسی درست خوانده و نوشته شود. بخشی دیگر این است که از نفوذ زبانهای بیگانه در این زبان جلوگیری شود و بخش دیگر هم حفظ ساختار زبان فارسی است . جشنواره «آیین سخن» گامی است برای رسیدن به اهدافی که گفته شد که امیدوارم با اهتمام همه بتوانیم به این اهداف دست پیدا کنیم.
به گفته این مدیر رادیویی تولید موسیقی فاخر و ارزشمند یکی از مواردی است که میتواند به حفظ زبان کمک کند.
محمدزاده درباره چشمانداز این جشنواره نیز تصریح کرد: چشمانداز رو به جلو است. ما پنج سال پیش با یک پویش در برنامه رادیویی این کار را شروع کردیم و هر سال یک قدم رو به جلو برداشتیم و امروز این حرکت به یک جشنواره ملی تبدیل شده است که بیشتر رادیوهای استانی ما هم در آن شرکت کردهاند. امیدواریم مطبوعات و رسانهها هم بتوانند در آینده در این جشنواره شرکت کنند.
وی با اشاره به ترکیب واژگانی غیرفارسی در دایره واژگانی رادیو و استفاده از برخی کلمات عربی از جمله واژه " معاونت" در رادیو گفت: وقتی واژهای در نظام ساختاری و آوایی زبان قرار گرفت و مردم پذیرفتند میتواند ادامه داشته باشد و واژه معاون و معاونت هم اگرچه ریشه عربی دارد اما میتواند همچنان به کار گرفته شود. یکی از نگرانیهای ما برای پاسداشت زبان فارسی همین است. ما دورههایی برای مجریان برگزار کردهایم اما گاهی اصطلاحاتی جا افتاده است. گوینده ما تلاش میکند که تا جای ممکن درست صحبت کند.
مدیر رادیو ایران افزود: از چند سال پیش با همکاری برخی دستیاران شماری از فیلمها را ارزیابی کردیم که مثلاً در جشنوارههای فجر کدام فیلمها به زبان فارسی توجه کردهاند .
محمدزاده درباره برندسازی و ساخت برنامههای جذاب در حوزه توجه به زبان فارسی هم عنوان کرد: همه شبکههای رادیویی دنبال برجستهسازی هستند و برنامههای مختلفی هم در این زمینه دارند. ما برنامه «پارسی گویان» را داریم که با هدف اتحاد بین پارسی گویان کشورهای مختلف ایجاد شده است و یا در برنامههای «قرار شاعرانه» و «کافه هنر» به این حوزه میپردازیم. در رادیو فرهنگ نیز برنامههای مرتبط داریم .
وی با بیان اینکه همه شبکهها برنامههایی دارند که بنا داریم در حوزه آنها برندسازی یا ویژندسازی شود افزود: با این حال هدف ما بالاتر از این است و معتقدیم همان را که صحبت میکنیم رعایت کنیم و فرهنگ سازی در تمام سطوح شکل بگیرد.
وی با اشاره به منابع اصلی این جشنواره که برگرفته از برنامههای روی آنتن است، درباره داوری آثار نیز گفت: نامزدهای اعلام شده از برنامههای پخش شده در سال 1400 انتخاب شدند. در داوری به اتفاقی که روی آنتن افتاده و ساختار برنامه توجه کردیم و نوآوری در موضوع و ساخت برنامه، پشتوانه پژوهشی، تازگی و جذابیت و حرف نو و تازه و در نهایت ارزش محتوایی یک برنامه ملاک تشخیص داوران ما بودند.
اشتیاق برنامهسازان در کنار استقبال مخاطبان
یدالله گودرزی دبیر جشنواره «آیین سخن» نیزدر سخنانی با بیان اینکه آیین سخن فعالیت خود را به صورت پویش مردمی آغاز کرد گفت: در فروردین ماه امسال رئیس شورای پاسداشت زبان فارسی این فعالیت را کلید زد و از آغاز اردیبهشت فراخوان در سه بخش منتشر شد که بخش حرفهای برنامه سازی رادیو، بخش فضای مجازی و بخش مردمی را شامل میشود.
وی گفت: تمرکز اصلی در نخستین دوره روی بخش حرفهای بود و فراخوان به شبکههای ملی، استانی و شهری نیز ارسال شد . این دوره تا ۲۵ اردیبهشت روز پاسداشت زبان فارسی و فردوسی ادامه پیدا کرد و ۲۵۰ برنامه رادیویی در قالبهای مختلف به دست ما رسید وقالبهای تصویب شده در رادیو از شبکههای مختلف رادیویی روی آنتن رفت که شامل برنامههای گفتار محور، ترکیبی، مستند، ترکیبی و تبلیغی بود.
دبیر جشنواره فضای مجازی را از بخش های مطرح آن عنوان کرد و گفت: در بخش مجازی، یکی از موارد مدنظر رادیونما بود. پدیده ای نوظهور که دو، سه سالی است رادیو در آن فعالیت دارد و عرصه ای برای ارتباط تصویری با مخاطبان است. در بخش مردمی از مخاطبان رادیو خواستیم آثارشان را ارسال کنند و از جمله قطعات موسیقی و ویدئوهای کوتاه و در مجموع 54 اثر به دست ما رسید.
یادآور میشود: مراسم اختتامیه نخستین جشنواره ملی «آیین سخن» با سخنرانی دکتر غلامعلی حداد عادل رئیس فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی، دکتر جلیلی قائم مقام سازمان ،علی بخشی زاده معاون صدای جمهوی اسلامی، دکتر مسعود احمدی افزادی مشاور رئیس سازمان و دبیر جشنوارههای رسانه ملی و دکتر محمد جعفر محمد زاده مدیر شبکه رادیویی ایران و رئیس شورای پاسداشت زبان فارسی معاونت صدا و با حضور جمعی از فرهیختگان و استادان زبان و ادبیات فارسی از فرهنگستان و مراکز علمی و پژوهشی زبان وادبیات فارسی ، پیشکسوتان رادیو ، برنامه سازان و مدیران رسانه ای سه شنبه ۱۴ تیر ماه، همزمان با روز قلم در استودیوی شماره یک ساختمان شهدای رادیو برگزار میشود.